Image

สารานุกรมเสรี

By boompw Contributor on Tag: Wikipedia, Grokipedia, Jimmy Wales
Wikipedia

Jimmy Wales ผู้ก่อตั้ง Wikipedia ระบุว่าไม่กังวลต่อการแข่งขันจาก Grokipedia สารานุกรมของ xAI เนื่องจากโมเดลภาษาอย่าง ChatGPT หรือ Gemini ยังมีปัญหา hallucination หรืออาการหลอน สร้างข้อมูลผิดพลาดในอัตราสูง

Wikimedia Foundation

Wikimedia Foundation เจ้าของวิกิพีเดีย ประกาศความร่วมมือเพิ่มเติมในโอกาสครบรอบ 25 ปี วิกิพีเดีย โดยได้ Microsoft, Meta, Amazon, Perplexity และ Mistral AI ร่วมสนับสนุนโครงการต่าง ๆ ของหน่วยงาน รวมถึงร่วมสนับสนุน Wikimedia Enterprise ที่เปิดให้ลูกค้าองค์กรขนาดใหญ่สามารถเข้าถึงเนื้อหาในวิกิพีเดียคราวละจำนวนมากและเรียลไทม์ผ่าน API

Wikimedia Enterprise เป็นโครงการที่เปิดตัวมาตั้งแต่ปี 2021 ซึ่งมีผู้สนับสนุนก่อนหน้านี้อยู่แล้วอย่าง Google, Ecosia, Nomic, Pleias, ProRata และ Reef Media

By arjin Writer on Tag: Grokipedia, Elon Musk, Wikipedia, xAI
Grokipedia

Elon Musk เปิดตัวโครงการสารานุกรมออนไลน์ Grokipedia ตามที่เคยประกาศก่อนหน้านี้ โดยเป็นผลิตภัณฑ์ของบริษัทปัญญาประดิษฐ์ xAI มีเป้าหมายเพื่อเป็นทางเลือกแทน Wikipedia ที่เขาบอกว่าเต็มไปด้วยเนื้อหาลวงและพยายามสร้างความเชื่อที่ไม่จริง มีแนวคิดที่เป็นเสรีนิยมเกินไป

Grokipedia ใช้เนื้อหาที่เขียนด้วย AI ในตอนนี้มีบทความแล้วประมาณ 8 แสนบทความ (Wikipedia มีประมาณ 8 ล้าน)

By mk Founder on Tag: Wikipedia, Artificial Intelligence
Wikipedia

Wikimedia Foundation เผยสถิติการใช้งานสารานุกรม Wikipedia ว่า จำนวนเพจวิวเริ่มลดลง โดยเฉพาะเพจวิวที่มาจากมนุษย์จริงๆ

รูปแบบทราฟฟิกของ Wikipedia มีทั้งมนุษย์และบ็อต ซึ่งแนวทางของ Wikipedia คือแยกทราฟฟิกของบ็อตให้ชัดเจน โดยต้องพัฒนาเทคนิคการตรวจบ็อตไปเรื่อยๆ แต่หลังจาก Wikipedia ปรับระบบตรวจจับบ็อตรอบล่าสุดในช่วงประมาณเดือนพฤษภาคม 2025 ก็พบว่าทราฟฟิกส่วนที่เป็นมนุษย์เริ่มลดลงราว 8% เทียบกับช่วงเวลาเดียวกันของปี 2024

By mk Founder on Tag: Wikipedia, Artificial Intelligence, Wikimedia Foundation
Wikipedia

Wikipedia เลิกล้มแผนการใช้ AI มาสรุปเนื้อหาจากหน้าเพจ เพื่อแสดงข้อความสรุปไว้ด้านบนของหน้า หลังถูกวิจารณ์อย่างหนักโดยกลุ่มอาสาสมัคร (editor)

โครงการนี้มีชื่อว่า Simple Article Summaries เป็นการทดลองของ Wikimedia Foundation องค์กรแม่ของ Wikipedia ที่เริ่มคิดทำกันในงาน Wikimania 2024 ปีที่แล้ว แนวคิดของมันคือใช้ AI สรุปเนื้อหาแบบสั้นๆ มาแสดงไว้ด้านบนสุดของบทความ เป้าหมายคือต้องการให้ผู้ใช้เข้าถึงเนื้อหาได้ง่ายขึ้น

Wikipedia

Kaggle แพลตฟอร์มชุมชน data science ซึ่งมีกูเกิลเป็นเจ้าของ ประกาศความร่วมมือกับ Wikimedia Foundation ผู้ดูแลโครงการ Wikipedia นำชุดข้อมูล (dataset) แบบ structured ที่ปรับแต่งให้เหมาะกับการฝึกฝน AI เผยแพร่ผ่านชุมชน Kaggle

