ไมโครซอฟท์ออกโฆษณาของฟีเจอร์ Agent Mode ใน Excel ที่เพิ่งเปิดให้บริการทั่วไป โดยทำล้อกับโฆษณา "Excel ในลิฟต์" ที่โด่งดังในยุค 90s

โฆษณาต้นฉบับเป็นพนักงานออฟฟิศที่กำลังขึ้นลิฟต์ และแบกโน้ตบุ๊ก (ในยุคนั้น) เพื่อขึ้นไปนำเสนอข้อมูลกับผู้บริหาร ระหว่างอยู่ในลิฟต์ก็โชว์ความสามารถของ Excel ที่ถือว่ามหัศจรรย์ (ในยุคนั้น) จนทำงานต่างๆ เสร็จระหว่างอยู่ในลิฟต์ โดยผู้โดยสารลิฟต์คนอื่นฟังแล้วก็พูดว่า My spreadsheet doesn't do that

ไมโครซอฟท์เพิ่มฟังก์ชันคำนวณใหม่ให้ Excel เป็นฟังก์ชันชื่อ "COPILOT" ตรงๆ ทำให้เราสามารถสั่งงาน Copilot จากเซลล์ใน Excel ได้เลย

วิธีการใช้งานคือ =COPILOT(prompt_part1, [context1], [prompt_part2], [context2], ...) โดย prompt_part เป็นการเขียนพร็อมต์แบบเดียวกับเราสั่ง Copilot ด้วยช่องทางอื่น ส่วน context คือเซลล์หรือช่วงเซลล์ (range) ที่เราต้องการให้ Copilot อ่านค่าประกอบพร็อมต์

Satya Nadella ซีอีโอไมโครซอฟท์ไปออกรายการสัมภาษณ์ BG2 ของ Bill Gurley และ Brad Gerstner ได้รับคำถามที่น่าสนใจว่า ยุคสมัยของ Agentic AI จะส่งผลให้บริการ Software as a Service (SaaS) แบบเดิมล่มสลายหรือไม่

คำตอบของ Satya คือเป็นไปได้ เพราะเนื้อแท้ของซอฟต์แวร์ธุรกิจคือการเชื่อมฐานข้อมูลเพื่อ CRUD (Create, Read, Update, Delete) และใส่ logic ทางธุรกิจลงไป ซึ่งตัว logic เหล่านี้จะย้ายไปอยู่ที่ agent แทน และ agent เหล่านี้จะไปจัดการงาน CRUD ข้ามหลายฐานข้อมูลให้เราอีกต่อ

ไมโครซอฟท์เพิ่มฟีเจอร์เล็กๆ แต่น่าจะเป็นประโยชน์มากให้ Excel มันคือ Focus Cell แสดงแถบสีเขียวให้เห็นเซลล์ที่เราเลือกชัดเจนขึ้น

เดิมที Excel จะแสดงเฉพาะเส้นขอบสีเขียวเข้มรอบเซลล์ที่เราเลือกเท่านั้น ซึ่งอาจมองหาได้ยาก หากเรามีเซลล์ที่มีข้อมูลจำนวนมากๆ ฟีเจอร์ Focus Cell จะแสดงพื้นหลังสีเขียวทั้งแนวตั้ง (คอลัมน์) และแนวนอน (แถว) ของเซลล์ที่เราเลือกให้เห็นกันชัดๆ ไปเลยว่าเซลล์อยู่ตรงไหน

ไมโครซอฟท์ประกาศข่าวเกี่ยวกับ Copilot ใน Excel ดังนี้

• Copilot in Excel ฟีเจอร์ใช้ Copilot ช่วยเขียนสูตร สร้างกราฟ เข้าสถานะ generally available เปิดใช้งานทั่วไปแล้ว เพิ่มเติมคือรองรับสูตรที่ซับซ้อนขึ้น เช่น XLOOKUP และ SUMIF
• Copilot in Excel with Python ต่อยอดฟีเจอร์ข้างต้น จากการเขียนสูตรธรรมดา มาเป็นการใช้ Copilot ช่วยเขียนโค้ด Python ใน Excel เพื่อวิเคราะห์ข้อมูลในระดับสูงได้

