หลัง Facebook ประกาศผลประกอบกิจการไตรมาสล่าสุดซึ่งเป็นไปในทางที่ดี มาร์ค ซักเคอเบิร์ก ก็ออกมาโพสต์ยาวเรื่องเป้าหมายของเขาในอนาคต นอกเหนือจากการโฟกัสไปที่ผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ และปัญหาที่ค้างคาของ Facebook แล้ว เขายังบอกด้วยว่าอยากให้คนอื่นเข้าใจจุดยืนของเขามากขึ้นโดยไม่ต้องรู้สึกชื่นชอบเขาก็ได้

Aaron Sorkin ผู้เขียนบทหนังเรื่อง The Social Network ตีแผ่การกำเนิดของเฟซบุ๊กที่ฉายเมื่อปี 2010 เขียนจดหมายถึงมาร์ค ซัคเคอร์เบิร์ก ลงในหนังสือพิมพ์ The New York Times วิจารณ์ว่าสิ่งที่เฟซบุ๊กทำอยู่ในตอนนี้ ไม่ใช่การรักษาเสรีภาพในการแสดงความเห็น แต่เป็นการพยายามบ่อนทำลายความจริง
อย่างที่ทราบกันว่า เฟซบุ๊กมีนโยบายชัดเจน ไม่แบนโฆษณาจากนักการเมือง แม้มันจะเป็นข้อมูลผิดหรือบิดเบือน เพราะเฟซบุ๊กมองว่าเป็นสิทธิ์ของประชาชนที่จะรู้

มาร์ก ซักเคอเบิร์ก ขึ้นพูดยาวที่มหาวิทยาลัย Georgetown University ในเนื้อหาที่พูดมีกล่าวถึงโฆษณาการเมือง ที่โพสต์โดยนักการเมือง อย่างที่เป็นประเด็นก่อนหน้านี้คือ Elizabeth Warren ผู้สมัครรับเลือกตั้งประธานาธิบดี ซื้อโฆษณาแพร่ข้อมูลปลอมในเฟซบุ๊ก เพื่อทดสอบว่าเฟซบุ๊กจะทำอย่างไร

มาร์ก ยืนยันแนวทางเดิมว่า เฟซบุ๊กหรือบริษัทไอทีใดก็ตามไม่มีสิทธิ์ไปเซนเซอร์คำพูดของนักการเมือง เขารู้ดีว่าคนจะไม่เห็นด้วย ถึงแม้ว่าคำพูดของนักการเมืองจะละเมิดมาตรฐานชุมชนของแพลตฟอร์ม แต่เฟซบุ๊กก็จะไม่นำมันออก เพราะเป็นสิทธิ์ของประชาชนทั่วไปที่จะรู้ว่านักการเมืองพูดอะไร ให้ประชาชนตัดสินใจเอง ไม่ใช่ให้บริษัทไปตัดสินใจให้

จากกรณีมีคลิปเสียงระหว่าง มาร์ก ซักเคอร์เบิร์ก พูดคุยกับพนักงานหลุดออกมาเป็นคลิปเสียงยาวร่วม 2 ชั่วโมง (สามารถอ่านย้อนหลังได้ 1, 2) พูดคุยประเด็นต่างๆ ทั้งนโยบายลดอิทธิพลบริษัทไอทีใหญ่ ความนิยมของ TikTok ที่เพิ่มขึ้น

ล่าสุด มาร์ก ซักเคอร์เบิร์ก ออกมาบอกเองว่าจะไลฟ์ให้ดูเลย ซึ่งตัวคลิปการถ่ายทอดสดนั้นจบไปแล้ว และสามารถดูซ้ำได้ที่ลิงก์วิดีโอด้านล่าง

ในการเลือกตั้งประธานาธิบดีสหรัฐฯ 2020 หนึ่งในผู้สมัคร Elizabeth Warren มีนโยบายอย่างแรงกล้าที่จะลดอิทธิพลของบริษัทเทคโนโลยีขนาดใหญ่ ซึ่งเป็นผลสืบเนื่องมาจากช่วง 4-5 ปีที่ผ่านมา เทคโนโลยีส่งผลกระทบอย่างกว้างขวางที่เห็นได้ชัดที่สุดคือ ข้อมูลปลอมแพร่สะพัดในเฟซบุ๊กช่วงเลือกตั้งปี 2016 ส่งผลกระทบต่อการตัดสินใจโหวตเลือกตั้งประธานาธิบดี

