ผมว่ามันเป็นการศึกษาแบบ cross-sectional ไม่น่าจะสามารถบอกถึง cause-effect relationship ได้นะครับ

Abstract

To see whether estrus was really “lost” during human evolution (as researchers often claim), we examined ovulatory cycle effects on tip earnings by professional lap dancers working in gentlemen's clubs. Eighteen dancers recorded their menstrual periods, work shifts, and tip earnings for 60 days on a study web site. A mixed-model analysis of 296 work shifts (representing about 5300 lap dances) showed an interaction between cycle phase and hormonal contraception use. Normally cycling participants earned about US$335 per 5-h shift during estrus, US$260 per shift during the luteal phase, and US$185 per shift during menstruation. By contrast, participants using contraceptive pills showed no estrous earnings peak. These results constitute the first direct economic evidence for the existence and importance of estrus in contemporary human females, in a real-world work setting. These results have clear implications for human evolution, sexuality, and economics.

You Bastard ครับ ข้างในมีแต่คำว่า bastard

You Bastard: A Narrative Exploration of the
Experience of Indignation within Organizations.
David Sims

Abstract

Our patience with forming interpretations and reinterpretations of others’ behaviour
is not unlimited. The time comes when we lose interest in trying to understand, and
conclude that another person is behaving in a way that is simply unacceptable. This
paper explores the narratives that go with immoderate indignation, even for those best
versed in the idea that they should attempt to understand the perspective of the other.
The paper offers a reflexive comment on the difficulty of analysing such a topic, on
the grounds that the phenomenon under discussion can debilitate analytic writing.
Three narratives are discussed in which one person was seen as behaving in a
despicable way by others. The description and analysis of the narratives are used to
offer a narrative understanding of the process by which some people become indignant
with others. It suggests a narrative construction of how sense is made of indignation,
particularly in cases where two narratives come up against each other. It concludes
by considering how the process of being indignant can produce conflicting emotions
of joy and guilt for those involved.

การที่เราจะบอกว่าอะไรเป็นสาเหตุ อะไรเป็นผล มีหลักง่ายๆ (จริงๆ ไม่ง่าย) ตาม Hill's Criteria of Causation ดังนี้

• Temporality สาเหตุ มาก่อนผล การศึกษาที่ได้เปรียบคือการศึกษาที่มีเวลามาเกี่ยวข้อง (เช่น Randomized Clinical Trial/Cohort) โดยการศึกษาที่ไม่ได้ยุ่งเกี่ยวกับเวลา (เช่น cross-sectional) ไม่สามารถอธิบายเหตุและผลได้ เพียงแต่พบว่ามัน "สัมพันธ์กัน"
• Strength หากเกิดนิดเดียว สามารถทำให้เกิด effect มาก
• Dose Response หากต้นเหตุเยอะ แล้ว Effect เยอะตามก็น่าจะเป็นเหตุเป็นผล
• Consistency คนอื่นทำงานวิจัยแบบเดียวกันแล้วได้ association แบบเดียวกัน
• Biologic Plausibility มีหลักฐานทางชีววิทยา
• Reversibility หากเอาต้นเหตุออก Effect ควรจะหายไป
• Specificity ความสัมพันธ์ทำให้เกิด Effect เพียงอย่างเดียว
• Analogy ความสัมพันธ์เป็นไปในทางเดียวกับต้นเหตุอื่นๆ
• Experimental Evidence คือทดลองกำหนดสาเหตุ แล้วดูว่าผลเกิดตามจริงหรือไม่

อย่างไรก็ดี เรื่อง Causation นี้เถียงกันยังไงก็เถียงไม่จบครับ เพราะเถียงมาตั้งแต่ปี 1950 โน้นๆ บัดนี้ก็ยังเถียงกันอยู่

Reference:

Hill, A. B. (1965). "The environment and disease: association or causation?". Proc R Soc Med 58: 295–300. (pdf)