ด้วยความข้องใจ เลยลองค้นหาดู ก็เลยพบสิ่งที่อาจจะเป็นคำตอบก็ได้นะครับ ลองดูกันครับ

ข้อแรกนั้น ประโยคเต็มคือ A short set of temporal data that tends to be volatile.

จากที่ผมแปลแต่แรก ผมก็คิดว่าคำที่น่าสนใจก็คือคำว่า temporal กับ volatile

• volatile คิดว่าเห็นตรงกันว่าน่าจะแปลว่า ที่เปลี่ยนแปลงบ่อย ๆ และคาดเดายาก (likely to change suddenly and unexpectedly) ซึ่งก็เข้ากับการนำมาใช้กัน volatile / non-volatile memory - volatile memory มีการเปลี่ยนแปลงข้อมูลบ่อย ๆ ต้องใช้ไฟเลี้ยง, non-volatile memory ก็คงไม่เปลี่ยนหรือใช้งานบ่อย ๆ ก็เลยใช้เรียกพวก secondary storage ทั้งหลาย ดังนั้นคำนี้ ผ่าน ครับ

• temporal คำนี้เป็นคำหลักที่แปลไม่ออก ถึงรู้สึกเหมือนว่าจะแปลออก แต่ก็ไม่เข้าใจ เลยข้องใจมาก คำนี้น่าแปลกตรงที่ว่า ผมก็คิดว่าแปลประมาณเดียวกับ temporary - ชั่วคราว แต่พอตรวจสอบดู ทั้ง cambridge กับ oxford ให้ผลเหมือนกันว่าไม่ได้แปลว่าชั่วคราว แต่แปลออกแนวว่าเป็นเรื่องเกี่ยวกับทางกายภาพ จับต้องได้ มากกว่าเป็นพวกทางจิตใจ หรือ จิตวิญญาณ (relating to practical matters or physical things, rather than spiritual ones) แต่ oxford ก็มีให้ดูว่าทั้ง temporal และ temporary มาจากรากศัพท์เดียวกันคือคำว่า Time - เวลา

• ถ้าไปในความหมายเกี่ยวกับทางกายภาพนี้ คำว่า temporal data ก็น่าจะแปลว่า data จริง ๆ ตัวเป็น ๆ จับต้องได้ ผมก็เลยฉงนต่อว่า แล้ว data ที่มันไม่เป็นทางกายภาพแท้ ๆ เนี่ย มันเป็นประมาณไหน

• ผมเลยลองหาคำว่า temporal data ดู โอ้โฮ มีแฮะ มีความหมายเฉพาะตัวซะด้วย โดยแปลว่า Temporal data is data that represents a state in time. (อันนี้ผมก็เลือก ๆ มา อาจจะไม่ถูกต้องที่สุด แต่คิดว่าอ่านง่ายสุด) ซึ่งก็คือ ข้อมูลที่มีเวลากำกับ หรือ ข้อมูลที่มีเวลาเป็นเรื่องสำคัญ เวลาที่เชื่อมโยงกับข้อมูลนั้นจะเป็นตัวระบุว่าข้อมูลนั้น valid หรือไม่ ผลการค้นหาพบว่ามีคำว่า tempoal database ออกมามากพอสมควร ซึ่งเกี่ยวข้องกันโดยตรงมาก ถ้าลองอ่านที่ wikipedia จะทำให้เข้าใจได้มากเลยทีเดียวครับ ลองอ่านตรง example ที่เค้ายกตัวอย่าง John Doe ดูครับ อ่านแล้วเข้าใจอย่างแรง ผมก็เพิ่งรู้จัก temporal database นี่แหละ :-) (และก็สงสัยเหมือนกันว่าทำไมเรายังใข้ non-temporal database กันอยู่) (อย่างไรก็ตาม ก็แปลคนละเรื่องกับคำว่า temporal เฉย ๆ ตาม cambridge และ oxford ซะงั้น)

• กลับมาที่ facebook คำแปลที่ว่าข้อมูลที่มีเวลาเป็นสำคัญ ก็เลยฟัง make sense ขึ้นมาทันที เพราะเป็นข้อมูลจำพวก chat, sms, messages ทั้งหลาย ซึ่งธรรมชาติของข้อมูลเหล่านี้ ก็ต้องแสดงตามลำดับเวลาเป็นสำคัญ ใครทำอะไรเมื่อไร ใครทำก่อนหลัง ใครพูดก่อนพูดหลัง ถ้าลำดับผิดก็จะเกิดความสับสนทันที (ข้อมูลที่เวลาไม่ใช่เรื่องสำคัญมาก ก็อาจจะเป็นพวกหน้าเวบ หรือ FTP เป็นต้นนะครับ)

แค่คิดว่าต้องจัดการข้อมูลโดยมีเวลาเป็นปัจจัยสำคัญด้วยเนี่ย ผมก็คิดว่าต้องรื้อสิ่งที่เคยทำ ๆ มาหลายอย่างเลย ยิ่งถ้าคิดว่าเป็นการจัดการข้อมูลระดับแสนล้านครั้งต่อเดือน แค่คิดยังเหนื่อยแทน