ชุดข้อมูลที่นำมาเผยแพร่นี้มีมากกว่า 461,000 ชุดข้อมูล ในภาษาอังกฤษและภาษาฝรั่งเศส นำมาจากบน Wikipedia การนำข้อมูลมาจัดใหม่นี้ทำให้นักวิทยาศาสตร์ข้อมูล นักวิจัย หรือบุคคลที่สนใจ สามารถนำไปศึกษาใช้งานได้ต่ออย่างสะดวกมากยิ่งขึ้น

By arjin Writer on Tag: Wikipedia, Wikimedia Foundation, Artificial Intelligence
Wikipedia

Wikimedia Foundation หน่วยงานที่ดูแล Wikipedia ออกรายงานผลกระทบจากบอท AI ที่เข้ามาดูดเนื้อหาของโครงการ จนกระทบกับทรัพยากรระบบที่เตรียมไว้รองรับผู้ใช้งานทั่วไปที่เป็นมนุษย์

การเข้ามาของบอท AI นั้นเพิ่มมากขึ้นนับตั้งแต่ต้นปี 2024 โดย Wikimedia บอกว่าส่วนที่กระทบมากคือเนื้อหาสื่อผสมผสานทั้งรูปภาพ วิดีโอ และไฟล์ต่าง ๆ โดยพบทราฟิกส่วนนี้เพิ่มขึ้น 50% จากจำนวนไฟล์ที่มีมากกว่า 144 ล้านไฟล์

By arjin Writer on Tag: Wikipedia, Photography
Wikipedia

Wikipedia เป็นสารานุกรมออนไลน์ที่รวบรวมข้อมูลมากมาย ขณะเดียวกันก็เป็นที่รับรู้ว่าหน้าเนื้อหาของบุคคลมีชื่อเสียงนั้น ภาพประกอบของบุคคลนั้นมักเป็นรูปที่ไม่สวยงาม เนื่องจากเงื่อนไขการใช้งานรูปภาพบน Wikipedia และ Wikimedia ที่เป็นไลเซนส์ฟรี สามารถนำไปใช้งานต่อได้ ซึ่งไม่สอดคล้องกับภาพบุคคลมีชื่อเสียงที่มีความสวยงาม ซึ่งช่างภาพสามารถนำไปขายได้

By mk Founder on Tag: Wikipedia
Wikipedia

Wikipedia ประกาศรองรับ dark mode อย่างเป็นทางการ บนหน้าเว็บทั้งเดสก์ท็อปและมือถือ

ทีมพัฒนาบอกว่า dark mode เป็นส่วนต่อขยายของธีม Vector ที่เริ่มใช้งานในปี 2022 โดยเป็นหนึ่งในฟีเจอร์ที่ถูกเรียกร้องเข้ามามากที่สุด แต่การทำ dark mode ไม่ได้ง่ายอย่างที่คิด ไม่ใช่เป็นแค่การกดฟิลเตอร์สลับสีแล้วจบกันไป เนื่องจากตัวคอนเทนต์อาจเกิดปัญหาสีเพี้ยนจากการสลับสี จนสูญเสียความหมายที่ถูกต้องไปเลย เช่น หน้าของสี International Orange เมื่อกลับสีแล้วจะเพี้ยน

By lew Founder on Tag: Wikipedia, ChatGPT, LLM
Wikipedia

Wikimedia Foundation ผู้ให้บริการ Wikipedia ทดสอบปลั๊กอินเบราว์เซอร์ Citation Needed เป็นการตรวจสอบข้อมูลในเว็บด้วยการค้นหาข้อมูลในวิกิมาอ้างอิง โดยใช้ ChatGPT มาอ่านข้อความและหน้าเว็บอ้างอิงว่าเนื้อหาสนับสนุนกันหรือไม่

ปลั๊กอินเบราว์เซอร์ตัวนี้รับอินพุตโดยให้ผู้ใช้เลือกข้อความในเว็บใดๆ จากนั้นจะอาศัย ChatGPT ในการสร้างคำค้นหา และค้นหาหน้าวิกิด้วย API ของ Wikipedia เอง สุดท้ายจะใช้ ChatGPT ในการแยกประโยคที่เกี่ยวข้องและสรุปออกมาว่าเป็นเนื้อหาที่ผู้ใช้เลือกมานั้นสอดคล้องกับข้อความในหน้าวิกิหรือไม่

