ไมโครซอฟท์ประกาศข้อมูลเล็กๆ ในงาน Microsoft Inspire เมื่อสัปดาห์ที่แล้วว่า Windows 11 สำหรับภาคธุรกิจ (commercial SKU) จะใช้ธีมสีเข้ม dark mode เป็นค่าดีฟอลต์ โดยให้เหตุผลว่าผู้ใช้พีซีฝั่งธุรกิจต้องอยู่กับหน้าจอเป็นเวลานานๆ จึงเลือกธีมสีเข้มเพื่อให้สบายตามากกว่า

ในหน้า Windows 11 for Business ไมโครซอฟท์ใช้ธีมสีเข้มทั้งหมด ในขณะที่หน้า Windows 11 รุ่นปกติ ก็ใช้ธีมสีสว่างทั้งหมดเช่นกัน

แม้โลกไปให้ความสนใจกับ Windows 11 กันหมดแล้ว แต่ Windows 10 ยังอยู่กับเราไม่ไปไหน และช่วงปลายปีนี้จะออก Windows 10 v21H2 ขนานกันไปกับ Windows 11 ด้วย

ไมโครซอฟท์ออกมาประกาศฟีเจอร์ใหม่ของ Windows 10 v21H2 ซึ่งเป็นอัพเดตเล็ก (ตามคาด) เช่นเดียวกับ v20H2, v21H1 ที่ออกมาก่อนหน้านี้

ข่าวใหญ่ของวงการระบบปฏิบัติการในรอบเดือนที่ผ่านมาคือ การเปิดตัว Windows 11 ซึ่งเป็น Windows เวอร์ชันใหม่ของไมโครซอฟท์ในรอบ 6 ปี (Windows 10 เปิดตัวปี 2015)

ของใหม่ใน Windows 11 แบ่งออกได้เป็น 3 กลุ่มใหญ่ๆ คือ UI ที่เปลี่ยนไปจากเดิมพอสมควร, ฟีเจอร์ด้านเล่นเกมที่ดึงมาจาก Xbox และ Microsoft Store ตัวใหม่ที่เปิดรับแอพหลายประเภท ที่ฮือฮาคือรองรับ Android ผ่าน Amazon Appstore

การที่ Windows 11 เปิดกว้างรับแอพหลากหลายกว่าเดิมอาจเป็นสิ่งที่น่าตื่นเต้น แต่จริงๆ แล้วไอเดียนี้เกิดขึ้นมาตั้งแต่ปี 2015 แล้วล้มเหลวมายาวนาน ก่อนจะมาสำเร็จสักทีในปี 2021

ไมโครซอฟท์ออก Windows 11 Insider Preview Build 22000.65 ซึ่งเป็น Windows 11 รุ่นทดสอบตัวที่สอง ถัดจากตัวแรกเมื่อปลายเดือน มิ.ย. มีการเปลี่ยนแปลง UI หลายจุด

• Start Menu เพิ่มกล่องค้นหาไว้ด้านบนสุด เพื่อให้รู้ว่าพิมพ์คำค้นหาได้
• ตั้งค่าให้แสดง Taskbar บนจอมอนิเตอร์อื่นๆ ได้แล้ว
• ตั้งค่า Power mode ได้จากหน้า Settings > Power & Battery ได้แล้ว
• คลิกขวาที่เดสก์ท็อป มีเมนู Refresh ให้เลือกตั้งแต่แรกแล้ว (ของเดิมต้องกด more ก่อน)
• คลิกขวาที่ไฟล์ PowerShell (.ps1) แล้วสั่ง Run with PowerShell โดยตรงได้แล้ว

ไมโครซอฟท์พยายามให้ล็อกอินเข้า Windows ด้วยบัญชีออนไลน์ Microsoft Account มานานพอสมควร แต่กรณีของ Windows 10 ยังพอมีวิธีเลี่ยง เพื่อล็อกอินด้วยบัญชีแบบ local ได้บ้าง

กรณีของ Windows 11 มีคนพบว่าไมโครซอฟท์บังคับให้ใช้ Microsoft Account เท่านั้น ล่าสุดมีข้อมูลใหม่ว่าสามารถยกเว้นได้เช่นกัน แต่เฉพาะบน Windows 11 Pro ที่ราคาแพงกว่ารุ่น Home

