GNOME 3.0 ซึ่งจะออกรุ่นจริงเดือนเมษายนนี้ มีแนวคิดการออกแบบวิธีการทำงานที่ต่างไปจากเดสก์ท็อปแบบเดิมๆ มาก (จะคล้ายๆ Ubuntu Unity แต่ไม่เหมือนกันเสียทีเดียว)

ล่าสุดเว็บไซต์ OMG Ubuntu รายงานข่าวว่านักพัฒนาของโครงการ GNOME ได้ทดลองนำปุ่ม Minimize/Maximize ออกไปจากขอบหน้าต่างด้านขวามือแล้ว เหลือเพียงปุ่ม Close เพียงปุ่มเดียว

ข่าวฮาๆ ท่ามกลางกระแสข่าวแอปเปิลเปิดตัวผลิตภัณฑ์ใหม่ในช่วงนี้ครับ

นักพัฒนาชื่อ Andrew Vos มีไอเดียแปลกๆ น่าสนใจ เขาเขียนโค้ดแกะ commit message หรือข้อความหมายเหตุขณะโพสต์โค้ดขึ้นไปบนเว็บ GitHub ซึ่งเป็นแหล่งรวมโค้ดซอฟต์แวร์โอเพนซอร์สรายใหญ่แห่งหนึ่ง สิ่งที่เขาอยากดูก็คือ มี "คำหยาบ" หรือ "คำสบถ" มากน้อยแค่ไหน ผลก็คือคำว่า shit เป็นแชมป์

Andrew Vos ยังได้แยกสถิติตามโครงการที่ใช้ภาษาโปรแกรมต่างๆ สรุปข้อมูลได้ว่าโปรแกรมเมอร์ภาษา C++, JavaScript, Ruby "ติดคำหยาบ" มากที่สุด

CMS ยอดนิยม WordPress ออกรุ่น 3.1 รหัส "Reinhardt" แล้ว ของใหม่ที่สำคัญในรุ่นนี้ได้แก่

GTK+ ชุดเครื่องมือสำหรับสร้าง GUI ซึ่งอยู่เบื้องหลังซอฟต์แวร์โอเพนซอร์สดังๆ อย่าง GNOME หรือ GIMP (GTK แรกเริ่มมีชื่อย่อว่า The GIMP ToolKit) ตอนนี้เดินทางมาถึงรุ่น 3.0 แล้ว

ของใหม่ใน GTK+ 3.0 ได้แก่การวาดกราฟิกด้วยเอนจิน Cairo ซึ่งเป็นเอนจินยุคใหม่ ทำให้ GNOME ไม่จำเป็นต้องใช้เอนจินกราฟิกของ X11 ที่เก่ามากแล้ว, เปลี่ยนมาใช้เอนจิน XI2 สำหรับอุปกรณ์ป้อนข้อมูล จึงรองรับอุปกรณ์แบบใหม่ๆ (อย่างมัลติทัช) ได้มากขึ้น, รองรับการสร้างธีมด้วย CSS และอื่นๆ อีกมาก

พัฒนากันมานาน 24 เดือน วันนี้ Debian 6.0 รหัส "Squeeze" ออกรุ่นจริงแล้ว ของใหม่ในรุ่นนี้ได้แก่

OpenStack เป็นซอฟต์แวร์โอเพนซอร์สสำหรับสร้างระบบ cloud computing เกิดจากความร่วมมือจาก NASA และโฮสติ้งรายใหญ่ Rackspace (ข่าวเก่า)

หลังจากเปิดตัวโครงการมาได้ครึ่งปี OpenStack ก็ออกซอฟต์แวร์รุ่นที่สอง 2011.1 หรือโค้ดเนม "Bexar" และก็มีข่าวดีเพิ่มเติมว่า Canonical จะนำ OpenStack เข้ามารวมใน Ubuntu รุ่นถัดไป 11.04 ที่จะออกเดือนเมษายนด้วย

คนแถวนี้คงรู้จัก Hadoop ซอฟต์แวร์สำหรับกระจายการประมวลผลแบบขนาน ที่ยาฮูสร้างขึ้นมาเพื่อต่อกรกับกูเกิล (ซึ่งมี MapReduce ต้นกำเนิดของซอฟต์แวร์ตระกูลนี้)

ยาฮูเปิดซอร์ส Hadoop แล้วยกให้โครงการ Apache ดูแล แต่ยาฮูเองก็ทำ Yahoo! Hadoop เวอร์ชันของตัวเองขนานไปด้วย ล่าสุดยาฮูประกาศหยุดทำ Yahoo! Hadoop และหันไปร่วมมือกับ Apache Hadoop โดยตรงแล้ว

คล้อยหลัง LibreOffice 3.3 เพียงไม่กี่ชั่วโมง ทางโครงการต้นทางอย่าง OpenOffice.org ก็ออกรุ่น 3.3 ตัวจริงตามมา