ไมโครซอฟท์เปิดตัว Python Editor ตัวแก้ไขโค้ดภาษา Python ในโปรแกรม Excel โดยมีรูปแบบเป็นส่วนเสริม (add-in) ของ Excel

Python Editor เป็นฟีเจอร์เสริมของ Python in Excel ที่เปิดตัวไปแล้ว โดยความสามารถของมันคือเป็น code editor เต็มรูปแบบ รันในแถบ sidebar ด้านข้าง มีพื้นที่แสดงโค้ดได้ยาวมากขึ้น ตัว editor ใช้เอนจินเดียวกับ VS Code และมีฟีเจอร์หลายอย่างยกมาด้วย เช่น IntelliSense, formatting, code completion, syntax highlighting

Python Editor ยังมีสถานะเป็นฟีเจอร์ทดลอง (experimental) ผ่านระบบ Excel Labs ที่ทดลองฟีเจอร์ใหม่ๆ ก่อนออกตัวจริง การใช้งานจำเป็นต้องเพิ่มส่วนเสริม Excel Labs ก่อนแล้วจึงค่อยเปิดฟีเจอร์ Python Editor ในภายหลัง

ไมโครซอฟท์ประกาศรองรับฟีเจอร์ใหม่ของ Excel รองรับการเขียน Python เพื่อวิเคราะห์ข้อมูลใน Excel ได้แล้ว

วิธีการใช้งานไม่ต้องติดตั้งอะไรเพิ่มเลย เขียนโค้ดลงในช่องสูตรของ Excel โดยตรง โดยใส่โค้ดไว้ในฟังก์ชัน PY() อีกที นอกจากการเขียนโค้ดเพื่อวิเคราะห์ข้อมูลจากตาราง Excel แล้ว ยังสามารถใช้ฟีเจอร์ connector ของ Excel เรียกข้อมูลภายนอกมาร่วมวิเคราะห์ได้ด้วย

ช่วงนี้ AI สายตระกูล Large Language Models (LLM) กำลังโด่งดังจากกระแส ChatGPT แต่ข้อเสียของโมเดลใหญ่ขนาดนี้คือขนาดของตัวมันเองที่ใหญ่มาก มีพารามิเตอร์หลักพันล้าน ใช้ข้อมูลการเทรน ทรัพยากรเครื่องจำนวนมหาศาล

ทีมนักวิจัยของไมโครซอฟท์จึงเสนอแนวทาง Language Model ที่มีขนาดเล็กลง แต่ทำงานเฉพาะด้านแทน โดยนำเสนองานวิจัย FLAME ที่ย่อมาจาก First LAnguage Model for Excel หน้าที่ของมันตรงตามชื่อคือเป็นโมเดลภาษาสำหรับ Excel ช่วยแนะนำหรือแก้ไขสูตรในตารางสเปรดชีท

ไมโครซอฟท์ปิดการทำงานของมาโคร Excel 4.0 (XLM) ที่ออกครั้งแรกในปี 1992 หรือเมื่อ 30 ปีที่แล้ว ด้วยเหตุผลด้านความปลอดภัย

Excel มีฟีเจอร์ Trust Center ควบคุมความปลอดภัย และผู้ใช้สามารถปิดการทำงานของ XLM มาได้ตั้งแต่กลางปี 2021 และล่าสุดคือไมโครซอฟท์ปิด XLM เป็นค่าดีฟอลต์ (ยังสามารถเปิดคืนได้ถ้าต้องการ)

XLM เป็นภาษามาโครที่เริ่มใช้ครั้งแรกใน Excel 4.0 (เซฟไฟล์เป็น .xlm) ก่อนขยับมาเป็น VBA ในเวอร์ชันถัดมาคือ Excel 5.0 แต่ตลอด 30 ปีที่ผ่านมา Excel ทุกเวอร์ชันก็ยังรองรับการรันมาโคร XLM จนกระทั่งปิดมันในต้นปี 2022