ไมโครซอฟท์เปิดเผยฟีเจอร์ใหม่อีกอย่างของ Windows 11 คือ Dynamic refresh rate (DRR) ที่ตัวระบบปฏิบัติการจะปรับรีเฟรชเรตของหน้าจอ ตามประเภทหรือรูปแบบแอปพลิเคชันที่ใช้งาน เพื่อประหยัดพลังงานลง

ฟีเจอร์นี้ต้องใช้กับหน้าจอที่รองรับ Variable refresh rate (VRR) โดยมีอัตรารีเฟรชอย่างน้อย 120 Hz และตัวไดรเวอร์การ์ดจอ (WDDM 3.0) ต้องซัพพอร์ตฟีเจอร์นี้ด้วย ซึ่งไมโครซอฟท์บอกว่ากำลังร่วมกับผู้ผลิตการ์ดจอเตรียมไดรเวอร์อยู่

ไมโครซอฟท์ออกมาอธิบายเรื่องสเปกขั้นต่ำของ Windows 11 เพิ่มเติมอีกครั้ง และเปิดทางว่า "อาจ" เปิดให้ซีพียูรุ่นเก่าลงมาคือ Intel Core 7th Gen กับ AMD Zen 1 มาใช้งานได้ด้วย โดยจะขอทดสอบกับกลุ่ม Insider ให้มั่นใจก่อน แล้วค่อยประกาศข้อมูลอีกครั้ง

ไมโครซอฟท์ยังถอดแอพ PC Health Check ออกก่อนชั่วคราว เพราะพบว่าให้ข้อมุลไม่เที่ยงตรงพอ ว่าทำไมพีซีเครื่องนั้นไม่สามารถอัพเกรดเป็น Windows 11 ได้ สร้างความสับสนให้ผู้ใช้

ส่วนเหตุผลเรื่องสเปกขั้นต่ำของ Windows 11 ไมโครซอฟท์อธิบายว่าอิงจากหลักการ 3 ข้อคือ

ไมโครซอฟท์เปิดทดสอบ Windows 11 Insider Preview ตัวแรกแล้ว โดยเป็น Dev Channel Build 22000.51

นอกจากฟีเจอร์ที่ประกาศไปตั้งแต่สัปดาห์ที่แล้ว ไมโครซอฟท์ยังยืนยันว่ามี File Explorer ตัวใหม่ที่มีแถบเครื่องมือ command bar แบบใหม่ และ Settings ดีไซน์ใหม่ที่ใช้อินเทอร์เฟซแบบ 2-pane มีแถบนำทางด้านซ้ายมือ มีตัวควบคุมขนาดใหญ่ด้านบนของแต่ละหน้า (เรียกว่า hero control)

หน้าจอติดตั้งของ Windows 11 ก็เปลี่ยนใหม่หมด เลิกใช้หน้าจอสีเดียวของ Windows 10 เปลี่ยนมาใช้ไอคอนสีสันสดใส มีแอนิเมชันสวยงาม

ไมโครซอฟท์เขียนโพสต์ชี้แจงว่า Windows 10 ยังไม่ตาย และปีนี้จะออก Windows 10 อัพเดตประจำครึ่งหลังของปี v21H2 ตามรอบการอัพเดตปกติด้วย

ฟีเจอร์ที่ระบุแล้วใน Windows 10 v21H2 คือ Universal Print ระบบจัดการเครื่องพิมพ์ผ่านคลาวด์ และ Windows Autopilot ฟีเจอร์สำหรับดีพลอยเครื่องอัตโนมัติ

ไมโครซอฟท์แนะนำลูกค้าองค์กรว่าสามารถอัพเดตเครื่องเป็น Windows 10 v21H2 ไปก่อน ระหว่างรอความพร้อมในการอัพเกรดเป็น Windows 11 ได้ โดยระบบจัดการเครื่อง Microsoft Endpoint Manager รองรับระบบปฏิบัติการทั้งสองเวอร์ชัน

David Weston หัวหน้าฝ่ายความปลอดภัย OS ของไมโครซอฟท์ เขียนบล็อกอธิบายเหตุผลที่ Windows 11 ต้องการชิป TPM และซีพียูรุ่นใหม่ ว่ามาจากแง่มุมของความปลอดภัย