ของใหม่ในรุ่นนี้มีหลายอย่าง ที่สำคัญคงเป็นการเพิ่มฟีเจอร์ให้กราฟ, รองรับข้อมูลใน Calc เพิ่มเป็น 1 ล้านแถวต่อหนึ่งตาราง, ปรับปรุงหน้าต่างสั่งพิมพ์งาน, ปรับปรุง thesaurus เป็นต้น รายการฟีเจอร์เต็มๆ อ่านได้จาก OpenOffice.org 3.3 New Features

ประมาณ 4 เดือนกว่าๆ หลัง KDE 4.5 ทางโครงการ KDE ก็ออกรุ่น 4.6 ตามมา

ของใหม่รุ่นนี้มีไม่เยอะนัก ที่เด่นๆ ได้แก่ปรับปรุงระบบจัดการพลังงาน, เพิ่มประสิทธิภาพของตัวจัดการหน้าต่าง, เพิ่มการฟิลเตอร์ไฟล์ใน Dolphin, เพิ่มการแชร์รูปภาพลงใน social network ของโปรแกรมกราฟิกหลายตัว

คนที่ใช้ KDE ผ่านระบบดิสโทรต้องรอรุ่นถัดๆ ไป ส่วนใครใจร้อนก็สามารถใช้ผ่าน PPA ได้อยู่แล้ว

หลังจากแยกตัวออกมาจาก OpenOffice.org เมื่อเดือนกันยายนปีที่แล้ว ในที่สุด Document Foundation ก็ออกซอฟต์แวร์รุ่นแรกคือ LibreOffice 3.3 แล้ว

LibreOffice 3.3 ยังแตกต่างจาก OpenOffice.org 3.3 ไม่มาก เหตุเพราะการแยกโครงการระหว่างสายการพัฒนารุ่น 3.3 พอดี แต่ในรุ่นถัดไป Document Foundation เคยประกาศไว้ว่าจะเริ่มเห็นความแตกต่างกันมากขึ้น

Mark Shuttleworth ประกาศผ่านบล็อกว่า Ubuntu กำลังจะรวมไลบรารี Qt เข้ามาใน Ubuntu 11.10 และจะพิจารณาว่าควรรวมโปรแกรมที่สร้างด้วย Qt เข้ามาในซีดีหรือไม่

Shuttleworth บอกว่าโปรแกรมที่สร้างด้วย Qt ไม่มีปัญหาเรื่องคุณภาพ แต่มีปัญหาในเรื่องการทำงานร่วมกับเดสก์ท็อปของ GNOME (เช่น การตั้งค่าที่ใช้คนละแบบ ไม่ใช่ระบบตั้งค่ากลางของ GNOME) ทางแก้ของ Canonical ก็คือเชื่อมระบบตั้งค่า dconf เข้ากับ Qt เพื่อให้โปรแกรมที่สร้างด้วย Qt สามารถใช้ระบบตั้งค่าของ GNOME ได้ (ถ้านักพัฒนาสนใจจะทำ)

Xfce ระบบเดสก์ท็อปที่ได้รับความนิยมแบบเงียบๆ (หลายคนอาจรู้จักมันจาก Xubuntu) ออกรุ่น 4.8 แล้ว ซึ่งทิ้งห่างจากรุ่นก่อน 4.6 ถึงสองปี

การเปลี่ยนแปลงสำคัญได้แก่ ปรับปรุง panel โดยเขียนใหม่หมด, เพิ่มฟีเจอร์ให้กับตัวจัดการไฟล์ Thunar, และปรับปรุงเรื่องการตั้งค่าของระบบ ดูรายละเอียดพร้อมภาพประกอบจาก Xfce Tour

ที่มา - Xfce, OMG Ubuntu

ปัญหาอมตะอย่างหนึ่งของลินุกซ์คือการ์ดจอ เหตุเพราะไดรเวอร์การ์ดจอ (ทั้งของ ATI และ NVIDIA) ถูกแยกเป็นสองรุ่น คือ รุ่นไม่โอเพนซอร์สซึ่งมีประสิทธิภาพดีกว่าแต่รวมมากับดิสโทรลำบาก กับรุ่นโอเพนซอร์สที่รวมมากับเคอร์เนลแต่ประสิทธิภาพด้าน 3 มิติย่ำแย่

กรณีของค่าย AMD/ATI จะแบ่งเป็นรุ่นไม่โอเพนซอร์สใต้แบรนด์ Catalyst และรุ่นโอเพนซอร์สที่รวมมากับเคอร์เนล ที่ผ่านมารุ่นโอเพนซอร์สตามหลัง Catalyst ไกลมากในเรื่องประสิทธิภาพ แต่พัฒนาการในเคอร์เนล 2.6.38 ก็ดีขึ้นกว่าเดิมมาก แม้จะยังตามหลัง Catalyst อยู่บ้างแต่ก็ใกล้เคียงขึ้นเยอะ