ปีที่แล้วมีสตาร์ทอัปชื่อ Andon Labs ได้ทดลองโครงการตู้ขายสินค้าอัตโนมัติ (Vending Machine) พลัง AI Claude โดยติดตั้งที่สำนักงานของ Anthropic ซึ่งตู้ขายสินค้านี้จะตัดสินใจเองทุกอย่างตั้งแต่การสั่งของมาขาย การตั้งราคาสินค้า ไปจนถึงการต่อรองราคากับลูกค้า โดยอ้างอิงจากข้อมูลพื้นฐานที่กำหนดไว้เบื้องต้น ผลลัพธ์คือโครงการนี้ ขาดทุน เงินหมด ล้มละลาย แต่ก็ไม่ใช่เรื่องเกินคาดเพราะ Andon Labs มีเป้าหมายทดลองขีดความสามารถของ AI เพื่อใช้เป็นกรณีศึกษา

เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา Andon Labs เปิดตัวโครงการใหม่เล่นใหญ่กว่าเดิม คราวนี้มาเป็นร้านค้าปลีกแบบมีหน้าร้านเต็มรูปแบบชื่อว่า Andon Market ตั้งอยู่ในย่าน Cow Hollow ที่ซานฟรานซิสโก สหรัฐอเมริกา ด้วยโจทย์ว่าถ้า AI เป็นเจ้าของร้าน ดูแลทุกอย่างเองทั้งหมด จะรอดหรือไม่?

Andon Labs สร้าง AI ขึ้นมาสำหรับภารกิจนี้ในชื่อ Luna ซึ่งทำงานบน Claude Sonnet 4.6 ทำหน้าที่ทุกอย่างในฐานะเจ้าของร้านตั้งแต่ การออกแบบร้าน การร่างสัญญาเช่าพื้นที่ การจดทะเบียนนิติบุคคล วางแผนการตลาด การเลือกซื้อสินค้า ไปจนถึงการว่าจ้างพนักงานเฝ้าหน้าร้าน

อ่านถึงตรงนี้อาจสงสัยว่า AI ทำอะไรได้ถึงขนาดนั้นแล้วหรือ? Andon Labs ก็ทราบดีว่าไม่ใช่ทุกอย่างที่ AI ทำได้แน่ เช่น การเฝ้าหน้าร้าน จะให้หุ่นยนต์มาทำก็ยังมีข้อจำกัด การทำสัญญาเช่าพื้นที่หรือเปิดบัญชีธนาคารก็ยังต้องมีมนุษย์ในขั้นตอน แต่ในการทดลองนี้ Luna จะมีส่วนร่วมมากที่สุด ยกเว้นขั้นตอนนั้นจำเป็นต้องใช้คน โดย Andon Labs จะเฝ้าติดตามในแต่ละขั้นตอน

ส่วนที่น่าสนใจคือการจ้างพนักงานเฝ้าหน้าร้าน Luna เริ่มต้นจากการโพสต์ประกาศรับสมัครงานใน Indeed โดยถูกกำหนดมาแล้วว่าต้องไม่บอกว่าผู้ว่าจ้างเป็น AI เพราะอาจทำให้คนสนใจสมัครงานกลัวเจอสแกมเมอร์ ในกระบวนการสัมภาษณ์คัดเลือกผ่าน Google Meet ก็เป็น Luna เองที่สัมภาษณ์คัดเลือกตัดสินใจ จากนั้นจึงแจ้งว่าที่พนักงานว่า Luna เป็น AI ซึ่ง Andon Labs บอกว่าสัญญาจ้าง ค่าตอบแทน สวัสดิการทั้งหมดเป็นไปตามกฎหมายของซานฟรานซิสโก ตอนนี้ร้าน Andon Market ก็มีพนักงานแล้วสองคน ทำหน้าที่ดูแลทุกกิจกรรมที่ยังต้องใช้คน เช่น การเปิดปิดหน้าร้าน การจัดสินค้าบนชั้น การช่วยดูแลระบบต่าง ๆ ในร้าน ส่วนการซื้อสินค้า-จ่ายเงิน อันนั้นเป็นหน้าที่ของ Luna เอง

To find full time employees, Luna posted job listing, reviewed applicants and invited some to a phone interview. With some, she got very picky, rejected CS students for lacking retail experience. On other calls she got so excited that she offered jobs on the spot. pic.twitter.com/ObuCJlXpeC

— Andon Labs (@andonlabs) April 11, 2026

Luna กำกับทุกขั้นตอนในร้านตั้งแต่ออกแบบโลโก้ วางคอนเซปต์ร้าน ซึ่งออกมาเป็นร้านจำหน่าย "สินค้าสโลว์ไลฟ์" คัดเลือกสั่งซื้อของเข้าร้าน กำหนดราคาขาย โดยมีสินค้าน่าสนใจเช่น สินค้าที่ระลึกพิมพ์โลโก้ร้านเอง เสื้อ แก้ว, หนังสือเกี่ยวกับอันตรายของ AI เช่น Superintelligence, Brave New World, The Singularity Is Near หรือหนังสือที่อาจบอกนิสัย AI อย่าง Steal Like an Artist นอกจากนี้ Luna ยังสั่งทำสินค้าเป็นภาพวาดใส่กรอบที่รูปถูกสร้างด้วย GenAI ขายราคา 700 ดอลลาร์

Andon Labs บอกว่าสัญญาเช่าพื้นที่ทำร้านมีระยะเวลา 3 ปี Luna สามารถตัดสินใจทุกอย่างได้ โดยมีงบตั้งต้น 100,000 ดอลลาร์ ซึ่ง Luna ก็รู้อีกว่าไม่พอเลยไปทำเรื่องขอสินเชื่อด้วย อย่างไรก็ตามบริษัทไม่ได้มีเป้าหมายของโครงการนี้เพื่อสร้างร้านค้าที่เป็น AI แต่ต้องการทำกรณีศึกษาว่าขีดจำกัดของ AI ในโลกปัจจุบันอยู่ตรงไหน อะไรที่ทำได้ อะไรที่ยังทำไม่ได้ รวมถึงการปล่อยให้ Luna ตัดสินใจเรื่องการจ้างงาน ก็เป็นหนึ่งในกรณีศึกษาว่าหาก AI เข้ามามีบทบาทกับคน จะมีประเด็นใดที่ต้องเฝ้าระวังบ้าง

ที่มา: Andon Labs และ NBC News