Starlink กำลังขยายบริการไปทั่วโลก ล่าสุด Nikkei Asia ก็รายงานว่า KDDI ผู้ให้บริการเครือข่ายโทรศัพท์มือถือจะเป็นพันธมิตรให้บริการ Starlink ในญี่ปุ่น โดยเตรียมทดสอบการใช้งานภายในเดือนนี้ และขอใบอนุญาตจากรัฐบาลภายในปีนี้ ก่อนจะเปิดให้บริการทั่วไปในปีหน้า

ก่อนหน้านี้ Elon Musk เคยเปิดเผยว่ามีผู้จ่ายเงินจองคิวใช้งาน Starlink แล้ว 500,000 คนโดยไม่ได้เปิดเผยว่ามาจากชาติใดบ้าง อย่างไรก็ดีช่วงแรกนี้ Starlink ยังจำกัดพื้นที่ให้บริการเฉพาะซีกโลกด้านเหนือช่วงเส้นรุ้ง (latitude) สูงๆ เป็นหลัก ซึ่งญี่ปุ่น หรืออังกฤษเข้าเงื่อนไขนี้

หลังจาก Starlink เริ่มเปิดให้จองใช้บริการเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา ตอนนี้ Starlink ก็รายงานว่ามีลูกค้าลงชื่อและจ่ายเงิน 99 ดอลลาร์จองแล้วถึง 500,000 คน ระหว่างการถ่ายทอดภารกิจนำส่งดาวนเทียม Starlink ครั้งล่าสุด

วันนี้มีข่าวจาก The Standard Wealth ระบุว่า "กสทช. แตะเบรก" บริการ Starlink สร้างการวิจารณ์เป็นวงกว้าง แต่ผู้อ่าน Blognone ควรตระหนักว่าบริการอินเทอร์เน็ตแม้เป็นบริการผ่านดาวเทียมนั้นต้องขออนุญาตประเทศที่บริษัทจะเข้าไปให้บริการเป็นเรื่องปกติ (ผมเองเขียนแจ้งไว้ในย่อหน้าสุดท้ายของข่าวเปิดจอง)

เมื่อวานนี้ Starlink เริ่มเปิดให้กดจองคิวใช้บริการหลายคนอาจจะสนใจกดจองกัน แต่เมื่อไปสำรวจพื้นที่ที่ Starlink น่าจะเปิดให้บริการเร็วๆ นี้ก็พบว่าบริษัทแจกแจงรายละเอียดเพิ่มขึ้น

เช่นในสหราชอาณาจักร ทาง Starlink ระบุว่าน่าจะเปิดให้บริการได้ภายในปี 2021 นี้ และเมื่อแจกแจงค่าบริการเป็นเงินปอนด์ จะมีค่าจาน 439 ปอนด์หรือ 18,000 บาท, ค่าส่งจาน 54 ปอนด์หรือ 2,200 บาท และค่าบริการรายเดือนอีก 89 ปอนด์หรือ 3,700 บาท

วันนี้ Starlink เริ่มเปิดให้ผู้สนใจวางเงินจองคิวใช้บริการ โดยหลังจากผมทดลองใส่พื้นที่หลายประเทศพบว่าเว็บไซต์บอกเหมือนกันทั้งหมดว่าน่าจะมีพื้นที่บริการครอบคลุมภายในปี 2022

ผู้สนใจต้องวางเงินจองคิว 99 ดอลลาร์ โดยไม่มีสัญญาอะไรว่าจะได้ใช้บริการเมื่อใด แต่หากบริการเปิดจริงก็จะเรียงตามคิวที่จองไว้

ตอนนี้ Starlink มีดาวเทียมในวงโคจรมากกว่า 1,000 ดวงแล้ว แต่พื้นที่ให้บริการก็ยังจำกัดอยู่ในแถบซีกโลกเหนือ และหากยังคงอัตราการส่งดาวเทียมเดือนละ 120 ดวงไปได้เรื่อยๆ ภายในปี 2022 ก็จะมีดาวเทียมในวงโคจร 2,000-3,000 ดวง

สัปดาห์ที่ผ่านมา SpaceX นำเสนอข้อมูลกับ FCC เพื่อขออนุมัติวงโคจรดาวเทียมเพิ่มเติมจากที่ตอนนี้ได้รับอนุญาตแล้ว 1,440 ดวง และยิงดาวเทียมไปแล้วถึง 955 ดวง โดยบริษัทมีเป้ายิงดาวเทียมถึงเดือนละ 120 ดวงทำให้วงโคจรจะเต็มโควต้าในเร็วๆ นี้

