นั่งดูข้อมูลเก่าในเว็บ มีย้อนไปตั้งแต่ปี 1990 นะครับ ถ้า "แน่ใจ" จริงๆ ลองดูรายงานเก่าๆ แล้วหยิบมาคุยกันได้ครับว่ากรณีไหนที่ควรมีแล้วในรายงานของ HRW ไม่มี

ย้ำว่าถ้า "แน่ใจ" นะครับ

ไม่มีใครหนีจากการเมืองได้ครับตราบใดที่คุณไม่ได้อยู่คนเดียวบนโลกนี้

อันนี้ผมตอบแบบจริงจังนะ ถ้าคุณเชื่อในโลกของปรัชญาการเมืองแบบอริสโตเติล คุณหนีออกจากการเมืองไม่ได้ เพราะมนุษย์เป็นสัตว์การเมือง (Man, by nature, is a political animal.) ซึ่งเรื่องนี้มีความพยายามจากทางพวกวิทยาศาสตร์บางแขนง ที่พยายามพิสูจน์ว่ามนุษย์เป็นสัตว์การเมือง (ลองอ่าน Man Is by Nature a Political Animal: EVOLUTION, BIOLOGY, AND POLITICS ของ PETER K. HATEMI AND ROSE MCDERMOTT ประกอบได้)

ถ้าคุณเชื่อในโลกของปรัชญาการเมืองแบบสมัยใหม่ คุณก็ตกอยู่ภายใต้การเมือง เพราะในสภาวะธรรมชาตินอกเหนือพรมแดนรัฐ เป็นสภาวะที่ไม่พึงปรารถนา นักปรัชญาอย่าง Thomas Hobbes ถึงเขียนเอาไว้อย่างชัดเจนในหนังสือ Leviathan ว่า ชีวิตมนุษย์ที่ไม่อยู่ในรัฐ ไม่อยู่ในสังคม เป็นชีวิตที่ทรมานและสั้น

In such condition there is no place for industry, because the fruit thereof is uncertain, and consequently, not culture of the earth, no navigation, nor the use of commodities that may be imported by sea, no commodious building, no instruments of moving and removing such things as require much force, no knowledge of the face of the earth, no account of time, no arts, no letters, no society, and which is worst of all, continual fear and danger of violent death, and the life of man, solitary, poor, nasty, brutish, and short.

ถ้าคุณเชื่อในปรัชญาหลังสมัยใหม่ การเงียบและไม่พูดเรื่องการเมืองก็ถือเป็นการแสดงออกทางการเมืองได้อีกแบบหนึ่ง แม้ว่ามันจะมีหลายความจริง หลายเรื่องเล่าก็ตาม การไม่พูดและการไม่แสดงออก ก็ถือเป็น "เรื่องเล่า" แบบหนึ่งที่จะไม่ต้องเล่าก็ได้ (ลองอ่าน "Silence: A Politics" ของ Kenan Ferguson หรืองานของ Nomi Dave ที่ว่าเรื่องการเมืองของความเงียบใน Guinea ดูครับ)

ดังนั้นแล้วในท้ายที่สุด เราก็หนีความเป็นการเมืองไปไม่พ้นอยู่ดีครับ (ปวดหัวดีไหมครับ? ผมเองก็ปวดหัวครับ) อยู่ที่ว่า จุดที่คุณคิดว่าอยู่แล้วสบายใจที่สุดคือจุดไหน และคุณจะยอมรับมันตรงๆ (เรียกว่าซื่อตรงกับวิธีคิดก็ได้) ได้หรือเปล่าครับ (ส่วนผลที่จะตามมาคงเป็นอีกเรื่องนะครับ)