เพิ่งมารู้ทีหลังว่าพวกใช้ iOS มีปัญหา อัพเดตในข่าวให้ก็อปไปแปะได้แล้วนะครับ

คือเป้ามันจะเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ โดยอัตโนมัติอ่ะครับ อันนี้จะต่างกับพวกเว็บระดมทุนอย่าง Kick starter ที่โชว์เป้าสุดท้ายครั้งแรกเลย

ใช่ครับ

เนื่องจากมีโอกาสได้ร่วมกับเพื่อนๆพี่ๆน้องๆ ในการวิเคราะห์ร่างกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล ซึ่งเป็นหนึ่งในชุดร่างกฎหมายดิจิตอล ที่เพิ่งผ่านคณะรัฐมนตรี และกำลังเตรียมนำเข้าที่ประชุมสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) จึงอยากจะขออนุญาตใช้พื้นที่ตรงนี้ร่วมแสดงความคิดเห็น หรือข้อสังเกตบางประการของผม ที่มีต่อร่างกฎหมายฉบับนี้สักเล็กน้อยนะครับ

แต่เนื่องจากเนื้อหาที่ทำมีรายละเอียดค่อนข้างมาก จึงขออนุญาตตัดตอนมาเฉพาะในบทบัญญัติที่ผมเห็นว่ามีความสำคัญ และไม่อาจนำลงทั้งหมดได้ในคราวเดียว หากข้อเขียนนี้ของผมจะพอเป็นประโยชน์อยู่บ้าง ก็ยินดีนะครับ และหากมีผู้รู้ท่านใดเห็นว่าผมเข้าใจผิดตรงไหน หากจะกรุณาทักท้วง ชี้แนะ ก็ยินดีน้อมรับไว้ และขอบคุณมากเลยนะครับ

ในกระดานนี้ผมขอเริ่มเสนอจาก มาตรา ๑๗ วรรคหนึ่งก่อนครับ

โดยหลักของมาตรานี้คือ ผู้ถูกกล่าวหา หรือสงสัยว่ากระทำการอันเป็นการฝ่าฝืนกฎหมายนี้ สามารถได้รับโอกาสชี้แจงข้อเท็จจริง แสดงความคิดเห็น และมีโอกาสโต้แย้ง รวมถึงแสดงพยานหลักฐานของตนได้ตามสมควร เว้นแต่ในกรณีจำเป็นและเร่งด่วน

ดังนั้น จากหลักดังกล่าวจึงแปลความในมุมกลับได้ว่า หากเป็นกรณีจำเป็นและเร่งด่วน คณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล สามารถที่จะไม่ให้โอกาสแก่ผู้ถูกกล่าวหาชี้แจงข้อเท็จจริงได้

ประเด็นข้อกังวลแรกคือ กรณีใดบ้างที่จะถือว่าเป็นกรณีที่จำเป็นและเร่งด่วน ซึ่งหากไม่มีการบัญญัติหลักเกณฑ์ตรงนี้ไว้ให้ชัดเจน กฎหมายฉบับนี้จะกลายเป็นกฎหมายที่ละเมิดสิทธิของประชาชนอย่างยิ่งเสียเองอีกฉบับหนึ่ง

ประเด็นข้อกังวลประการต่อมาคือ ร่างกฎหมายฉบับนี้มีลักษณะเป็นกฎหมายอาญา เนื่องจากเป็นบทบัญญัติที่ว่าด้วยการกระทำความผิดและมีการกำหนดโทษเอาไว้ ดังนั้นบทบัญญัติในลักษณะที่เป็นข้อยกเว้นในการจำกัดตัดสิทธิผู้ถูกกล่าวหาในการได้รับโอกาสในการชี้แจงแสดงพยานหลักฐานของตนเช่นนี้ จะถือว่าเป็นบทบัญญัติที่ล่วงละเมิดต่อสิทธิของผู้ถูกกล่าวหา ตามหลักสิทธิมนุษยชนในกระบวนการยุติธรรม และหลักกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาหรือไม่

นอกจากนี้ในวรรคที่สองของมาตรา ๑๗ ยังได้มีการกำหนดข้อยกเว้นอื่นๆ นอกเหนือจากกรณีความจำเป็นเร่งด่วนตามที่ได้กล่าวมาแล้ว รวมทั้งสิ้น ๕ อนุมาตรา ซึ่งล้วนแต่น่าจะมีปัญหาทั้งสิ้นในที่นี้จะขอยกตัวอย่างเพียง ๒ อนุมาตรา คือ อนุมาตรา (๔) และ (๕)