แต่ส่วนหนึ่งของการนำเสนอระบุว่า Starlink จะพัฒนาบริการจากตอนนี้ที่อยู่ระดับ 100Mbps ขึ้นไปจนถึง 10Gbps (เฉพาะขาดาวน์โหลด) และยังพยายามลด latency ให้ต่ำกว่า 30ms

Elon Musk เปิดเผยว่า Starlink ชุดล่าสุด 10 ดวงที่ยิงไปนั้นมีลิงก์เลเซอร์ในตัว ทำให้สามารถส่งข้อมูลต่อไปยังดาวเทียมดวงอื่นๆ โดยไม่ต้องส่งข้อมูลลงสถานีภาคพื้นดิน นอกจากนี้ดาวเทียมรุ่นต่อไปที่จะยิงหลังจากนี้จะมีลิงก์ดาวเทียมในตัวทั้งหมด

ก่อนหน้านี้ทีมงาน Starlink เคยเปิดเผยว่าใช้ลิงก์ระหว่างดาวเทียมแบบวิทยุทำให้ส่งข้อมูลระหว่างดาวเทียมได้ระดับกิกะบิต และยังบอกว่ากำลังพัฒนาลิงก์แบบเลเซอร์ให้ถูกลง แต่ผ่านมาเพียงไม่กี่เดือนบริษัทก็เริ่มติดตั้งเลเซอร์ในดาวเทียมได้แล้ว

ทีมงาน Starlink เปิดช่วงตอบคำถามชุมชน หรือ ask me anything (AMA) ใน Reddit และได้ตอบคำถามเชิงเทคนิคจำนวนมาก ผมสรุปคำถามสำคัญๆ มาดังนี้

SpaceX ยื่นขออนุญาตให้บริการอินเทอร์เน็ตผ่านเครือข่าย Starlink บนเครื่องบิน Gulfstream จำนวน 5 ลำเพื่อทดสอบการให้บริการ โดยพื้นที่ให้บริการครอบคลุมตั้งแต่ก่อนขึ้นบินและระหว่างบินทั้งเหนือแผ่นดินและน่านน้ำสหรัฐฯ

การให้บริการอินเทอร์เน็ตระหว่างการบินนับเป็นตลาดสำคัญของ Starlink นอกเหนือจากการให้บริการในพื้นที่ห่างไกล เนื่องจากอินเทอร์เน็ตบนเครื่องบินทุกวันนี้มีราคาแพงมาก และพื้นที่ให้บริการจำกัด โดยก่อนหน้านี้ SpaceX ก็เคยขอทดสอบบริการอินเทอร์เน็ตบนเรือของตัวเองมาก่อนแล้ว

Starlink เริ่มเปิดทดสอบเบต้าแบบไม่ต้องตกลงปกปิดข้อมูลทำให้เริ่มเห็นผู้ใช้แชร์ผลทดสอบออกมาทั้งการใช้งานในป่าและการใช้ขณะฝนตก

ผู้ใช้ Reddit ชื่อบัญชี zonklewonk รายงานถึงการใช้ขณะฝนตกหนักจากรัฐวอชิงตันแสดงให้เห็นว่าความเร็วยังคงสูง ขณะที่ผู้ใช้อีกรายคือ wandering-coder ใช้งานจากในป่าลึกที่ไม่มีเครือข่ายโทรศัพท์มือถือใดๆ ก็ยังใช้งานได้ และเขายังทดสอบนำจานไปตามจุดต่างๆ โดยใช้ไฟจากแบตเตอรี่ เขาพบว่าตัวจานกินไฟ 116 วัตต์ขณะใช้งาน แต่ข้อจำกัดสำคัญคือการใช้งานจากจุดที่มีต้นไม้บัง การเชื่อมต่อจะขาดๆ หายๆ แสดงให้เห็นว่า Starlink ต้องวางจานให้เห็นท้องฟ้าให้กว้างที่สุดเท่าที่เป็นไปได้

