UK Research and Innovation (UKRI) หน่วยงานด้านการให้ทุนวิจัยของสหราชอาณาจักร (เทียบกับบ้านเราคงใกล้เคียงกับ สกว./สกสว.) ประกาศนโยบายใหม่ว่า งานวิจัยที่รับทุนจาก UKRI และจะส่งเผยแพร่หลังจากเดือนเมษายน 2022 เป็นต้นไป จะต้องเผยแพร่ต่อสาธารณะโดยไม่ต้องเสียเงิน (open access) รวมถึงใช้สัญญาอนุญาตแบบ Creative Commons

นโยบาย open access ถูกนำมาใช้แก้ปัญหางานวิจัยตีพิมพ์ลงในวารสารที่ต้องเป็นสมาชิกแบบเสียเงินถึงจะอ่านได้เท่านั้น ทำให้การต่อยอดงานวิจัยทำได้ยาก โดยเฉพาะถ้าเป็นงานวิจัยที่ได้รับเงินอุดหนุนจากหน่วยงานของรัฐอยู่แล้ว ทำให้หน่วยงานอย่าง UKRI ออกมากำหนดนโยบายเรื่อง open access สำหรับงานที่ต้องการรับทุน

ก่อนหน้านี้ UKRI มีนโยบาย open access อยู่แล้วมาตั้งแต่ปี 2013 แต่เปิดให้เลือกได้ 2 แบบคือ

• Gold Route เปิดให้อ่านฟรีบนเว็บไซต์ของวารสารวิชาการ (ซึ่งอาจเป็นได้ทั้งจากนักวิจัยจ่ายเงินให้วารสารเอง)
• Green Route นักวิชาการเผยแพร่เปเปอร์วิจัยฉบับ (เกือบ) สมบูรณ์ผ่านช่องทางอื่นๆ หลังตีพิมพ์ในวารสารวิชาการไปแล้ว 1 ปี

เงื่อนไขใหม่ของ UKRI คือไม่ยอมรับเงื่อนไขรอ 1 ปีหลังตีพิมพ์แล้ว ดังนั้น นักวิจัยที่รับทุนจาก UKRI จะต้องเผยแพร่เปเปอร์ของตัวเองทันที เมื่อเปเปอร์ได้ตีพิมพ์บนวารสารวิชาการ

นอกจากนี้ UKRI ยังเพิ่มกฎอีกข้อว่างานวิจัยที่ได้รับทุนอุดหนุน จะต้องใช้สัญญาอนุญาตแบบ Creative Commons Attribution (CC-BY) เท่านั้น เพื่อการันตีว่างานจะถูกเผยแพร่ต่อได้อย่างเสรี ด้วยเหตุผลว่าเป็นงานวิจัยที่มาจากเงินภาษีของประชาชน

บทความเก่าที่เกี่ยวข้อง: วิทยานิพนธ์ปริญญาเอกของ Stephen Hawking เปิดให้ดาวน์โหลดไปอ่านกันได้แล้ว โดย Hawking บอกว่างานของเขาเกิดขึ้นได้ เพราะเขามีโอกาสเข้าถึงงานของคนรุ่นก่อนหน้าอย่าง Isaac Newton, James Clerk Maxwell, Albert Einstein จึงต้องการเปิดงานของตัวเองให้คนรุ่นหลังเข้าถึงได้ด้วย

ที่มา - UKRI, UKRI, Sciencemag