ตามอนุมาตรา (๔) ได้กำหนดให้คณะกรรมการฯไม่จำต้องให้โอกาสแก่ผู้ถูกกล่าวหา ในการชี้แจงข้อเท็จจริง หรือแสดงพยานหลักฐานของตนเองได้ หากเมื่อโดยสภาพเห็นได้ชัดในตัวว่า การให้โอกาสดังกล่าวไม่อาจกระทำได้

สิ่งที่ผมคิดขึ้นได้ทันทีที่อ่านอนุมาตรานี้จบก็คือ กฎหมายนี้เป็นกฎหมายที่มีโทษในทางอาญา อันเป็นกฎหมายที่มีผลกระทบต่อสิทธิและเสรีภาพของบุคคล ซึ่งเป็นเรื่องที่สำคัญและเป็นหัวใจหลักของการดำเนินคดีอาญา

ดังนั้นแล้ว มันยังจะมีกรณีสภาพอื่นใดอีกหรือ ที่จะมีความสำคัญมากไปกว่าสิทธิและเสรีภาพของบุคคลผู้ถูกกล่าวหาว่าได้กระทำความผิดอาญา จนถึงขนาดที่การให้โอกาสแก่บุคคลนั้นในการชี้แจงแก้ข้อกล่าวหาเพื่อพิสูจน์ความบริสุทธิ์ของตัวเองไม่อาจกระทำได้

หรือในอนุมาตรา (๕) ที่กำหนดให้คณะกรรมการฯ มีอำนาจประกาศกำหนดกรณีอื่นใดเพิ่มเติม นอกจากกรณีตามมาตรา ๑๗ วรรคหนึ่ง และ มาตรา๑๗ วรรค ๒ (๑) - (๔) ในการตัดโอกาสผู้ถูกกล่าวหา ในการชี้แจงข้อเท็จจริงของตนเองได้

ประเด็นที่ผมเชื่อว่าย่อมเกิดขึ้นในใจแก่ผู้ที่ได้มีโอกาสอ่านร่างกฎหมายอนุมาตรานี้ทุกคนก็คือ แล้วกรณีใดบ้างล่ะ ที่คณะกรรมการฯสามารถจะประกาศกำหนดได้ คณะกรรมการฯจะเอาหลักเอาเกณฑ์ใดมาจำกัดสิทธิและเสรีภาพของประชาชนในการพิสูจน์ความบริสุทธิ์ของตัวเอง

หรือจะพูดให้เข้าใจได้ง่ายๆก็คือ หลักประกันสิทธิและเสรีภาพของประชาชนตามร่างกฎหมายฉบับนี้ อยู่ที่ใด?

ขออนุญาตนำเสนอเพียงมาตราเดียวก่อนนะครับ หากมีโอกาสจะมาแสดงความเห็นในร่างกฎหมายฉบับนี้ใหม่ แต่จะเห็นว่าขนาดแค่มาตราเดียวก็ยังมีข้อสงสัยในร่างกฎหมายได้ถึงขนาดนี้ ซึ่งหากได้พิจารณาทั้งร่างแล้ว โดยความเห็นส่วนตัวของผมขอกล่าวโดยสรุปเท่าที่พื้นที่การแสดงความเห็นตรงนี้จะอำนวยก็คือ สิทธิและเสรีภาพส่วนบุคคลบางอย่างบางประการของประชาชน กำลังถูกสั่นคลอนอย่างรุนแรงภายใต้กฎหมายที่ได้ชื่อว่า เพื่อคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพส่วนบุคคลของประชาชน

หมายเหตุ : สำหรับประโยคที่ว่ามันเป็นแค่ร่างกฎหมาย มันยังไม่ประกาศใช้ อย่าเพิ่งตื่นตระหนกตกใจกันมาก โดยส่วนตัวผมแล้วคำพูดเหล่านี้เป็นคำพูดที่ดูสวยหรูนะครับ แต่ในทางปฏิบัติแล้ว ผมไม่เคยเห็นร่างกฎหมายฉบับใดในสภาวะ “อปกติ” ที่จะมีการขอแปรญัตติแก้ไขก่อนประกาศใช้เป็นกฎหมายเลย พูดง่ายๆคือ หากเราไม่จับตามองอย่างใกล้ชิด สิทธิของพวกเราจะถูกผู้มีอำนาจรัฐกลืนกินไปอย่างช้าๆครับ

• #มิตรสหายนักกฎหมายท่านหนึ่ง

ถ้าจะแสดงความฉลาดแบบนี้ไม่ต้องแสดงก็ได้ครับ เพราะคนอื่นๆ เขาจะมองว่าไม่ฉลาด ข้อมูลน่ะหัดหาบ้าง ไม่ใช่สักแต่ว่าฉันจะพิมพ์