ประเด็นเรื่องฮาร์ดแวร์ขั้นต่ำของ Windows 11 ทำให้ไมโครซอฟท์ถูกวิจารณ์อย่างมาก และมีคนพบว่าการแฮ็กค่า registry บางอย่างสามารถข้ามการเช็ค TPM ได้

ล่าสุด Aria Carley ทีมงานไมโครซอฟท์ตอบคำถามผ่านรายการ Ask Microsoft Anything อธิบายว่าวิธีการแฮ็ก registry หรือ group policy จะไม่สามารถใช้งานได้ใน Windows 11 ตัวจริง เครื่องที่ไม่ผ่านสเปกฮาร์ดแวร์ขั้นต่ำจะถูกบล็อคไม่ให้อัพเกรดเป็น Windows 11

ไมโครซอฟท์อธิบายเบื้องหลังการออกแบบเมนูคลิกขวา (context menu) ของ Windows 11 ที่แตกต่างจาก Windows 10 อยู่พอสมควร การเปลี่ยนแปลงสำคัญคือลดขนาดของเมนูให้สั้นลง จัดกลุ่มคำสั่งแบบเดียวกันไว้ด้วยกัน ย้ายคำสั่งที่ใช้บ่อยๆ เช่น Cut, Copy, Paste, Rename ไปไว้ด้านบนสุดของเมนู

ไมโครซอฟท์บอกว่า เมนูคลิกขวาไม่เคยถูกจัดระเบียบเลยนับตั้งแต่ Windows XP เป็นต้นมา มีหลายคำสั่งที่ไม่ค่อยมีคนใช้งาน และแอพที่ติดตั้งในระบบสามารถเพิ่มคำสั่งเข้ามาได้ไม่จำกัด

ไมโครซอฟท์ประกาศนำฟีเจอร์ DirectStorage API ที่เริ่มใช้ใน Xbox Series X|S ตามด้วย Windows 11 มาใช้กับ Windows 10 ด้วย โดยใช้ได้กับ Windows 10 v1909 ขึ้นไป

DirectStorage API เป็นเทคโนโลยีด้าน I/O ที่ช่วยลดคอขวดของการดึงข้อมูลจากดิสก์ ที่จากเดิม แอพ/เกมต้องสั่งดึงข้อมูลเองตามคิว เปลี่ยนมาเป็นการเรียกผ่าน API ให้ดึงข้อมูลชิ้นเล็กๆ แต่ขนานไปพร้อมกันเป็นจำนวนมาก เป็นการดึงพลังของสตอเรจยุคใหม่อย่าง NVMe ให้ได้ประโยชน์สูงสุด ผลคือเกมโหลดเร็วขึ้นมาก

ไมโครซอฟท์ประกาศข้อมูลเล็กๆ ในงาน Microsoft Inspire เมื่อสัปดาห์ที่แล้วว่า Windows 11 สำหรับภาคธุรกิจ (commercial SKU) จะใช้ธีมสีเข้ม dark mode เป็นค่าดีฟอลต์ โดยให้เหตุผลว่าผู้ใช้พีซีฝั่งธุรกิจต้องอยู่กับหน้าจอเป็นเวลานานๆ จึงเลือกธีมสีเข้มเพื่อให้สบายตามากกว่า

ในหน้า Windows 11 for Business ไมโครซอฟท์ใช้ธีมสีเข้มทั้งหมด ในขณะที่หน้า Windows 11 รุ่นปกติ ก็ใช้ธีมสีสว่างทั้งหมดเช่นกัน

ทีมดีไซน์ของไมโครซอฟท์ เขียนบล็อกเล่าเบื้องหลังและแนวคิดการออกแบบ Windows 11 ว่าเริ่มทำในยุค COVID-19 ที่โลกเปลี่ยนไปจากเดิม กระบวนการวิจัยผู้ใช้จึงพบข้อมูลใหม่หลายอย่าง