By arjin Writer on Tag: Wikipedia, ChatGPT, Ranking
Wikipedia

Wikipedia รายงานเนื้อหาที่มีผู้อ่านมากที่สุดเฉพาะที่เป็นภาษาอังกฤษ จากจำนวนเพจวิวรวมกว่า 8.4 หมื่นล้านครั้ง ตลอดปี 2023 ซึ่งสามารถสะท้อนเรื่องราวความสนใจหาข้อมูลเพิ่มเติมของผู้คนในปีที่ผ่านมาได้

ChatGPT เป็นเนื้อหาที่มีผู้อ่านมากที่สุดในปีนี้ ซึ่งแอปก็เพิ่งให้บริการมาครบหนึ่งปี จึงอาจบอกได้ถึงกระแสความสนใจทั้งประโยชน์และข้อกังวลในผลกระทบต่อสังคมที่อาจเกิดขึ้น

By mk Founder on Tag: Wikipedia, Design
Wikipedia

Wikipedia ปรับดีไซน์หน้าเว็บเวอร์ชันเดสก์ท็อปเป็นครั้งแรกในรอบ 12 ปี (ปรับครั้งสุดท้ายปี 2011) การเปลี่ยนแปลงที่เห็นได้ชัดเจนคือหน้าตาสะอาดขึ้น ไอคอนลูกโลกมีขนาดเล็กลง แถบ sidebar ข้างซ้ายกินพื้นที่มากกว่าเดิม ตัวเนื้อหาบทความขยับมาอยู่ตรงกลางหน้าจอมากขึ้น

เหตุผลที่แถบด้านซ้ายมือขยายใหญ่ขึ้น เพราะมันกลายเป็บแถบ navigate แสดงโครงสร้างของเนื้อหาส่วนต่างๆ ในบทความแทน (ของเดิมอยู่รวมกับหน้าบทความ) ส่วนรายการบทความเดียวกันในภาษาอื่นๆ ที่เคยอยู่ในแถบ sidebar กลายมาเป็นเมนูแบบ drop-down ที่มุมขวาบนของบทความแทน

By mk Founder on Tag: Meta, Artificial Intelligence, Wikipedia, Search Engine
Meta

Meta เปิดตัวโครงการ AI ใหม่แนวสารานุกรมออนไลน์ชื่อ Sphere

แนวทางการทำงานของ Sphere คือการให้ AI อ่านเอกสารความรู้เชิงวิชาการจำนวนมาก 134 ล้านหน้าบนอินเทอร์เน็ต นำมาย่อยเป็นข้อความ 906 ล้านย่อหน้า (เรียกว่า knowledge-intensive natural language processing หรือ KI-NLP) เพื่อให้ AI ทำตัวเป็น "ปราชญ์" สามารถตอบคำถามแนวความรู้ เช่น "ใครเป็นคนที่ได้รางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์คนแรกของโลก" ได้อย่างแม่นยำ

By mk Founder on Tag: Wikimedia Foundation, Wikipedia, Cryptocurrency
Wikimedia Foundation

ต่อจากข่าว อาสาสมัคร Wikipedia เสนอให้หยุดรับเงินบริจาคเป็นคริปโต มีคนโหวตเห็นด้วย 71% ทางมูลนิธิ Wikimedia Foundation ประกาศหยุดรับเงินบริจาคเป็นคริปโตตามข้อเสนอแล้ว โดยจะปิดบัญชี Bitpay ทำให้ไม่สามารถรับเงินเป็นคริปโตได้อีก

ข้อเสนอของเหล่าอาสาสมัครให้เหตุผลหลัก 3 ข้อที่ควรเลิกรับคริปโตคือ การรับบริจาคเงินคริปโตเป็นการส่งสัญญาณว่ามูลนิธิสนับสนุนการใช้เงินคริปโต, เงินคริปโตส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ซึ่งขัดแย้งกับเป้าหมายของมูลนิธิ, ตัวองค์กรเสียชื่อเสียงจากการรับเงินคริปโต

By mk Founder on Tag: Wikipedia, Wikimedia Foundation, Cryptocurrency
Wikipedia

กลุ่มอาสาสมัคร Wikipedia ระดับ editor จำนวนประมาณเกือบ 400 ร่วมกันโหวตข้อเสนอให้มูลนิธิ Wikimedia Foundation ที่ดูแล Wikipedia หยุดรับเงินบริจาคเป็นคริปโต

