Z-Wave เป็นโปรโตคอลสื่อสารสำหรับบ้านสมาร์ทโฮมยุคแรกๆ เริ่มคิดค้นตั้งแต่ปี 1999 และเปลี่ยนมือเจ้าของมาหลายครั้ง เจ้าของปัจจุบันคือบริษัทชิป Silicon Labs ที่ซื้อธุรกิจและเทคโนโลยี Z-Wave มาในปี 2018

แนวคิดของ Z-Wave เป็นคลื่นวิทยุความถี่ 800-900 MHz สื่อสารระหว่างอุปกรณ์ต่างๆ เช่น หลอดไฟ ต่อกันแบบ mesh เข้ามายังฮับควบคุมกลางบ้าน โดยไม่จำเป็นต้องเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต (เพราะคิดขึ้นมาในยุคที่เป็น local mesh network จึงไม่ได้เป็นระบบ IP มาตั้งแต่แรก) โปรโตคอล Z-Wave ได้รับความนิยมสูงในระบบกล้องวงจรปิดยุคก่อนๆ

อย่างไรก็ตาม แนวคิดการเชื่อมต่อแบบ mesh และต้องใช้ฮับของ Z-Wave เริ่มกลายเป็นอุปสรรคในยุคที่อุปกรณ์เชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตโดยตรง รวมถึงการเข้ามาของโปรโตคอลยุคใหม่ๆ อย่าง Matter ที่บริษัทไอทียักษ์ใหญ่ร่วมกันสนับสนุน

Z-Wave พยายามแก้เกมโดยก่อตั้งองค์กรกลาง Z-Wave Alliance และเปิดซอร์สของ Z-Wave ในปี 2019 และออกสเปกเวอร์ชันใหม่ Z-Wave Long Range (ZWLR) ที่ส่งสัญญาณแรงขึ้น ระยะทางไกลขึ้นจากเดิม 4 เท่าเป็น 1.5 ไมล์ (2.4 กิโลเมตร) ในปี 2020

อย่างไรก็ตาม ความพยายามของ Z-Wave ยังไม่ค่อยเป็นผลนัก เพราะอุปกรณ์สมาร์ทโฮมของบริษัทใหญ่ๆ อย่างแอปเปิล กูเกิล ซัมซุง แอมะซอน ล้วนแต่รองรับเฉพาะ Matter ไม่สนใจ Z-Wave สักเท่าไรนัก (ปัจจุบัน ประเมินกันว่ามีอุปกรณ์ที่รองรับ Z-Wave ถูกใช้งานอยู่ 100 ล้านชิ้น ซึ่งถือว่าไม่ได้เยอะมาก)

เมื่อสู้ไม่ได้ก็จงเข้าร่วม ความเคลื่อนไหวล่าสุดของ Z-Wave คือเข้าร่วมกับ Matter ไปเลย โดยผ่าน bridge ที่เชื่อมเครือข่ายไร้สายทั้งสองแบบเข้าด้วยกัน

ตอนนี้กลุ่ม Z-Wave Alliance กำลังร่างมาตรฐาน Z-Wave bridge ที่ใช้เชื่อมต่อกับ Matter อยู่ หลังจากมาตรฐานนี้เสร็จแล้ว ผู้ผลิตฮาร์ดแวร์ฮับที่รองรับความถี่ Z-Wave ด้วยจะสามารถปรับซอฟต์แวร์ให้เป็นฮับเชื่อมต่อได้ทั้ง Z-Wave และ Matter ในตัวเดียวกัน หรืออย่างน้อยก็เชื่อมต่อฮับ Z-Wave ไปยังแพลตฟอร์ม Apple Home หรือ Google Home ได้

ตัวแทนของกลุ่ม Connectivity Standards Alliance (CSA) ที่ดูแลโปรโตคอล Matter ให้สัมภาษณ์กับ The Verge ว่ายินดีที่ Z-Wave Alliance จะเข้าร่วมเชื่อมต่อกับ Matter เพื่ออำนวยความสะดวกให้ผู้บริโภค

ที่มา - The Verge, Silicon Labs