• หลักการสำคัญที่สุดคือ calmness (ความสงบ) ซึ่งเป็นสิ่งที่คนต้องการในโลกยุคที่วุ่นวาย การออกแบบจึงอิงอยู่บนความคุ้นเคยเดิม แต่ปรับดีไซน์ให้อ่อนโยนขึ้น (soften) และเน้นอารมณ์ความรู้สึก (emotional connection) มากกว่าเดิม
• หลักการอีกข้อคือ พีซีกลับมาเป็นศูนย์กลางอีกครั้ง หลังถูกอุปกรณ์พกพาบดบังไปนาน จุดเด่นของพีซีคือความยืดหยุ่น (flexibility) ที่ช่วยให้ทำงานได้จากทุกแห่ง
• หลักการข้อสุดท้ายคือ การเรียนรู้และการปรับตัวของผู้คนกับสิ่งใหม่ๆ เช่น การทำงานไฮบริด การเรียนออนไลน์ การหาความบันเทิงภายใต้ข้อจำกัดในบ้าน ในแง่การออกแบบจึงต้องพยายามให้คนโฟกัสกับสิ่งที่ทำอยู่ได้ง่ายขึ้น

ข่าวใหญ่ของวงการระบบปฏิบัติการในรอบเดือนที่ผ่านมาคือ การเปิดตัว Windows 11 ซึ่งเป็น Windows เวอร์ชันใหม่ของไมโครซอฟท์ในรอบ 6 ปี (Windows 10 เปิดตัวปี 2015)

ของใหม่ใน Windows 11 แบ่งออกได้เป็น 3 กลุ่มใหญ่ๆ คือ UI ที่เปลี่ยนไปจากเดิมพอสมควร, ฟีเจอร์ด้านเล่นเกมที่ดึงมาจาก Xbox และ Microsoft Store ตัวใหม่ที่เปิดรับแอพหลายประเภท ที่ฮือฮาคือรองรับ Android ผ่าน Amazon Appstore

การที่ Windows 11 เปิดกว้างรับแอพหลากหลายกว่าเดิมอาจเป็นสิ่งที่น่าตื่นเต้น แต่จริงๆ แล้วไอเดียนี้เกิดขึ้นมาตั้งแต่ปี 2015 แล้วล้มเหลวมายาวนาน ก่อนจะมาสำเร็จสักทีในปี 2021

ไมโครซอฟท์ออก Windows 11 Insider Preview Build 22000.65 ซึ่งเป็น Windows 11 รุ่นทดสอบตัวที่สอง ถัดจากตัวแรกเมื่อปลายเดือน มิ.ย. มีการเปลี่ยนแปลง UI หลายจุด

• Start Menu เพิ่มกล่องค้นหาไว้ด้านบนสุด เพื่อให้รู้ว่าพิมพ์คำค้นหาได้
• ตั้งค่าให้แสดง Taskbar บนจอมอนิเตอร์อื่นๆ ได้แล้ว
• ตั้งค่า Power mode ได้จากหน้า Settings > Power & Battery ได้แล้ว
• คลิกขวาที่เดสก์ท็อป มีเมนู Refresh ให้เลือกตั้งแต่แรกแล้ว (ของเดิมต้องกด more ก่อน)
• คลิกขวาที่ไฟล์ PowerShell (.ps1) แล้วสั่ง Run with PowerShell โดยตรงได้แล้ว

ไมโครซอฟท์พยายามให้ล็อกอินเข้า Windows ด้วยบัญชีออนไลน์ Microsoft Account มานานพอสมควร แต่กรณีของ Windows 10 ยังพอมีวิธีเลี่ยง เพื่อล็อกอินด้วยบัญชีแบบ local ได้บ้าง

กรณีของ Windows 11 มีคนพบว่าไมโครซอฟท์บังคับให้ใช้ Microsoft Account เท่านั้น ล่าสุดมีข้อมูลใหม่ว่าสามารถยกเว้นได้เช่นกัน แต่เฉพาะบน Windows 11 Pro ที่ราคาแพงกว่ารุ่น Home

ไมโครซอฟท์เปิดเผยฟีเจอร์ใหม่อีกอย่างของ Windows 11 คือ Dynamic refresh rate (DRR) ที่ตัวระบบปฏิบัติการจะปรับรีเฟรชเรตของหน้าจอ ตามประเภทหรือรูปแบบแอปพลิเคชันที่ใช้งาน เพื่อประหยัดพลังงานลง

ฟีเจอร์นี้ต้องใช้กับหน้าจอที่รองรับ Variable refresh rate (VRR) โดยมีอัตรารีเฟรชอย่างน้อย 120 Hz และตัวไดรเวอร์การ์ดจอ (WDDM 3.0) ต้องซัพพอร์ตฟีเจอร์นี้ด้วย ซึ่งไมโครซอฟท์บอกว่ากำลังร่วมกับผู้ผลิตการ์ดจอเตรียมไดรเวอร์อยู่

