วันนี้นายชัยวัฒน์ สถาวรวิจิตร อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรพรรคประชาชนแสดงความกังวลถึงยอดการถอนเงินสดจากระบบธนาคารไทยสูงผิดปกติในช่วงเดือนกันยายนที่ผ่านมา เดือนเดียวเป็นเงินถึง 127,010 ล้านบาท แต่ทางธนาคารแห่งประเทศไทยก็ออกมาชี้แจงว่าเกิดจากเหตุที่สังคมกังวลการอายัดบัญชีม้าผิดพลาด ส่งผลต่อเนื่องให้ประชาชนหันมาถอนเงินและร้านค้าหลายแห่งรับเฉพาะเงินสด

ธนาคารแห่งประเทศไทยออกหลักเกณฑ์การแลกเปลี่ยนข้อมูลทางการเงินภายใต้โครงการ Your Data ที่เปิดให้หน่วยงานต่างๆ สามารถเชื่อมต่อข้อมูลธุรกรรมข้ามหน่วยงานกัน

แนวทางการใช้งานหลักของโครงการนี้คือการขอสินเชื่อ ที่หน่วยงานขอสินเชื่อมักจะขอสมุดบัญชีหรือรายการธุรกรรมเพื่อตรวจสอบว่าผู้ขอกู้มีรายได้ตามที่อ้างจริง แต่ที่ผ่านมาไม่มีมาตรฐานฟอร์แมตข้อมูลชัดเจน มักอาศัยสำเนาเอกสารต่างๆ ที่ประมวลผลได้ยากและเสี่ยงต่อการปลอมแปลง การเชื่อมต่อโดยตรงเช่นนี้จะทำให้หน่วยงานที่จะให้สินเชื่อขอข้อมูลจากต้นทางได้โดยตรง

ปัญหาการอายัดบัญชีจากการแจ้งความบัญชีม้ายังคงเป็นปัญหาที่กระทบคนจำนวนมาก แม้สัปดาห์ที่ผ่านมาทางธนาคารแห่งประเทศไทยจะออกมาตรการลดผลกระทบการระงับธุรกรรม แต่อีกส่วนหนึ่งที่ยังไม่มีการพูดถึงคือกระบวนการหลังผู้เสียหายแจ้งความจนเป็นคดีและมีการอายัดบัญชีที่เกี่ยวข้องไปแล้ว จนทำให้บัญชีของผู้เกี่ยวข้องถูกใส่ไว้ใน Central Fraud Registry (CFR) ซึ่งกระบวนการขอถอนอายัดบัญชีจะซับซ้อนกว่ามาก

สัปดาห์ที่ผ่านมาหลังจากมีเหตุร้านค้าหลายร้านออกมาเปิดเผยว่าเดือดร้อนจากการยกระดับมาตรการของศูนย์ปฏิบัติการเพื่อป้องกันและปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยี (ศปอท.) จนมีการปรับนโยบายมื่อวันอาทิตย์ที่ผ่านมาให้ลดระยะเวลาระงับธุรกรรม (หรือการล็อกวงเงินที่ผ่านบัญชีม้า) เหลือต่ำกว่าหนึ่งวันหากธุรกรรมนั้นเป็นการค้าขายตามปกติ แต่วันนี้ก็ยังมีรายงานว่าร้านค้าถูกระงับธุรกรรมด้วยนโยบายเดิมอยู่ ทำให้วงเงินถูกล็อกนาน 3 วันเป็นอย่างน้อย

วันนี้ธนาคารแห่งประเทศไทยแถลงข่าวถึงการล็ิอกเงิน หรือการระงับธุรกรรม ที่ทำให้หลายคนออกมาร้องเรียนถึงความเดือดร้อนที่เกิดขึ้น โดยคุณดารณี แซ่จู ผู้ช่วยผู้ว่าการ สายกำกับระบบการชำระเงินและคุ้มครองผู้ใช้บริการทางการเงิน ชี้แจงถึงกระบวนการล็อกเงินที่กระทบคนจำนวนค่อนข้างมาก

ตอนนี้มีกระบวนการล็อกเงินสองระดับ ได้แก่

ธนาคารแห่งประเทศไทยแถลงถึงเหตุการณ์ที่บัญชีจำนวนมากถูกอายัดในช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา แม้จะมีคำอธิบายเบื้องต้นว่าเกิดจากความเกี่ยวโยงกับบัญชีม้าแม้จะเป็นเพียงการรับเงินจำนวนไม่มากนักและเป็นธุรกรรมตามปกติก็ตาม ล่าสุดทางธนาคารแห่งประเทศไทยออกมาชี้แจงว่าเป็นการยกระดับของ ศูนย์ปฏิบัติการเพื่อป้องกันและปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยี (ศปอท.) และธนาคาร

ธนาคารแห่งประเทศไทยร่วมกับสมาคมธนาคารไทยประกาศแนวทางยกระดับมาตรการป้องกันการหลอกลวงโอนเงิน หลังจากพบปัญหาแก๊งคอลเซ็นเตอร์ยังอยู่ในระดับสูง แม้มาตรการที่ผ่านมาจะทำให้ไม่มีความเสียหายจากแอปดูดเงินแล้วก็ตาม โดยจะกำหนดวงเงินสำหรับกลุ่มเสี่ยงให้เหลือวงเงินจำกัด

