เทคโนโลยีควอนตัมกำลังพัฒนาเป็นเทคโนโลยีสำคัญสำหรับการแก้โจทย์ที่มีความซับซ้อนสูง และมีศักยภาพต่ออุตสาหกรรมสำคัญ เช่น โทรคมนาคม พลังงาน การเงิน สาธารณสุข และความมั่นคงปลอดภัยทางไซเบอร์ การเตรียมความพร้อมของประเทศไทยจึงต้องเริ่มพร้อมกันทั้งด้านคน งานวิจัย การทดลองใช้ และระบบนิเวศความร่วมมือ

นี่จึงเป็นที่มาของ Quantum Club Thailand (QCT) ซึ่งจัดตั้งขึ้นเป็นแพลตฟอร์มความร่วมมือระดับประเทศ เชื่อมภาครัฐ ภาคการศึกษา นักวิจัย ภาคอุตสาหกรรม สตาร์ทอัพ และพันธมิตรเทคโนโลยีระดับนานาชาติ เพื่อเร่งการพัฒนา Quantum Capability ของประเทศไทย
Quantum Club Thailand แพลตฟอร์มความร่วมมือด้านเทคโนโลยีควอนตัมระดับประเทศ เกิดจากความร่วมมือระหว่างกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.), เครือเจริญโภคภัณฑ์, อไรซ์, ทรู คอร์ปอเรชั่น, QTRic และ qBraid ผู้ให้บริการแพลตฟอร์มซอฟต์แวร์ควอนตัมจากสหรัฐอเมริกา
เอกราช ปัญจวีณิน หัวหน้าสายงานวิจัยและนวัตกรรม บริษัท ทรู คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) ระบุว่า Quantum Club Thailand เกิดขึ้นเพื่อเชื่อมโยงและบูรณาการความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคการศึกษา นักวิจัย ภาคอุตสาหกรรม สตาร์ทอัพ และพันธมิตรเทคโนโลยีระดับนานาชาติ เพื่อเร่งการพัฒนากำลังคน การวิจัย การปรับใช้ในภาคอุตสาหกรรม และการสร้างสรรค์นวัตกรรม ตลอดจนเตรียมความพร้อมผลักดันโครงสร้างพื้นฐานยุคใหม่ และเสริมสร้างขีดความสามารถเทคโนโลยีควอนตัมของประเทศไทย ให้ขับเคลื่อนและเติบโตไปพร้อมกับเศรษฐกิจควอนตัมระดับโลกอย่างยั่งยืน
‘เอกราช’ บอกอีกด้วยว่า เป้าหมายของ Quantum Club Thailand ไม่ใช่จำนวนกิจกรรมหรือจำนวนสมาชิก แต่คือการสร้าง Talent, Use Cases, Research Capability และ Ecosystem ที่พร้อมรองรับอนาคตของเทคโนโลยีควอนตัม และสร้างขีดความสามารถให้ประเทศไทย

ดังนั้น Quantum Club Thailand จึงไม่ได้ก่อตั้งขึ้นเพื่อรออนาคตของ Quantum แต่เพื่อเตรียมประเทศไทยให้พร้อมก่อนอนาคตนั้นจะมาถึง
ทั้งนี้ Quantum Club Thailand จะเดินหน้า 3 Program Engines เพื่อเปลี่ยนควอนตัมจากเรื่องอนาคต สู่การลงมือทำจริงของประเทศไทย นำโดยสมาชิกกว่า 130 คน จาก 6 กลุ่มหลัก ภายใต้ 4 Technology Domains
โดยจะขับเคลื่อนผ่าน 3 กลไกที่เชื่อมต่อกันเป็นวงจรเดียว คือ
- สร้างคน ค้นหาและพัฒนาองค์ความรู้/โจทย์
- ทดลองกับอุตสาหกรรม
- นำบทเรียนกลับมาสร้างคนและนวัตกรรมรุ่นต่อไป

สำหรับกลไกแรก QUANTUM ACADEMY จะเน้นเรื่อง Build People สร้างคนที่ทำ Quantum ได้จริง มุ่งพัฒนาคนตั้งแต่พื้นฐานจนถึงระดับที่สามารถประยุกต์ใช้และออกแบบระบบผ่าน Quantum Ready Thailand (QRT) Certification 4 ระดับ ได้แก่ Foundation, Practitioner, Specialist และ Architect
รุ่น Foundation รุ่นแรก เปิดรับ 50 ที่นั่ง เรียนฟรี สมัครได้ถึง 5 ต.ค. 69 ประกาศผล 10 ต.ค. 69 และเริ่มเรียน 16 ต.ค. 69 พร้อมการเรียนรู้ผ่าน QPU และแพลตฟอร์ม qBraid
กลไกต่อมา QUANTUM INDUSTRY เน้นการ Build Use Cases เชื่อม Quantum กับโจทย์จริง เริ่มจากโจทย์ที่ประเทศไทยและภาคอุตสาหกรรมต้องการแก้จริง โดยพัฒนา Use Case ไปยัง POC และทดลอง Pilot หลังจากนั้นจึงวัดผลเทียบกับวิธี Classical/Hybrid และต่อยอดเมื่อเกิดคุณค่าที่พิสูจน์ได้
- โครงการนำร่อง: Telco Network Optimization ครอบคลุม 5G/6G network planning, Quantum Machine Learning และ PQC readiness และ Energy Optimization สำหรับ grid, renewable energy, peak load และ energy storage planning

กลไกสุดท้าย QUANTUM LAB มุ่งไปที่เรื่อง Build Ecosystem เปลี่ยน Conversation เป็น Collaboration โดย QUANTUM LAB เป็นพื้นที่เชื่อมคน ความรู้ งานวิจัย และโจทย์จากอุตสาหกรรม
ล่าสุด Q’Lab Open Circle #001 เมื่อ 18 ก.ย. 69 มีผู้เข้าร่วมกว่า 60 คนจากหลายภาคส่วน ร่วมระบุโอกาส ความท้าทาย และความร่วมมือที่ประเทศไทยควรเดินหน้าต่อ
โดยสรุปแล้ว ‘เอกราช’ มองว่า ประเทศไทยมีจุดแข็งจากฐานการศึกษาและงานวิจัย ทำเลยุทธศาสตร์ ความร่วมมือระหว่างภาครัฐ เอกชน และมหาวิทยาลัย และทรัพยากรข้อมูลที่หลากหลาย
แต่ยังต้องเร่งเชื่อม Talent, Research, Access และ Industry ให้เป็นเส้นทางเดียวกัน ตลอดจนโฟกัส Use Case ที่สร้างผลกระทบได้จริง เช่น Supply Chain & Logistics, Healthcare & Life Sciences, Telecom & Digital Infrastructure เป็นต้น ซึ่ง Quantum Club Thailand คาดหวังว่าจะเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งที่ช่วยเติมเต็มวงการควอนตัมของไทยในเรื่องนี้ได้