ความเดิม: โนเกียเข้าซื้อกิจการของ Symbian ประกาศโอเพนซอร์ส และยกอำนาจการดูแลให้ Symbian Foundation เมื่อการทำงานเริ่มลงตัว Symbian Foundation ได้ออกมาประกาศว่าจะออกรุ่นใหม่ทุก 6 เดือน

เวลาผ่านมาเกือบครึ่งปี Symbian เผยแผนการเกี่ยวกับระบบปฏิบัติการของตัวเองเพิ่มมากขึ้น วันนี้จะเล่าถึงแผนของ Symbian^2 จนถึง Symbian^4 ครับ

หมายเหตุ: ผมอ้างอิงตามเอกสาร Platform roadmap ของ Symbian Foundation (รุ่นวันที่ 17 กรกฎาคม 2009)

เริ่มแรกต้องดูระบบการออกรุ่นของ Symbian จะเป็นทุก 6 เดือน ตามภาพ

แต่ภาพนี้ดูง่ายกว่าครับ มันจะออกเหลื่อมกันทีละ 6 เดือน จุดที่ออกรุ่นคือคำว่า Hardened หรือปรับปรุงระบบจนเสถียรดีแล้ว

Symbian นับรอบเวลาค่อนข้างง่าย คือกลางปีกับท้ายปี (ต่างจาก Ubuntu ที่เป็นเมษายนกับตุลาคม) แต่แนวคิดเป็นแบบเดียวกัน

จากภาพที่สอง เราจะได้กำหนดการออกรุ่นของ Symbian ดังนี้

• Symbian^2 ออกปลายปี 2009
• Symbian^3 ออกกลางปี 2010
• Symbian^4 ออกปลายปี 2010

แต่ละรุ่นมีรายละเอียดดังนี้

Symbian^2

รุ่นปรับปรุงย่อย Symbian บอกว่ารุ่นนี้เหมาะสำหรับผู้ผลิตฮาร์ดแวร์ที่ใช้ Symbian S60 5th Edition อยู่แล้ว และอัพรุ่นเป็นรุ่นใหม่ขึ้นเท่านั้น สิ่งที่เพิ่มคือ

• หน้า Homescreen แบบผู้ใช้ปรับแต่งเองได้ เหมือนกับของ Android หรือ Windows Mobile 6.5
• เพิ่มเฟรมเวิร์คด้าน location ให้ใช้งาน
• รองรับอุปกรณ์หลายประเภทมากขึ้น อันนี้ทำเอาใจผู้ผลิตฮาร์ดแวร์

Symbian^3

เริ่มพัฒนาเข้าสู่ Symbian ยุคใหม่ ถ้าเป็นผู้ผลิตฮาร์ดแวร์รายใหม่ๆ ที่อยากใช้ Symbian ก็ควรเริ่มจากรุ่นนี้

• ปรับปรุงความสามารถด้านกราฟฟิก เช่น เลเยอร์แบบบโปร่งใส แอนิเมชัน
• ปรับปรุงประสิทธิภาพด้านเครือข่ายและการประมวลผล
• สนับสนุนไฟล์ที่มีขนาดใหญ่กว่า 2GB รองรับไฟล์หนังแบบ HD ได้ดีขึ้น

Symbian^4

ความน่าสนใจอยู่ที่ตัวนี้ครับ ถือเป็นจุดเริ่มต้นที่แท้จริงของ New Symbian ก็ว่าได้ เราจะเห็นจิ๊กซอที่โนเกียวางเอาไว้เริ่มประกอบกันเป็นรูปเป็นร่าง

การเปลี่ยนแปลงที่สำคัญของ Symbian^4 มี 2 ด้านใหญ่ๆ คือ S.H.A.I กับ GUI

S.H.A.I.