ด้านเฟซบุ๊ก ก็ต้องชดใช้ความเสียหายอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ โดน FTC ปรับ 5,000 ล้านดอลลาร์ และยังถูกสอบสวนว่า ทางบริษัทได้ชี้นำนักลงทุนอย่างผิดๆ เรื่องการเก็บรักษาข้อมูลหรือไม่

ล่าสุด มีคลิปเสียงความยาว 2 ชั่วโมงของเฟซบุ๊ก เป็นคลิปเสียงพูดคุยกันภายในระหว่าง มาร์ก ซักเคอร์เบิร์กและพนักงาน พูดถึงประเด็นความกังวลต่างๆ ที่บริษัทต้องเจอ ทั้งรัฐบาลต่างๆ คู่แข่ง เสียงวิจารณ์ และหนึ่งในนั้นคือ Elizabeth Warren

โฆษกเฟซบุ๊ก ได้ตอบอีเมลนักข่าวจากการมีสื่อรายงานว่า มาร์ค ซักเคอเบิร์ก กำลังจะเข้าพบประธานาธิบดีสหรัฐฯ โดนัลด์ ทรัมป์ ที่ทำเนียบขาว โดยโฆษกยืนยันว่ามีการเข้าพบจริง ทรัมป์ เองก็โพสต์รูปเขากับ ซักเคอเบิร์ก ลงในทวิตเตอร์ด้วย นอกจากนี้ ซักเคอเบิร์ก ยังได้เข้าพบเจ้าหน้าที่กำหนดนโยบบายเพื่อรับฟังข้อกังวลเกี่ยวกับกฎหมายอินเทอร์เน็ต

ศิลปินร่วมมือกับเอเจนซี่ สร้างคลิป deepfake มาร์ค ซักเคอเบิร์ก โดยใส่คำพูดที่เป็นลางร้ายและเป็นคำพูดที่มาร์คไม่มีทางพูดเองว่า ผู้ที่ควบคุมข้อมูลและขโมยข้อมูลคนเป็นพันล้านคนได้นั้น เป็นเสมือนผู้กุมอนาคตของพวกเขาด้วย

วิดีโอนี้ถูกสร้างขึ้นโดยศิลปิน Bill Poster และ Daniel Howe โดยร่วมมือกับบริษัทโฆษณา Canny ใช้ฟุตเทจ มาร์ค นั่งอยู่หลังโต๊ะ ซึ่งเป็นวิดีโอจริงในสมัยปี 2017 ที่เขาออกมาชี้แจงเรื่องข่าวปลอมแทรกแซงการเลือกตั้ง แต่ใช้เทคโนโลยีการแทนที่เสียงหรือ video dialogue replacement ใส่คำพูดใหม่เข้าไป และปากขยับตามคำพูดนั้น

เรียกได้ว่าสถานการณ์คุ้นๆ อยู่เหมือนกัน เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว ผู้ถือหุ้นใน Facebook จำนวนไม่น้อย โหวตให้มาร์ค ซักเกอร์เบิร์ก ออกจากการเป็นประธานบริษัท และให้คนอื่นที่เป็นประธานอิสระมาทำแทน โดยผลโหวตมีมากถึง 68% ของจำนวนผู้ถือหุ้น แต่ตัวเลขดังกล่าวยังเป็นตัวเลขจากการวิเคราะห์ภายนอกจาก Open Mic องค์กรที่ทำงานร่วมกับผู้ถือหุ้นเพื่อยกระดับการกำกับดูแลกิจการใหญ่ในอเมริกา ยังไม่ใช่ตัวเลขทางการ

