ภาษีนำเข้า Trump กำลังเป็นจุดเริ่มต้นของจุดจบ Globalization เมื่อบริษัทจากประเทศใหญ่ ๆ คิด ดีไซน์ ส่งไปผลิตที่โรงงานโลกอย่างจีน แต่ตอนนี้ อาจต้องกลับมาที่บ้านตัวเอง โดยเฉพาะซัพพลายเชน iPhone ที่เรารู้จักกัน ก็อาจหมดยุคแล้ว

สมัยก่อน iPhone หนึ่งเครื่อง คิดค้นจากบริษัทอเมริกันอย่าง Apple ผลิตที่จีนและอินเดีย ส่งขายไปทั่วโลก รวมถึงสินค้าอื่น ๆ เช่น AirPods ที่ผลิตในเวียดนาม, และ iMac ที่ประกอบในมาเลเซีย ซึ่งเป็นผลมาจากการคุมซัพพลายเชน ดีไซน์ที่อเมริกา ผลิตที่ประเทศอื่น และส่งขายไปทั่วโลก

กลยุทธ์นี้เวิร์คจนทำให้ Apple กลายเป็นบริษัทที่มีมูลค่ามากที่สุดในโลก สูงถึง 3.70 ล้านล้านดอลลาร์ฯ แต่ทุกอย่างก็เริ่มพังลง เมื่อประธานาธิบดี Donald Trump ประกาศปรับภาษีนำเข้าสินค้าใหม่ โดยเฉพาะจีนที่โดนไป 54% ทำให้บิ๊กเทคฯ หลายรายรวมถึง Apple มีปาดเหงื่อ เพราะหมายความว่า ต้นทุนสินค้าสูงขึ้นแน่นอน

เช่น iPhone 16 Pro ความจุ 256GB ขายอยู่ที่ 1,100 ดอลลาร์ฯ (ราคาในไทย 43,900 บาท) และมีต้นทุนอยู่ที่ประมาณ 549.73 ดอลลาร์ฯ (ราว 18,982 บาท) ซึ่งตามข้อมูลของ TechInsights และ iFixit บอกว่า iPhone 16 Pro มีชิ้นส่วนต่าง ๆ จากหลาย ๆ ประเทศ ทำให้ต้นทุนต่างกันไป ทั้งหมดถูกนำมาประกอบในจีนส่วนใหญ่ ดังนี้:

• โปรเซสเซอร์ A18 Pro จากไต้หวัน: 90.85 ดอลลาร์ฯ (3,137 บาท)
• หน้าจอ จากเกาหลีใต้: 37.97 ดอลลาร์ฯ (1,311 บาท)
• แบตเตอรี่ จากจีน: 4.10 ดอลลาร์ฯ (142 บาท)
• โมเด็ม 5G จากเกาหลีใต้: 26.62 ดอลลาร์ฯ (919 บาท)
• หน่วยความจำ 8 GB จากสหรัฐอเมริกา: 21.80 ดอลลาร์ฯ (753 บาท)
• หน่วยเก็บข้อมูล 256 GB จากญี่ปุ่น: 20.59 ดอลลาร์ฯ (711 บาท)
• ชุดกล้องหลัง จากญี่ปุ่น: 126.95 ดอลลาร์ (4,384 บาท)
• โครงเครื่องหลัก จากจีน: 20.79 ดอลลาร์ (718 บาท)
• ชิ้นส่วนอื่น ๆ ทั้งหมด จากหลายประเทศรวมกัน: 200.06 ดอลลาร์ฯ (6,908 บาท)

เมื่อรวมต้นทุนการประกอบ และการทดสอบแล้ว ต้นทุนรวมของ Apple จะอยู่ที่ประมาณ 580 ดอลลาร์ฯ (ราว 20,027 บาท) แต่เมื่อโดนภาษีนำเข้าจีนใหม่ 54% ต้นทุนจะพุ่งขึ้นเป็น 850 ดอลลาร์ฯ (29,350 บาท) ซึ่งจะกระทบต่ออัตรากำไรของ Apple อย่างมาก

นักวิเคราะห์จาก Rosenblatt บอกว่า Apple อาจเผชิญต้นทุนภาษีนำเข้าสูงถึง 40,000 ล้านดอลลาร์ และอาจต้องขึ้นราคา iPhone บางรุ่นถึง 43% ถ้าบริษัทเลือกผลักภาระไปให้ผู้บริโภค แปลว่าคนอเมริกันจะต้องจ่าย iPhone 16 Pro Max ที่ 2,300 ดอลลาร์ฯ ส่วนคนไทยอาจต้องจ่ายราว ๆ 70,000 บาท

ด้าน ดร.พิพัฒน์ เหลืองนฤมิตชัย หัวหน้านักเศรษฐศาสตร์ KKP Research มองว่าผลกระทบจริงอาจจะน้อยกว่านี้เพราะค่าเงิน และราคาส่งออกคงลดลงด้วย แต่ยังไงราคา iPhone 16 ทุกรุ่นเพิ่มขึ้นแน่นอน ซึ่งหากย้ายฐานผลิตทั้งหมด จะใช้เวลาหลายปี

แม้จุดประสงค์หลักของการขึ้นภาษีนำเข้า คือการดึงผลิตเทคโนโลยีขั้นสูงกลับมาสหรัฐฯ แต่การย้ายฐานการผลิต iPhone ไปสหรัฐฯ ก็ไม่อาจช่วยได้มากขนาดนั้น เพราะสมมุติต่อให้เลี่ยงภาษีการประกอบชิ้นส่วนขั้นสุดท้ายได้ แต่ Apple ก็ยังต้องเสียภาษีนำเข้าชิ้นส่วนต่าง ๆ

นอกจากนี้ นักวิเคราะห์มองว่าต้นทุนการประกอบในสหรัฐฯ ก็สูงกว่ามาก อยู่ที่ประมาณ 300 ดอลลาร์ฯ ต่อเครื่อง เทียบกับเพียง 30 ดอลลาร์ฯ ในจีน และถ้า Apple ต้องผลิตชิ้นส่วนทั้งหมดภายในประเทศ ต้นทุนอาจพุ่งสูงถึงเกือบ 3,500 ดอลลาร์ฯ (ราว 120,855 บาท) ต่อเครื่อง

ที่มา: Wall Street Journal, Business Insider, USA Today, CNBC, Companies Market Cap, และ Facebook: Pipat Luengnaruemitchai