โดย John Sullivan -- แก้ไขครั้งล่าสุด 2007-04-16 18:53

'''ระบบปฏิบัติการตัวใหม่ของ microsoft ที่ชื่อว่า windows vista เป็นตัวที่ทำให้เสรีภาพของคุณต้องถดถอยอีกครั้งหนึ่ง, แต่คราวนี้เรียกได้ว่าถอยหลังลงคลองเลยทีเดียว.'''

โดยปกติแล้ว, ซอฟต์แวร์ตัวใหม่ๆ มักจะเพิ่มความสามารถให้คุณทำอะไรๆ บนคอมพิวเตอร์ของคุณได้มากขึ้น. อย่างไรก็ตาม, vista ได้รับการออกแบบมาเพื่อจำกัดสิ่งที่คุณควรจะสามารถทำได้เหล่านั้น.

vista มีการบังคับใช้ "Digital Rights Management (DRM)" (การจัดการสิทธิดิจิตอล) รูปแบบใหม่. DRM นี้, ถ้าจะเรียกให้ตรงตามลักษณะของมันแล้ว, ควรจะถูกเรียกว่า Digital Restrictions Management (การจำกัดสิทธิดิจิตอล) เสียมากกว่า, เพราะว่า มันเป็นเทคโนโลยีที่ สื่อยักษ์ใหญ่และบริษัทคอมพิวเตอร์หลายๆ แห่ง พยายามที่จะยัดเยียดให้กับพวกเราทุกคน, เพื่อที่จะควบคุมวิธีที่เราจะใช้คอมพิวเตอร์ของพวกเราเอง.

Bruce Schneier, ผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัยทางเทคโนโลยี, ได้กล่าวไว้[http://www.schneier.com/blog/archives/2007/02/drm_in_windows.html อย่างสั้นๆ] ว่า:

windows vista ประกอบด้วยชุดของฟีเจอร์ที่คุณไม่ได้ต้องการ. ฟีเจอร์เหล่านี้จะทำให้คอมพิวเตอร์ของคุณมีความน่าเชื่อถือน้อยลง และ มีความปลอดภัยน้อยลง. มันจะทำให้คอมพิวเตอร์ของคุณมีเสถียรภาพน้อยลง และ ทำงานช้าลง. มันจะทำให้เกิดปัญหาในการซัพพอร์ตทางด้านเทคนิค. มันอาจจะถึงขั้นเรียกร้องให้คุณอัพเกรดอุปกรณ์ฮาร์ดแวร์บางชิ้นรวมถึงซอฟต์แวร์ที่คุณมีอยู่เดิม. และฟีเจอร์เหล่านี้จะไม่ทำอะไรที่เป็นประโยชน์เลย. ความจริงคือ พวกมันจะทำงานสวนทางกับสิ่งที่น่าจะเป็นประโยชน์กับคุณ. เหล่านี้คือฟีเจอร์ที่เรียกว่า digital rights management (DRM) ที่ฝังตัวมาใน vista ตามคำร้องขอจากกลุ่มอุตสาหกรรมบันเทิง--และคุณไม่มีทางปฏิเสธมัน.

=== DRM จะส่งมอบอำนาจไว้กับ microsoft และสื่อยักษ์ใหญ่ ===

* มันเป็นตัวตัดสินใจให้ว่า บนคอมพิวเตอร์ของคุณนั้น คุณสามารถ ใช้ หรือ ไม่ใช้ โปรแกรมใดบ้าง. * มันเป็นตัวกำหนดการใช้งานฟีเจอร์ต่างๆ ของคอมพิวเตอร์ หรือ ฟีเจอร์ของซอฟต์แวร์ของคุณ. มันจะตัดสินใจให้ว่า เวลาใด ที่คุณจะสามารถใช้งานฟีเจอร์เหล่านั้น ตัวใดได้บ้าง. * มันบังคับให้คุณติดตั้งโปรแกรมใหม่เพิ่ม แม้ว่าคุณจะไม่ได้ต้องการติดตั้งก็ตาม (และ, แน่นอน, คุณต้องจ่ายตังค์เพิ่ม เพื่อติดตั้งโปรแกรมเหล่านั้น). * มันจำกัดการเข้าถึงโปรแกรมบางโปรแกรมของคุณ รวมถึงขนาดที่ว่า จำกัดการเข้าถึงไฟล์ข้อมูลของคุณเอง.