Weston อ้างถึงแนวคิด Secured-Core PC ที่ไมโครซอฟท์เปิดตัวในปี 2019 ว่าเป็นการยกระดับความปลอดภัย โดยใช้ฮาร์ดแวร์ ซอฟต์แวร์ ระบบปฏิบัติการทำงานร่วมกัน ซึ่งชิป Trusted Platform Module (TPM) ที่ใช้เก็บกุญแจเข้ารหัสต่างๆ ในระดับฮาร์ดแวร์มีความสำคัญมาก ช่วยป้องกันไม่ให้มัลแวร์หรือแฮ็กเกอร์เข้าถึงข้อมูลเหล่านี้ได้ หากเจาะระบบได้

ประเด็นเรื่อง สเปกขั้นต่ำของ Windows 11 สร้างความสับสนให้ผู้ใช้อย่างมาก โดยเฉพาะเรื่องซีพียูที่รองรับ และชิป TPM (Trusted Platform Module) สำหรับความปลอดภัย

คำอธิบายของไมโครซอฟท์ตามช่องทางต่างๆ เริ่มมีรายละเอียดออกมามากขึ้น ดังนี้

ประเด็น Windows 11 รองรับแอพ Android ยังมีรายละเอียดตามมาอีกเรื่อยๆ ข้อมูลสำคัญมาจาก Kevin Gallo หัวหน้าฝ่าย Windows Developer Platform อธิบายเรื่องนี้ไว้ในไลฟ์สำหรับนักพัฒนาแอพ

Gallo บอกว่า Windows 11 มีสิ่งที่เรียกว่า Windows Subsystem for Android ที่ใช้หลักการทำงานเหมือน Windows Subsystem for Linux (WSL) ในปัจจุบัน นั่นคือแปลงคำสั่งของเคอร์เนลลินุกซ์มาเป็นคำสั่งของเคอร์เนลวินโดวส์

ข้อมูลเพิ่มเติมจาก Windows 11 รองรับแอพ Android ผ่าน Amazon Appstore ด้วย Intel Bridge Technology

อินเทลออกมาให้ข้อมูลสั้นๆ ว่า Intel Bridge Technology เป็นการรันแอพ Android แบบเนทีฟบน x86 (ไม่ใช่อีมูเลเตอร์) โดยใช้เทคนิค runtime post-compiler ที่ยังไม่มีรายละเอียดมากนัก

ไมโครซอฟท์ยังให้ข้อมูลเพิ่มว่า Intel Bridge Technology ใช้ได้กับซีพียู x86 ทุกยี่ห้อ ไม่จำกัดแค่อินเทล ซึ่งแปลว่าซีพียูเอเอ็มดีก็สามารถรันได้ด้วย

ไมโครซอฟท์ไม่ได้พูดถึงกำหนดออก Windows 11 ในไลฟ์เปิดตัว แต่ในประกาศบนบล็อกของไมโครซอฟท์ระบุว่า Windows 11 จะออกตัวจริงช่วงปลายปี 2021 (ซึ่งไม่ผิดคาดนัก)

ข้อมูลที่ไมโครซอฟท์บอกเพิ่มเติมคือ พีซี Windows 10 "ที่เข้าข่าย" (eligible ไม่บอกรายละเอียด) จะได้อัพเกรดฟรีไปจนถึงปี 2022 แต่ยังไม่บอกรายละเอียดแน่ชัด

ส่วนการทดสอบ Windows 11 ผ่านโครงการ Windows Insider Program จะเริ่มต้นในสัปดาห์หน้า

Windows 7 หมดระยะซัพพอร์ตไปตั้งแต่เดือนมกราคม 2020 แปลว่าไม่มีแพตช์รายเดือนมานานแล้ว

ล่าสุดไมโครซอฟท์ถอดความสามารถอีกอย่างของ Windows 7 (รวมถึง Windows Server 2008 และ 2008 R2 ที่หมดอายุพร้อมกัน) นั่นคือไม่สามารถติดตั้งไดรเวอร์ฮาร์ดแวร์อัตโนมัติผ่าน Windows Update ได้อีกแล้ว ด้วยเหตุผลว่าใบรับรอง SHA-1 Trusted Root Certificate Authority หมดอายุ และไมโครซอฟท์ตัดสินใจไม่ต่ออายุใบรับรองนี้ ทำให้การเชื่อมต่อระหว่างไคลเอนต์กับเซิร์ฟเวอร์เป็นไปได้ยากขึ้น