บริษัทความปลอดภัยเครือข่าย Palo Alto Networks รายงานการพบมัลแวร์บน iOS ตัวใหม่ ที่สามารถแพร่กระจายติดอุปกรณ์ iOS ได้ แม้ไม่ใช่เครื่องที่ jailbreak ก็ตาม

Palo Alto Networks ตั้งชื่อมัลแวร์ตัวนี้ว่า AceDeceiver เทคนิคของมันใช้ช่องโหว่จากระบบ DRM FairPlay ของแอปเปิล โจมตีอุปกรณ์เป้าหมายแบบ Man-in-the-Middle (MITM)

ปกติแล้ว การติดตั้งแอพบนอุปกรณ์ iOS ทำได้สองวิธี ทางแรกคือโหลดแอพตรงจาก App Store ส่วนทางที่สองคือซื้อแอพผ่านโปรแกรม iTunes แล้วโยกไฟล์ไปยังอุปกรณ์ iOS ที่ต่อเชื่อมกับคอมพิวเตอร์ ซึ่ง AceDeceiver เจาะผ่านวิธีการแบบที่สอง

FairPlay MITM

แอพที่ซื้อผ่าน iTunes จะมีระบบตรวจสอบสิทธิ์ (DRM) ชื่อ FairPlay ที่แอปเปิลใช้มานานแล้ว จุดอ่อนของระบบ FairPlay คือมันคุ้มครองเฉพาะตัวไฟล์แอพเท่านั้น ไม่ได้ตรวจสอบไปถึงระดับของ Apple ID ด้วย

• แอปเปิลตรวจสอบแค่คอมพิวเตอร์ต้องมี Apple ID ที่เคยซื้อแอพเท่านั้น โดยไม่จำกัดว่าจะติดตั้งแอพบนอุปกรณ์ iOS ได้กี่เครื่อง
• Apple ID ที่ซื้อแอพ ไม่จำเป็นต้องเป็นบัญชีเดียวกับ Apple ID บนอุปกรณ์ iOS
• ตัวไฟล์ติดตั้งแอพ (IPA) จะเข้ารหัสด้วย DRM ชุดเดียวกันเสมอ โดยไม่ขึ้นกับ Apple ID ที่ใช้ซื้อแอพ และคอมพิวเตอร์ที่ดาวน์โหลดไฟล์

จุดอ่อนนี้ ทำให้แฮ็กเกอร์สามารถซื้อแอพจาก App Store จากนั้นเซ็ตกระบวนการ MITM ที่ช่วงการถ่ายไฟล์มายังคอมพิวเตอร์ ก่อนจะส่งไฟล์มัลแวร์ไปยังอุปกรณ์ iOS อีกทีหนึ่ง (ตามแผนภาพข้างต้น)

อุปสรรคสำคัญของกระบวนการ MITM แบบนี้คือ

• แอพมัลแวร์จะต้องผ่านการตรวจเข้า App Store เพื่อให้มีระบบ DRM คุ้มครองและอุปกรณ์ iOS เชื่อว่ามาจาก App Store จริง
• แฮ็กเกอร์ต้องหลอกให้ผู้ใช้คอมพิวเตอร์ ดาวน์โหลดแอพที่มีมัลแวร์ฝังอยู่ เพื่อไปติดตั้งในอุปกรณ์ iOS อีกทอดหนึ่ง

กระบวนการทำงานของ AceDeceiver

ผู้สร้าง AceDeceiver ประสบความสำเร็จในการแก้ปัญหาทั้งสองจุด สำหรับขั้นแรก ผู้สร้างมัลแวร์สามารถส่งแอพปลอมที่มี AceDeceiver ฝังอยู่ ขึ้นไปบน App Store ได้ถึง 3 แอพด้วยกัน โดยปลอมเป็นแอพเกี่ยวกับภาพวอลล์เปเปอร์ เนื่องจากมัลแวร์ตัวนี้เจาะจงโจมตีผู้ใช้ iOS ในจีน ทำให้หลุดการตรวจสอบของแอปเปิลขึ้น Store ได้

กระบวนการนี้ทำให้แฮ็กเกอร์สามารถดาวน์โหลดไฟล์ AceDeceiver ที่มี DRM FairPlay กลับมาเก็บไว้ได้ (ดังนั้นถึงแม้แอปเปิลจะทราบว่าแอพเหล่านี้มีปัญหา และลบจาก App Store ไปแล้ว ก็ไม่มีผลอะไร เพราะสิ่งที่แฮ็กเกอร์ต้องการคือไฟล์แอพที่มี DRM ถูกต้อง)

ฝั่งของคอมพิวเตอร์ แฮ็กเกอร์สร้างโปรแกรมชื่อ Aisi Helper โดยระบุว่าเป็นโปรแกรมที่ช่วยจัดการแอพบน iOS และสำรองข้อมูลให้ผู้ใช้ดาวน์โหลดไปติดตั้ง สิ่งที่เกิดขึ้นเมื่อผู้ใช้เปิด Aisi Helper ขึ้นมา คือโปรแกรมจะติดตั้งไฟล์แอพมัลแวร์ที่ได้จากขั้นแรก ลงไปใน iOS โดยที่ผู้ใช้ไม่ทราบ

หลังจากแอพที่แอบฝัง AceDeceiver ติดตั้งบน iOS สำเร็จแล้ว มันจะหลอกเอารหัสผ่าน Apple ID ของผู้ใช้ โดยเปิดหน้าสโตร์ทางเลือกที่มีแอพเถื่อน และขอรหัสผ่านเพื่อติดตั้งแอพเหล่านี้

ถ้าผู้ใช้งานเผลอให้รหัสผ่านไป รหัสเหล่านี้ก็จะถูกส่งกลับไปยังเซิร์ฟเวอร์ของแฮ็กเกอร์ เพื่อนำไปใช้เจาะข้อมูลบัญชีออนไลน์ต่อไป

ตอนนี้ AceDeceiver ยังแพร่ระบาดเฉพาะในจีน แต่ด้วยเทคนิค FairPlay DRM ส่งผลให้ AceDeceiver สามารถแพร่กระจายไปยังผู้ใช้ในประเทศอื่นๆ ได้ไม่ยาก ทาง Palo Alto Networks แจ้งปัญหาไปยังแอปเปิล และแอปเปิลก็ลบแอพออกจาก App Store แล้ว

Palo Alto Networks แนะนำให้ผู้ใช้ iOS ควรเปิดใช้ระบบยืนยันตัวตนแบบสองปัจจัย two-factor authentication เพื่อคุ้มครอง Apple ID จากการโดนหลอกเอารหัสผ่าน

จะเห็นว่าเทคนิคการจู่โจมของ AceDeceiver ค่อนข้างซับซ้อน เพราะใช้เทคนิคหลายอย่างร่วมกัน เช่น MITM จากช่องโหว่ของ FairPlay, การหลอกระบบตรวจสอบแอพของ App Store และการสร้างโปรแกรมบนพีซีโดยหลอกให้ผู้ใช้ติดตั้งบนเครื่อง

ที่มา - Palo Alto Networks