มาตรการเริ่มต้นจะกำหนดวงเงินออกจากบัญชีวันละ 50,000 บาทต่อวัน โดยเฉพาะกลุ่มเสี่ยงที่จะเป็นบัญชีม้า จากนั้นบัญชีกลุ่มเปราะบางเช่นเด็กและผู้สูงอายุจะถูกกำหนดวงเงินแบบเดียวกัน โดยอาศัยประวัติการทำธุรกรรมที่ผ่านมา เมื่อกลุ่มเปราะบางถูกกำหนดวงเงินแล้ว จะมีกระบวนการแจ้งเตือนลูกค้าเมื่อลูกค้ากำลังโอนเงินเกินวงเงินที่กำหนด

ธนาคารกลาง 5 ประเทศ ได้แก่ ไทย, อินเดีย, มาเลเซีย, ฟิลิปปินส์, และสิงคโปร์ ประกาศจัดตั้ง Nexus Global Payments (NGP) บริษัทมหาชนที่ไม่แสวงหาผลกำไรเพื่อสร้างระบบโอนเงินข้ามประเทศแบบทันที (instant payment system - IPS)

เมื่อวานนี้ธนาคารแห่งประเทศไทยได้จัดงาน Coffee Hour at BOT เปิดให้สื่อมวลชนถามถึงความคืบหน้าของการแก้ปัญหาภัยทุจริตทางการเงิน ในปีที่ผ่านมา โดยคุณรุ่ง มัลลิกะมาส รองผู้ว่าการ ด้านเสถียรภาพสถาบันการเงิน, คุณดารณี แซ่จู ผู้ช่วยผู้ว่าการ สายกำกับระบบการชำระเงินและคุ้มครองผู้ใช้บริการทางการเงิน, และคุณพีรจิต ปัทมสูต ผู้อำนวยการอาวุโส ฝ่ายคุ้มครองและตรวจสอบบริการทางการเงิน ได้ให้ข้อมูลเพิ่มเติมจากที่เคยมีการแถลงข่าวก่อนหน้านี้

ธนาคารแห่งประเทศไทยประกาศแนวทางการรักษาความมั่นคงปลอดภัยของการให้บริการทางการเงินและการชำระเงินบนโทรศัพท์มือถือ เป็นการรวบรวมข้อกำหนดต่างๆ จากประกาศของธนาคารแห่งประเทศไทยเองที่มีมาก่อนหน้านี้ให้เป็นประกาศเดียวกัน

แนวทางบังคับให้สถาบันการเงินต้องมีมาตรการ ได้แก่

ธนาคารแห่งประเทศไทยรายงานถึงกระบวนการยกระดับการฉ้อโกง โดยหลังจากมีมาตรการป้องกันแอปดูดเงิน (unauthorized payment fraud) ก็พบว่าจำนวนคดีลดลงอย่างต่อเนื่องจนแทบหมด แต่จำนวนคดีที่ผู้เสียหายถูกหลอกจนสั่งโอนด้วยตัวเองยังมีจำนวนคดีสูงต่อเนื่อง แนวทางในตอนนี้จึงเป็นการสร้างมาตรการใหม่ๆ

• พบว่าปลายทางการเงินของมูลค่าความเสียหาย 75% เป็นการโอนออกไปยังคริปโต จึงเตรียมขยายการควบคุมบัญชีม้าไปยังตลาดคริปโต
• บัญชีม้ามีความเปลี่ยนไป โดยช่วงหลังมีการเปิดนิติบุคคลเพื่อเปิดบัญชีองค์กรเป็นบัญชีม้า

กระบวนการจำกัดบัญชีม้าจึงต้องมีการขยาย โดยมีมาตรการเพิ่มเติม

ธนาคารแห่งประเทศไทยประกาศปิดรับคำขอใบอนุญาตธนาคารไร้สาขา และเริ่มเข้าสู่กระบวนการพิจารณาให้ใบอนุญาตเป็นทางการ คาดว่าจะประกาศรายชื่อได้จริงกลางปี 2025

กระบวนการนี้ล่าช้าไปกว่าตอนที่ประกาศตอนแรกประมาณหนึ่งปี โดยหลังจากประกาศผลปีหน้า ผู้รับใบอนุญาตจะมีเวลาอีก 1 ปีเพื่อเปิดบริการจริง ทำให้น่าจะเห็นบริการนี้ในปี 2026

ธนาคารแห่งประเทศไทยและสมาคมธนาคารรายงานถึงความคืบหน้าในการแลกเปลี่ยนข้อมูลบัญชีม้าระหว่างธนาคาร Central Fraud Registry (CFR) ว่าเริ่มเปิดใช้งานเมื่อวันที่ 1 สิงหาคมที่ผ่านมา และจนถึงตอนนี้มีรายชื่อในฐานข้อมูล CFR รวม 15,000 รายชื่อแล้ว โดยนับรวมรายชื่อที่ถูกรายงานเข้ามาตั้งแต่ปลายปี 2023 โดยจำนวนบัญชีที่เกี่ยวข้องกับการรายงานโดยตรง 34,000 บัญชี และน่าจะมีบัญชีที่ถูกจำกัดการใช้งานมากกว่านั้น