Mark Zuckerberg ได้ประกาศเป้าหมายของเขาในปี 2019 ไว้ว่าจะออกไปพูดคุยแบบเปิดเผยกับสังคมมากขึ้น หลังจาก Facebook เจอปัญหามามากมาย โดยหัวข้อที่ออกไปพูดคุยจะครอบคลุมเรื่องของอนาคตของเทคโนโลยี ล่าสุด เขานั่งพูดคุยกับ Yuval Noah Harari ผู้เขียนหนังสือดัง Sapiens

ประเด็นที่น่าสนใจของการพูดคุยครั้งนี้คือ การตั้งศูนย์ข้อมูลในประเทศต่างๆ โดยเฉพาะประเทศที่ไม่เป็นประชาธิปไตย Zuckerberg คัดค้านอย่างเต็มที่ ถ้าจะต้องตั้งศูนย์ข้อมูลในประเทศเหล่านั้น เขาบอกว่าในประเทศที่รัฐบาลมีอำนาจมาก นโยบายข้อมูลของพวกเขาจะแตกต่างจากกรอบการกำกับดูแลที่ครอบคลุมทั่วทั้งยุโรปหรือ GDPR เขาสมมติตัวเองว่าถ้าเขาเป็นรัฐบาล เขาสามารถส่งทหารเข้าไปที่ศูนย์ข้อมูลเพื่อสอดส่องเฝ้าระวังและเข้าถึงข้อมูลประชาชนได้เลย และจะสามารถระบุได้ว่าคุณเป็นใคร ซึ่งนั่นถือเป็นอนาคตที่เลวร้ายมากจริงๆ

เว็บไซต์ Business Insider ไปเจอว่าโพสต์บน Facebook ของ Mark Zuckerberg ช่วงปี 2007-2008 ซึ่งเป็นช่วงรุ่งเรืองนั้นได้หายไปหมด ทางโฆษกบอกว่าเป็นความผิดพลาดทางเทคนิค

นอกจากโพสต์ช่วง 2007-2008 ที่หายเกลี้ยงแล้ว ยังมีเรื่องการเข้าซื้อ Instagram ในปี 2012, การไว้อาลัยให้ Josef Desimone เชฟที่เสียชีวิตจากอุบัติเหตุ หายไปด้วย และค้นหาย้อนหลังก็ไม่ได้เพราะบางโพสต์ก็ไม่ได้ลิงค์เข้าไปเว็บไซต์ประกาศของ Facebook แต่เป็นโพสต์บน Facebook เฉยๆ ต่างจากการประกาศมาตรการในระยะหลังนี้ที่จะทำผ่าน Facebook Newsroom ตลอด

โฆษกบริษัทบอกว่าจะพยายามกู้คืน แต่ไม่ยืนยันว่าจะทำสำเร็จหรือไม่

Mark Zuckerberg เขียนโพสต์ยาวพูดถึงความท้าทายของ Facebook ในระยะหลังมานี้ โดยมีประเด็นสำคัญคือ อนาคตของแชทจะมีความเป็นส่วนตัว และต้องเข้ารหัส

เขาบอกว่า จากการใช้งาน Stories เพิ่มขึ้นที่โพสต์แล้วหายไป ทำให้เข้าใจพฤติกรรมของคนใช้งานว่า พวกเขาไม่ได้ต้องการให้สิ่งที่โพสต์ออนไลน์นั้นคงอยู่ตลอดไป พวกเขาต้องการสื่อสารและเผยแพร่แต่ไม่ใช่กับทุกคน แต่จะสื่อสารกันเฉพาะในวงแคบ อย่างไรก็ตาม คนใช้งานยังคงต้องการโซเชียลมีเดียไว้เข้าถึงเนื้อหา ข้อมูลข่าวสาร แรงบันดาลใจใหม่ๆ แต่กับพฤติกรรมการแชทต้องเป็นส่วนตัวมากขึ้น

นอกจากประเด็นเรื่องกล้อง Portal แล้ว การพูดคุยระหว่าง Mark Zuckerberg ให้สัมภาษณ์กับ Jonathan Zittrain อาจารย์ด้านกฎหมายของ Harvard Law School ยังครอบคลุมหลายประเด็นทั้งข่าวปลอม ความเป็นส่วนตัว ดังนี้