Ms.Watson คือใคร?

Ms.Watson หรือชื่อเต็มคือ Jill Watson คือหนึ่งใน 9 ผู้ช่วยอาจารย์แห่ง Georgia Institute of Technology เธอคอยให้คำแนะนำนักศึกษากว่า 300 คนในเรื่องต่างๆ เกี่ยวกับคอร์สเรียนออนไลน์ เธอช่วยตอบคำถามให้นักศึกษาทางอีเมล คอยแจ้งเตือนเมื่อถึงเวลาต้องส่งงาน แต่ในบรรดานักศึกษาที่ Ms.Watson ได้ให้การช่วยเหลือ กลับไม่มีใครเคยเห็นหน้าเธอเลย

ทุกอย่างดูเป็นเรื่องราวปกติจนกระทั่งความจริงมาแตกโพละว่า Ms.Watson ที่หนุ่มสาวนับร้อยคนใน Georgia Institute of Technology ได้เคยรู้จักผ่านการโต้ตอบทางอีเมลนั้น แท้จริงแล้วเธอคือ Watson ปัญญาประดิษฐ์ของ IBM นั่นเอง ซึ่งเรื่องนี้ก็ทำเอาหลายคนเงิบกันไป

• Shreyas Vidyarthi นักศึกษาคนหนึ่งบอกว่าเธอนึกภาพว่า Ms.Watson เป็นหญิงสาวคอเคซอยด์อายุประมาณ 20 กว่าๆ และน่าจะกำลังศึกษาระดับปริญญาเอกอยู่เสียอีก

• Jennifer Gavin นักศึกษาอีกคนพูดถึงประสบการณ์ที่ได้สนทนาโต้ตอบกับ Ms.Watson ว่า "มันดูเหมือนการสนทนาตามปกติของมนุษย์มาก"

• Petr Bela เป็นนักศึกษาอีกรายที่คาดไม่ถึงว่าตัวตนที่แท้จริงของ Ms.Watson นั้นคืออะไร เธอบอกว่าเธอมารู้ความจริงนี้ก็ตอนที่เกือบจะโหวตให้ Ms.Watson เป็นผู้ช่วยอาจารย์ดีเด่นอยู่แล้ว

• Eric Wilson นักศึกษาที่เคยขอความช่วยเหลือเรื่องการบ้านจาก Ms.Watson บอกว่าเขาไม่รู้สึกถึงลักษณะบุคลิกภาพเฉพาะตัวของ Ms.Watson ที่สะท้อนออกมาจากข้อความสนทนา แต่เขาคิดว่านั่นก็ดูเป็นเรื่องปกติสำหรับการเป็นผู้ช่วยอาจารย์อยู่แล้วที่ต้องมีความเคร่งขรึมสำรวมในระดับหนึ่งและพุ่งความสนใจในการสนทนาไปที่การหาทางแก้ปัญหาให้แก่นักศึกษาที่ต้องการความช่วยเหลือ (ไม่ใช่คุยสัพเพเหระไปเรื่อย)

• Barric Reed (คนนี้เด็ดสุด) นักศึกษาผู้เคยทำงานให้กับ IBM อยู่ 2 ปี งานที่เขาทำให้ IBM คือการสร้างฮาร์ดแวร์ส่วนหนึ่งที่นำไปใช้เพื่อรัน Watson เขาควรจะเฉลียวใจกับชื่อของ Ms.Watson แต่ก็มิได้นำพา

Ms.Watson นั้นสามารถใช้ภาษาได้ชนิดที่ชวนให้คนที่ได้อ่านอีเมลไม่รู้สึกระแคะระคายเลยว่าเธอไม่ใช่คนจริงๆ การพิมพ์คำสแลง อย่าง "Yep!" หรือใช้ข้อความไม่เป็นทางการแต่เป็นลักษณะของภาษาพูดอย่าง "we’d love to" เพื่อออกตัวว่าเป็นการกล่าวในนามของทีมงานผู้ช่วยอาจารย์ เหล่านี้เป็นตัวอย่างที่น้อยคนจะคาดถึงว่าหุ่นยนต์หรือปัญญาประดิษฐ์จะสามารถร้อยเรียงข้อความและประโยคในระดับนี้ได้

