ผลสำรวจของ Pew Research Center พบว่า มีเพียงประมาณ 1 ใน 6 ของพนักงานในสหรัฐฯ เท่านั้น ที่ใช้ AI ในการทำงานจริง ขณะที่เกือบ 80% แทบไม่เคยใช้เลย หรือไม่เคยเห็น AI ปรากฏในที่ทำงานของตัวเองด้วยซ้ำ

หนึ่งในสาเหตุสำคัญคือ AI ถูกนำมาใช้งานเร็วกว่าที่คนจะปรับตัวทัน หลายองค์กรรีบนำเครื่องมือ AI มาใช้ โดยที่ยังไม่มีแผนการใช้งานกับกระบวนการทำงานด้วยซ้ำ ด้าน Doug Winter ซีอีโอ Seismic เรียกสถานการณ์นี้ว่า "tool fatigue" หรืออาการล้าจากเครื่องมือเยอะเกินไป มีแพลตฟอร์มมากมาย แต่ขาดจุดมุ่งหมายที่ชัดเจน และไม่มีแนวทางให้พนักงานรู้ว่าจะเริ่มยังไง

อีกสาเหตุคือการฝึกอบรม ตอนนี้ AI เริ่มกลายเป็นหนึ่งในทักษะที่องค์กรต้องการ หรือระบุเอาไว้ในประกาศรับสมัครงานมากขึ้น โดยเกือบ 1 ใน 4 ตำแหน่งงานเทคโนโลยีในสหรัฐฯ ต้องการคนที่มีความรู้ด้าน AI แต่พนักงานกลับไม่ค่อยได้รับการสนับสนุนให้เรียนรู้ ตามที่ Adecco พบว่าพนักงานเกือบครึ่งบอกว่าใช้ AI ทุกวัน แต่มีแค่ 25% ที่เคยได้รับการฝึกอบรมอย่างเป็นทางการ ส่วนที่เหลือก็เรียนรู้กันเอง ลองผิดลองถูกกันไป

นอกจากนี้ อีกประเด็นใหญ่ก็คือ ยังขาดความไว้ใจในการใช้งาน พนักงานจำนวนมากยังรู้สึกไม่มั่นใจกับผลกระทบของ AI ที่มีต่ออาชีพของตัวเอง Pew Research รายงานว่าพนักงานในสหรัฐฯ มากกว่าครึ่งรู้สึกกังวลกับ AI เพราะมันไม่แสดงความห่วงใย หรืออยู่เคียงข้างผู้ใช้งาน ถ้าผู้บริหารไม่สื่อสารหรือแสดงให้เห็นว่า AI ถูกนำมาใช้เพื่อสนับสนุน ไม่ใช่แทนที่พนักงาน ก็ไม่แปลกที่หลายคนยังไม่อยากใช้งาน

เพื่อแก้ปัญหาตรงนี้ ผู้นำองค์กรมีบทบาทสำคัญในการแก้ปัญหาอย่างมาก ถ้าองค์กรนำ AI มาใช้ โดยไม่ถามความคิดเห็นของพนักงานที่ต้องใช้งานจริง หรือสื่อสารแบบบนลงล่างโดยไม่ให้มีส่วนร่วม ก็จะยิ่งบั่นทอนความเชื่อใจของพนักงาน

เพราะพนักงานอยากเห็นว่า AI ถูกใช้เพื่อช่วยให้พวกเขาทำงานดีขึ้น ไม่ใช่แค่ตัดต้นทุน หรือเอาไว้จับตาดูความขยันของพวกเขา เหมือนกับที่ BCG พบว่า แม้แต่คนที่ใช้ AI เป็นประจำเกือบครึ่ง ยังกังวลว่างานของตัวเองอาจหายไปใน 10 ปีข้างหน้า

แต่ก็ไม่ใช่ว่าทุกอย่างจะดูแย่เสมอไป หลายคนที่ใช้ AI ทุกวันบอกว่า AI ช่วยให้พวกเขาทำงานเร็วขึ้น มีเวลาทำสิ่งที่มีคุณค่ามากขึ้น และรู้สึกสร้างสรรค์มากขึ้น งานวิจัยจาก Accenture ก็สนับสนุนเรื่องนี้ โดยบอกว่าคนที่ใช้ AI บ่อย ๆ จะมีแนวโน้มรู้สึกเชิงบวกกับงานและสุขภาพจิตของตัวเอง มากกว่าคนอื่นถึง 2 เท่า

เรื่องอายุและพื้นฐานการศึกษาก็มีผลเช่นกัน Pew Research พบว่าคนรุ่นใหม่ คนที่จบปริญญาตรี และคนที่ทำงานสายความรู้ มักจะเปิดรับ AI มากกว่า โดย 12% ของพนักงานในสหรัฐฯ ที่อายุต่ำกว่า 30 ปี ใช้ AI อย่าง ChatGPT เป็นประจำ เทียบกับแค่ 6% ของคนวัย 50–64 ปี

ที่มา: Pew Research Center, Business Insider, Wall Street Journal, Financial Times, และ Harvard Business Review