เป็นการปรับปรุงแนวทางของโค้ดที่ยุ่งเกี่ยวกับฮาร์ดแวร์ เพื่อให้แชร์โค้ดร่วมกันได้มากขึ้น ลดปริมาณโค้ดที่ต้องเขียนสำหรับอุปกรณ์ชนิดใหม่ๆ ลง

ก่อนมี S.H.A.I. การทำงานระดับล่างของ OS เป็นไปตามภาพนี้

พอเพิ่ม S.H.A.I. เข้ามา ทำให้มีโค้ดที่แชร์กันได้มากขึ้น

GUI

ด้าน GUI จะเป็นการเปลี่ยนแปลงขนานใหญ่ใน Symbian^4 เริ่มจาก

• นำ Qt ที่โนเกียซื้อกิจการมาเมื่อเดือนเมษายน ปี 2008 มาเป็นเอนจินการทำงานหลักของ GUI ของ Symbian (โนเกียผลักดัน Qt ไปลงแพลตฟอร์ม Maemo ด้วยเช่นกัน)
• Orbit คือชุด UI element พร้อมใช้ของ Qt เช่น เมนูหรือแถบเครื่องมือ รวมประมาณ 50 แบบ ออกแบบสำหรับมือถือโดยเฉพาะ ทำให้นักพัฒนาไม่ต้องลำบากสร้างชิ้นส่วน UI ขึ้นมาใหม่ การมาถึงของ Orbit ทำให้โนเกียตัดสินใจทิ้งชุด UI element รุ่นปัจจุบันที่เรียกว่า AVKON ไปด้วยเหตุผลด้านความเข้ากันได้
• Direct UI เป็นส่วนขยายที่ทำงานร่วมกับ Orbit โดยมันจะบอกว่า UI element แต่ละตัวของ Orbit จะทำงานอย่างไรเมื่อถูกสัมผัสบนหน้าจอ ขอบเขตของ Direct UI จะอยู่ที่มือถือจอสัมผัสและกึ่งสัมผัส (ใช้การแตะหน้าจอ+กดปุ่มจริง) เท่านั้น Symbian ยังไม่มีแผนทำชุดเครืองมือสำหรับมือถือแบบอื่นๆ ที่ไม่ใช่จอสัมผัส นี่แปลได้ว่าอนาคตของ Symbian มองไปถึงจอสัมผัสเป็นอย่างเดียว

ดังนั้นถ้าใครคิดจะเขียนโปรแกรมสำหรับ Symbian ก็มีทางเลือก 2 ทางครับ

• อย่างแรกคือศึกษาการเขียนโปรแกรมด้วย AVKON ต่อไป เพราะมันยังอยู่ต่อไปอีกสักพัก (ถึง Symbian^3) AVKON ออกแบบมาสำหรับจอไม่สัมผัสเป็นหลักและใกล้หมดอายุขัยแล้ว ใน Symbian^4 มันน่าจะยังอยู่แต่ก็คงจะถูกทิ้งในช่วงประมาณ Symbian^6 ปลายปี 2012
• อย่างที่สองคืออาจต้องเริ่มมองโซลูชัน Qt-Orbit-Direct UI เอาไว้แล้ว ถึงแม้ว่าจะยังไม่เข้าที่แต่มันจะกลายมาเป็นส่วนสำคัญของ Symbian รุ่นใหม่ในอีกไม่ช้า

กว่าโนเกียจะปรับปรุง Symbian เสร็จก็คงเป็นช่วงปี 2012 กว่าจะถึงช่วงนั้น Symbian คงเป็นแพลตฟอร์มที่มีความสามารถ (โดยเฉพาะด้านการใช้งานกับจอสัมผัส) สู้แพลตฟอร์มใหม่ๆ อย่าง iPhone หรือ Palm Pre ไม่ได้ ปัญหานี้เป็นปัญหาเดียวกับแพลตฟอร์มที่มีอายุเก่าแก่หน่อยอย่าง Symbian, BlackBerry และ Windows Mobile อย่างไรก็ตาม มือถือจอสัมผัสที่ใช้นิ้วแบบ iPhone จะยังไม่ครองตลาดมือถือทั้งหมดในเร็ววันนัก ตลาดมือถือ S60 ในปัจจุบันจะยังอยู่ไปได้ถึงปี 2012 อย่างแน่นอน เพียงแต่จะลดความสำคัญลงเรื่อยๆ เท่านั้นเอง