แล้วเบื้องหลังเรื่องนี้มีที่มาที่ไปอย่างไร? เหตุใดอยู่ดีๆ ก็มีปัญญาประดิษฐ์เข้ามาทำหน้าที่เป็นหนึ่งในบรรดาผู้ช่วยอาจารย์คอยให้บริการนักศึกษาหลายร้อยชีวิตได้? คำตอบนั้นอยู่ที่ Ashok Goel ศาสตราจารย์ด้านวิทยาการคอมพิวเตอร์แห่ง Georgia Tech เขาเป็นผู้คัดเลือก Ms.Watson ให้มารับหน้าที่เป็นผู้ช่วยอาจารย์คอยให้บริการตอบคำถามเหล่าผู้เรียน

Goel มองว่าภาระความรับผิดชอบของผู้ช่วยอาจารย์ที่จะต้องเจอกับพายุคำถามจากนักศึกษาไม่เว้นแต่ละวัน โดยเฉพาะคำถามซ้ำซากเรื่องเดียวกันที่ต้องคอยตอบและอธิบายเรื่องเดิมซ้ำๆ ลักษณะนี้เหมาะแก่การให้หุ่นยนต์ทำงานแทนเป็นที่สุด เขาตั้งเป้าว่า Ms.Watson จะสามารถตอบคำถามทั่วไปราว 40% ของคำถามทั้งหมดได้ (ซึ่งเฉลี่ยแล้วเหล่านักศึกษาจะถามคำถามรวมกันประมาณ 10,000 คำถามต่อหนึ่งภาคเรียน) โดยปล่อยให้คำถามที่ลึกซึ้งและมีความละเอียดอ่อนเป็นหน้าที่ของผู้ช่วยอาจารย์ที่เป็นคนจริงๆ มาทำหน้าที่ไขข้อข้องใจ ซึ่งนี่ถือเป็นการทดลองที่ควรค่าแก่การศึกษาสำหรับเขาว่าคอมพิวเตอร์จะทำงานโต้ตอบกับคนจริงๆ ได้ดีแค่ไหน

แน่นอนว่างานนี้เหล่าผู้ช่วยอาจารย์ตัวจริงอีก 8 ชีวิตนั้นต่างก็ให้ความร่วมมือเต็มที่ในการช่วยอำพรางตัวตนที่แท้จริงของ Ms.Watson มาโดยตลอด ที่น่าตลกคือหนึ่งในคนที่เป็นผู้ช่วยอาจารย์กลับเคยถูกสงสัยว่าเป็นบอทตอบคำถามเสียด้วย

ทีมงานที่ Georgia Tech ได้เริ่มออกแบบและประยุกต์ใช้ Watson กับระบบผู้ช่วยอาจารย์กันเองมาตั้งแต่ปีที่แล้ว โดยที่ IBM นั้นเพียงแต่รับรู้และดูอยู่ห่างๆ ไม่ได้เข้ามาให้การช่วยเหลือแนะนำหรือพัฒนาระบบการวิเคราะห์ของ Ms.Watson แต่อย่างใด กระบวนการวิเคราะห์ของ Ms.Watson นั้นได้มาจากการถูกสอนด้วยคำถามกว่า 40,000 รายการบนกระดานสนทนาของ Georgia Tech จนกระทั่งปลายเดือนมีนาคมที่ผ่านมา Ms.Watson ก็เริ่มตอบคำถามต่างๆ ด้วยตนเอง ทั้งนี้ Ms.Watson จะยอมตอบคำถามก็ต่อเมื่อระดับความมั่นใจสูงเกิน 97% เท่านั้น

ป.ล. ที่จริงก็ใช่ว่าทุกคนจะประหลาดใจกับเรื่องนี้ Tyson Bailey นักศึกษารายหนึ่งที่ไม่ได้คิดว่าเรื่องนี้น่าตกใจอะไรมากมายบอกความเห็นของเขาว่า "เรากำลังเรียนเรื่องปัญญาประดิษฐ์กันอยู่ในชั้นเรียน" ฉะนั้น "มันก็ต้องมีปัญญาประดิษฐ์อยู่ที่นี่สิ"

ที่มา - The Wall Street Journal via CNET