Starlink เริ่มเปิดให้บริการแบบเก็บเงิน ตอนนี้ผู้ใช้ที่สมัครก็ต้องยินยอมตามข้อตกลงการใช้งาน โดยมีหมวดหนึ่งของข้อตกลงระบุถึงกฎหมายที่จะใช้ในกรณีเกิดข้อพิพาทระหว่างผู้ใช้กับบริษัท โดยระบุว่าหากยังใช้บริการอยู่ในวงโคจรโลก รวมถึงการโคจรรอบดวงจันทร์จะต้องใช้กฎหมายแคลิฟอร์เนียในสหรัฐฯ ยกเว้นการให้บริการบนดาวอังคารและบริการระหว่างเที่ยวบิน Starship ไปยังดาวอังคาร

ข้อตกลงระบุว่าผู้ใช้ต้องยอมรับว่าดาวอังคารไม่อยู่ภายใต้รัฐบาลใดบนโลกและข้อพิพาทต้องทำตามหลักการปกครองตนเองของนิคมดาวอังคาร

Starlink เริ่มส่งอีเมลเชิญผู้ใช้ทดสอบใช้อินเทอร์เน็ตดาวเทียมในชื่อโครงการ "ยอมลองยา ดีกว่าไม่มีเน็ต" (Better Than Nothing Beta) โดยมีค่าใช้จ่ายแยกเป็นค่าอุปกรณ์ 499 ดอลลาร์ หรือประมาณ 15,600 บาท และค่าบริการรายเดือน 99 ดอลลาร์หรือ 3,100 บาท โดยอีเมลเชิญชวนระบุว่าความเร็วโดยทั่วไปจะอยู่ที่ 50-150Mbps ขณะที่ความหน่วงอยู่ที่ 20-40ms โดยคาดว่าปีหน้าจะลดลงจนถึง 16-19ms ได้

Starlink เพิ่งรายงานผลการทดสอบแก่ FCC ว่าดาวน์โหลดสูงถึง 100Mbps และอัพโหลดสูงถึง 40Mbps ก็เริ่มมีผู้ใช้ไปสแกนเว็บ speedtest.net เพื่อกวาดดูว่ามีการทดสอบผ่าน Starlink จากคนอื่นๆ อีกหรือไม่ และพบว่าแม้ผลทดสอบจะอยู่ในช่วงที่บริษัทระบุแต่ก็มีผลกว้างมาก

ผลที่ผู้ใช้รวบรวมกันมาเองค่าดาวน์โหลดนั้นเริ่มตั้งแต่ 11Mbps ไปจนถึง 114Mbps และอัพโหลดนั้นบางครั้งก็ทดสอบไม่สำเร็จ หรือไปเริ่มที่ 4.5Mbps ไปจนถึง 42Mbps ตามที่บริษัทอ้าง และค่า ping แกว่งอยู่ระหว่าง 18-94ms

SpaceX เข้าร่วมประมูลโครงการอินเทอร์เน็ตชายขอบของกสทช. สหรัฐฯ (FCC) ที่มีบริษัทร่วมประมูลมากกว่า 500 บริษัท โดยบริษัทแสดงผลทดสอบโครงการ Starlink ว่าสามารถให้บริการอินเทอร์เน็ตที่อัตราดาวน์โหลดสูงกว่า 100Mbps และเวลาหน่วง 40-50ms ใกล้เคียงกับบรอดแบนด์ทั่วไป ขณะที่ภาพทดสอบแสดงการอัพโหลดที่ 40-42Mbps และเวลาหน่วงไม่ถึง 20ms เท่านั้น

ทาง SpaceX กำลังพยายามย้ายวงโคจรของดาวเทียมทั้งหมดลงมาที่ระดับต่ำลงในช่วง 540-570 กิโลเมตร ตัวเลขที่น่าสนใจอีกอย่างคือบริษัทระบุว่าการให้บริการในสหรัฐฯ ต้องการเกตเวย์นับร้อยจุดทีเดียว

Elon Musk ตอบคำถามผู้ใช้ทวิตเตอร์ถึงบริการ Starlink โดยระบุถึงดาวเทียมเวอร์ชั่น 2 ที่จะโคจรในวงโคจรต่ำลง ทำให้สามารถให้บริการอินเทอร์เน็ตที่เวลาหน่วง (latency) หรือค่า ping นั้นเหลือแค่ 8ms เท่านั้น ขณะที่ดาวเทียมเวอร์ชั่น 1 ที่ Starlink กำลังยิงอยู่ตอนนี้จะให้บริการอินเทอร์เน็ตที่ latency ประมาณ 20ms