ข้อเสนอนี้มีเหตุผลหลัก 3 ข้อคือ การรับบริจาคเงินคริปโตเป็นการส่งสัญญาณว่ามูลนิธิสนับสนุนการใช้เงินคริปโต, เงินคริปโตส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ซึ่งขัดแย้งกับเป้าหมายของมูลนิธิ, ตัวองค์กรเสียชื่อเสียงจากการรับเงินคริปโต โดยยกกรณีของ Mozilla ที่ตัดสินใจหยุดรับเงินคริปโต

By mk Founder on Tag: Wikipedia, Russia, Internet Censorship
Wikipedia

คนรัสเซียเริ่มดาวน์โหลดข้อมูล Wikipedia เก็บไว้ใช้งานแบบออฟไลน์ ก่อนรัฐบาลรัสเซียบล็อคการเข้าถึง Wikipedia (ขู่ว่าจะบล็อคแต่ยังไม่บล็อคจริงๆ)

ปัจจุบันมีเครื่องมือหลายตัวที่ใช้ดาวน์โหลดข้อมูลจาก Wikipedia เก็บไว้แบบออฟไลน์ ตัวอย่างยอดนิยมคือ Kiwix ที่ออกแบบมาสำหรับการอ่าน Wikipedia ในสถานที่ไม่มีอินเทอร์เน็ต หรือประเทศที่ปิดกั้นอินเทอร์เน็ต

By nutmos Writer on Tag: Wikipedia, Russia, Ukraine, Wikimedia Foundation
Wikipedia

รัสเซียขู่จะบล็อคเว็บไซต์ WIkipedia ภาษารัสเซียเนื่องจากบทความเรื่องรัสเซียบุกยูเครนปี 2022 โดยทางการรัสเซียอ้างว่าบทความดังกล่าวเผยแพร่ข้อมูลที่ผิดกฎหมาย

สำหรับเหตุผลที่รัสเซียไม่พอใจบทความนี้ เนื่องมาจากในบทความมีรายงานเกี่ยวกับจำนวนคนตายของเจ้าหน้าที่รัฐฝั่งรัสเซียและประชาชนและเด็กชาวยูเครน โดย Roskomnadzor หน่วยงานควบคุมด้านการสื่อสารของรัสเซียต้องการให้นำข้อมูลนี้ออกจากบทความ

By Zerothman Writer on Tag: Wikipedia, Politics
Wikipedia

เมื่อวันที่ 13 ธันวาคม 2564 ที่ผ่านมา เรื่องเริ่มต้นจากการที่มีผู้ใช้ PhakkaponP ตั้งข้อสังเกตว่าผู้ใช้ Lazymaw เข้ามาแก้ไขบทความ "สุชัชวีร์ สุวรรณสวัสดิ์" ซึ่งเป็นว่าที่ผู้สมัครผู้ว่าฯ กทม.

By sunnywalker Writer on Tag: Wikipedia, COVID-19
Wikipedia

วิกิพีเดียเผยหัวข้อที่มียอดคนเข้าอ่านสูงสุดประจำปี 2020 โดยจำกัดเฉพาะหน้าเพจที่เป็นภาษาอังกฤษ พบว่า COVID-19 มาเป็นอันดับ 1 และมีหลายหัวข้อเกี่ยวกับโรคระบาดที่ติดโผ 7 ใน 25 รายการที่คนอ่านสูงสุด ได้ยอดคนอ่านเฉพาะเรื่อง COVID-19 รวมกัน 225 ล้านครั้ง ส่วนหัวข้อที่ได้รับความสนใจอื่นๆ มี การเลือกตั้งสหรัฐฯ, ประวัติของ Kamala Harris และ Joe Biden , การเสียชีวิตของนักบาสเกตบอล Kobe Bryant นักแสดงชาวอินเดีย Sushant Singh Rajput และนักแสดง Chadwick Boseman

หัวข้อทั้ง 25 รายการมีดังนี้ (ตัวเลขด้านหลังคือยอดคนเข้าอ่าน)

By sunnywalker Writer on Tag: Wikimedia Foundation, Wikipedia, WHO, COVID-19
Wikimedia Foundation

องค์การอนามัยโลก หรือ WHO ร่วมกับ Wikimedia Foundation เจ้าของวิกิพีเดีย ให้ประชาชนสามารถเข้าถึงแหล่งข้อมูลที่เชื่อถือได้เกี่ยวกับ COVID-19 สามารถใช้งานอินโฟกราฟิก, ข้อมูลตัวอักษร, ภาพและวิดีโอ ออกไปได้ไม่ติดลิขสิทธิ์ เพราะอยู่ภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-ShareAlike

Subscribe to Wikipedia