พวกเขาบังคับใช้ DRM โดยอาศัยสิ่งกีดกั้นทางเทคโนโลยี. คุณพยายามที่จะทำอะไรบนคอมพิวเตอร์ของคุณ, และคอมพิวเตอร์ของคุณบอกคุณว่า คุณทำอย่างนั้นไม่ได้นะ. การที่จะควบคุมสิ่งเหล่านี้ได้, คอมพิวเตอร์ของคุณจะต้องคอยเฝ้าดูการใช้งานของคุณอยู่ตลอดเวลา. การคอยเฝ้าดูอยู่ตลอดเช่นนี้จะต้องใช้พลังการประมวลผลและหน่วยความจำ, และเป็นอีกหนึ่งสาเหตุใหญ่ที่ว่า ทำไม microsoft ถึงบอกว่า คุณต้องซื้อฮาร์ดแวร์ตัวใหม่ที่มีประสิทธิภาพสูงขึ้น เพื่อใช้กับ vista. พวกเขาจะให้คุณซื้อฮาร์ดแวร์ตัวใหม่ไม่ใช่เพราะว่าคุณต้องการมัน, แต่เป็นเพราะคอมพิวเตอร์ของคุณต้องการใช้มันเพื่อที่จะมาจำกัดการใช้งานของคุณได้อย่างมีประสิทธิภาพ.

microsoft และบริษัทคอมพิวเตอร์อื่นๆ จะอ้างในบางครั้งว่า, การจำกัดการใช้งานเหล่านี้หมายถึง "trusted (ไว้วางใจ) computing". เนื่องจากว่ามันถูกออกแบบมาเพื่อให้ คอมพิวเตอร์ของคุณเลิกไว้วางใจคุณ และ เปลี่ยนไปไว้ใจ microsoft แทน, การจำกัดการใช้งานเหล่านี้จึงควรจะถูกเรียกว่า "treacherous (ทรยศ) computing" ดูจะเหมาะซะกว่า.

=== แม้ว่าคุณจะซื้อ vista มาอย่างถูกต้อง, คุณก็ไม่ได้เป็นเจ้าของมัน ===

เช่นเดียวกับ windows รุ่นอื่นๆ, windows vista เป็นซอฟต์แวร์เอกสิทธิ์เฉพาะ (proprietary software): ที่ให้คุณเช่าภายใต้เงื่อนไขสัญญาที่จำกัดการใช้งานอย่างเข้มงวดรุนแรง, และไม่มี source code มาให้, ดังนั้นจะไม่มีใครเลยนอกจาก microsoft ที่จะแก้ไขมันได้ หรือ แม้แต่แค่จะตรวจสอบว่า จริงๆ แล้วมันทำอะไรไว้ข้างในบ้าง ก็ไม่มีใครเข้าไปตรวจสอบได้.

microsoft กล่าวไว้ว่า:

นี่ไม่ได้เป็นการขายขาด, แต่เป็นเพียงการอนุญาตให้ใช้งานซอฟต์แวร์. ข้อตกลงนี้ให้คุณเพียง สิทธิบางประการในการใช้งานซอฟต์แวร์. microsoft ขอสงวนสิทธิอื่นๆ ที่เหลือ ไว้ทั้งหมด. คุณสามารถจะใช้ซอฟต์แวร์นี้ตามที่ได้อนุญาตไว้ในข้อตกลงนี้เท่านั้น, เว้นเสียแต่ว่า กฎหมายที่บังคับใช้ จะให้สิทธิคุณเหนือขอบเขตข้อจำกัดที่ว่านี้. ในการทำตามข้อตกลงนี้, คุณจะต้องยินยอมทำตามการจำกัดด้วยเทคนิคในตัวซอฟต์แวร์ ที่จะจำกัดให้คุณใช้งานมันได้เฉพาะในบางรูปแบบที่ถูกกำหนดไว้แล้วเท่านั้น.

เพื่อให้สับสนหนักขึ้นไปอีก, vista รุ่นต่างๆ จึงมีข้อจำกัดในเงื่อนไขสัญญาใช้งานแตกต่างกันไป. คุณสามารถอ่านเงื่อนไขสัญญาของ vista รุ่นต่างๆ ได้ที่ http://www.microsoft.com/about/legal/useterms/default.aspx.

จะเห็นได้ว่า มันยุ่งยากมากที่จะอ่านเงื่อนไขสัญญาเหล่านั้นได้หมด, และบ่อยครั้งที่เป็นสาเหตุที่ว่า ทำไมคนถึงไม่ค่อยได้ออกมาคัดค้านสิ่งเหล่านี้. แต่ถ้าหากพวกเราไม่เริ่มออกมาคัดค้านแล้วหละก็, พวกเราก็จะสูญเสียเสรีภาพอันมีค่าไป. ต่อไปนี้จะเป็นข้อจำกัดอันน่าตลกขบขันบางส่วน ที่คุณจะอ่านเจอได้:

* สำเนาของ vista ชุดที่ได้รับมาพร้อมกับคอมพิวเตอร์ที่ซื้อใหม่, จะสามารถใช้งานได้อย่างถูกต้องตามกฎหมายได้เฉพาะบนคอมพิวเตอร์เครื่องนั้นเท่านั้น, และตลอดไป. * ถ้าคุณซื้อ vista จากร้านค้าปลีก และ ติดตั้งมันไว้บนเครื่องของคุณเอง, คุณจะต้องลบมันออกจากเครื่องนั้นให้หมดก่อน ก่อนที่คุณจะได้รับอนุญาตให้ติดตั้งมันไว้บนเครื่องอื่น. * คุณให้สิทธิแก่ microsoft, ผ่านทางโปรแกรมอย่าง windows defender, ในการที่จะ '''ลบ''' โปรแกรมที่มันเห็นว่าเป็น spyware ออกจากระบบของคุณ. * คุณอนุญาตให้ microsoft ล้วงความลับจากคุณ, ผ่านทางระบบ "windows genuine advantage". ระบบนี้จะพยายามตรวจสอบเพื่อระบุตัวตนของระบบที่ microsoft คิดว่าถูกคัดลอกอย่างผิดกฎหมาย. ช่างโชคร้ายที่จากผลการศึกษาล่าสุดชี้ว่าระบบนี้ได้สร้างความสับสนเละเทะมาแล้วมากกว่า 500,000 กรณี.

ซอฟต์แวร์เสรีอย่าง GNU/Linux ไม่เคยให้คุณต้องยอมรับเงื่อนไขสัญญาที่ไร้สาระเหล่านี้. มันถูกเรียกว่าซอฟต์แวร์เสรีเพราะว่า คุณมีเสรีภาพที่จะคัดลอกมันออกมาจำนวนเท่าใดก็ได้เท่าที่คุณต้องการ, และเพื่อที่จะแบ่งปันให้เพื่อนๆ ของคุณใช้กี่คนก็ได้เท่าที่คุณต้องการ. ด้วยระบบนี้, ไม่มีใคร จะมาเฝ้าดูการใช้งานของคุณ หรือ จะมากล่าวหาโดยเข้าใจผิด ว่าคุณเป็นขโมยได้.

=== คุณสามารถทำอะไรเพื่อช่วยปกป้องเสรีภาพของคุณได้บ้าง ===

นี้เป็นการสู้รบระหว่าง กลุ่มคนที่เห็นความสำคัญในเสรีภาพ, กับ กลุ่มบริษัท เช่น microsoft ผู้ซึ่งหวังกอบโกยผลกำไรด้วยวิธีการลดทอนเสรีภาพออกไป. DRM และเงื่อนไขสัญญาไร้สาระเหล่านั้น ได้วางอยู่บนหัวใจของการสู้รบนี้. โปรดเข้ามายืนฝั่งเสรีภาพร่วมกับพวกเรา โดยการกล่าวปฏิเสธว่า "ไม่" ไม่เพียงแต่ windows vista, และ ผลิตภัณอื่นๆ ที่มี DRM อยู่เท่านั้น, แต่ยังรวมถึงซอฟต์แวร์เอกสิทธิ์เฉพาะ (proprietary software) โดยทั่วไปอีกด้วย. ให้หันมาใช้ซอฟต์แวร์"เสรี"ที่ไม่มี DRM แทน, เช่น, ระบบปฏิบัติการ GNU/Linux, เป็นต้น. คุณจะสามารถทำงานของคุณได้ ในขณะที่ยังแน่ใจได้ว่า สิทธิและเสรีภาพของคุณจะไม่ถูกจำกัด ทั้งในปัจจุบัน และ ในอนาคตข้างหน้า.

ในขณะที่ชีวิตของพวกเราก้าวเข้าสู่ความเป็นดิจิตอลมากขึ้น, มันเป็นสิ่งสำคัญยิ่ง ที่พวกเราจะต้องปกป้องเสรีภาพในโลกดิจิตอลของพวกเราไว้ เหมือนดังที่ พวกเรา ได้ต่อสู้ปกป้องเสรีภาพ ของ การแสดงออกในสื่อสิ่งพิมพ์และการพูด มาโดยตลอด.

[https://www.fsf.org/associate/join/am_register_form1 ร่วมการรณรงค์ BadVista.org วันนี้]

เรียบเรียงเป็นภาษาไทย (Translate and compose in Thai): * อานนท์ ศรีเจริญชัย (Anon Sricharoenchai) * วีร์ สัตยมาศ (Vee Satayamas) * บรรลุ เขมิยาทร (Banlu Kemiyatorn)

ต้นฉบับ: * http://badvista.fsf.org/what-s-wrong-with-microsoft-windows-vista

Copyright © 2004, 2005, 2006, 2007 Free Software Foundation, Inc., 51 Franklin Street, Fifth Floor, Boston, MA 02110-1301, USA Verbatim copying and distribution of this entire article are permitted worldwide, without royalty, in any medium, provided this notice is preserved.