ไมโครซอฟท์ออกมาอธิบายเรื่องสเปกขั้นต่ำของ Windows 11 เพิ่มเติมอีกครั้ง และเปิดทางว่า "อาจ" เปิดให้ซีพียูรุ่นเก่าลงมาคือ Intel Core 7th Gen กับ AMD Zen 1 มาใช้งานได้ด้วย โดยจะขอทดสอบกับกลุ่ม Insider ให้มั่นใจก่อน แล้วค่อยประกาศข้อมูลอีกครั้ง

ไมโครซอฟท์ยังถอดแอพ PC Health Check ออกก่อนชั่วคราว เพราะพบว่าให้ข้อมุลไม่เที่ยงตรงพอ ว่าทำไมพีซีเครื่องนั้นไม่สามารถอัพเกรดเป็น Windows 11 ได้ สร้างความสับสนให้ผู้ใช้

ส่วนเหตุผลเรื่องสเปกขั้นต่ำของ Windows 11 ไมโครซอฟท์อธิบายว่าอิงจากหลักการ 3 ข้อคือ

ไมโครซอฟท์เปิดทดสอบ Windows 11 Insider Preview ตัวแรกแล้ว โดยเป็น Dev Channel Build 22000.51

นอกจากฟีเจอร์ที่ประกาศไปตั้งแต่สัปดาห์ที่แล้ว ไมโครซอฟท์ยังยืนยันว่ามี File Explorer ตัวใหม่ที่มีแถบเครื่องมือ command bar แบบใหม่ และ Settings ดีไซน์ใหม่ที่ใช้อินเทอร์เฟซแบบ 2-pane มีแถบนำทางด้านซ้ายมือ มีตัวควบคุมขนาดใหญ่ด้านบนของแต่ละหน้า (เรียกว่า hero control)

หน้าจอติดตั้งของ Windows 11 ก็เปลี่ยนใหม่หมด เลิกใช้หน้าจอสีเดียวของ Windows 10 เปลี่ยนมาใช้ไอคอนสีสันสดใส มีแอนิเมชันสวยงาม

Panos Panay หัวหน้าทีม Windows ให้สัมภาษณ์กับ The Verge ถึงเบื้องหลังการพัฒนา Windows 11 และการยกเลิก Windows 10X ว่าปัจจัยสำคัญมาจาก COVID-19 ที่ทำให้พฤติกรรมของผู้คนเปลี่ยนไปมาก

Panos เล่าว่าเดิมทีไมโครซอฟท์กำลังทำอุปกรณ์สองจออย่าง Surface Neo ที่รัน Windows 10X อยู่เลย (เปิดตัว ต.ค. 2019) เพราะกรอบคิดในตอนนั้นคือ "ทำงานได้ระหว่างเดินทาง" (the way we work on the go) แต่ไม่กี่เดือนหลังจากเปิดตัว Surface Neo โลกก็เจอกับโรคระบาดใหญ่ทำให้ทุกคนหยุดเดินทาง กลับมาทำงานผ่านพีซีกันหมด ทำให้ไมโครซอฟท์ต้องกลับมาคิดใหม่

จากประเด็น Windows 11 รองรับแอพ Android โดยมีรายละเอียดออกมาเพิ่มเติมว่า รันผ่าน Windows Subsystem for Android แบบเนทีฟ และมี Intel Bridge ช่วยในการรันแอพที่คอมไพล์มาเป็น Arm

คำถามถัดมาที่ทุกคนอยากรู้คือ Windows 11 รองรับการติดตั้งไฟล์ APK โดยตรง (sideloading) ด้วยหรือไม่

ของใหม่ใน Windows 11 คือ Microsoft Store ตัวใหม่ ที่รองรับแอพประเภทอื่นๆ นอกจาก UWP ด้วย เช่น win32, .NET, PWA ฯลฯ ตามยุทธศาสตร์เปิดกว้างให้มีแอพจำนวนมากๆ บนสโตร์

ไมโครซอฟท์จึงเปิดตัว Windows App SDK สำหรับการทำแอพลง Windows 11 มาพร้อมกัน แต่เอาจริงๆ มันไม่ใช่ของใหม่นัก เพราะมันคือชื่อใหม่ของ Project Reunion ซึ่งเป็น SDK ที่ไมโครซอฟท์พยายามรวม win32/.NET กับ UWP เข้าด้วยกัน เปิดตัวครั้งแรกช่วงกลางปี 2020