จากการที่ยังผลิตได้ บ. เดียวในโลก
จนถึงป่านนี้จีนยังก็อปไม่ได้
ส่วนตัวเลยคิดว่า เครื่องนี้อาจจะไม่ได้ทำง่ายอย่างที่คิด

เข้าใจว่ามันซับซ้อนกว่านั้นเยอะ
ระดับ 1-3nano คงต้องใช้เลนส์สุดยอด+ตัวควบคุมการยิงที่แม่นยำสุดๆ

ไหนจะขั้นตอนน้ำยา ชะส่วนที่โดนยิงให้หลุดอีก
ถ้าส่วนโดนยิง ชะไม่หลุดออกไป ชิปก็เสีย
ถ้าส่วนไม่โดนยิง ชะหลุดออกไป ชิปก็เสีย

EUV มันไม่ใช้เลนส์แล้วครับ มันใช้กระจก
light source EUV ก็ทำยากมาก มันมีความเข้มไม่มากพอ

พิมพ์เขียว คือ ในระดับออกแบบครับ เหมือนมีพิมพ์เขียวตึกสูง 1,000 ชั้น ก็ใช่ว่าจะสร้างได้ด้วยทุนระดับเดียวกัน
หรือ มีเอกสารโฟลโปรแกรมระดับเทพ แต่หาโปรแกรมเมอร์ที่ทำตามโฟลนั้นไม่ได้ก็.....

ได้พิมพ์เขียวไป แต่หาซัพพลายอื่นๆ มาประกอบมันไม่ได้มันก็เท่านั้น หลายๆ อย่างมันมีไม่กี่เจ้าที่ผลิต เผลอๆ บางชิ้นเป็นอุปกรณ์ควบคุมที่ผลิตในประเทศอเมริกา และพันธมิตรทางการค้าที่ไม่ถูกกับจีนอีก

สมัยสงครามเย็น สายลับโมซาดของยิวไปขโมยพิมพ์เขียว เครื่องบินรบของฝรั่งเศสมาได้ แต่ก็สร้างตามไม่ได้เหมือนกัน

เครื่องเนี่ย​ (จากหนังสือ​ Chip ​War)​ ผู้ลงทุนใหญ่สุดรายหนึ่งคือ​ Intel​ แล้วสามประเทศหลักไม่นับเนเธอร์แลนด์​ ที่ทำให้สามารถผลิตเครื่องนี้ได้​ คืออเมริกา​ ญี่ปุ่น​ เยอรมัน​

ก็ไม่น่าแปลก

เหมือนว่าสิทธิบัตรในการสร้างแสงที่ใช้ในเครื่อง euv เป็นของรัฐบาลเมกาครับเลยมีอำนาจในการควบคุมมากขนาดนี้

ที่ฟังจากคลิปนายอาร์ม เทคโนโลยีบางอย่างที่ใช้ในการผลิตชิป ได้ทุนวิจัยมาจากรัฐบาลอเมริกาครับ ทำให้ชื่อผู้เป็นเจ้าของเทคโนโลยีและสิทธิบัตรคือรัฐบาลฯ ไม่ใช่เอกชน รัฐบาลจึงมีสิทธิ์สั่งว่าให้ใครใช้หรือไม่ให้ใครใช้ได้ครับ
.
ในเคสนี้ คืออนุญาตให้ ASML ผลิตและส่งไปให้ลูกค้าในประเทศที่รัฐบาลฯ อนุญาตอย่างไต้หวันได้ แต่ไม่ให้ส่งไปจีน

EUV lithography กว่าจะมามีวันนี้ได้ เป็นเทคโนโลยี่ที่รัฐบาลสหรัฐให้ทุนวิจัยพัฒนา ใช้เวลาเป็นสิบๆปี (เหมือนๆกับ DARPA ที่ลงทุนในการวิจัยเทคโนโลยีพื้นฐาน) จริงๆมีเทคโนโลยีหลายตัวที่มีโอกาส แต่มีแค่ตัวนี้ที่ไปถึงฝั่งได้ แต่เข้าใจว่าท้ายที่สุด Intel กลับไม่ทำ เพราะตอนนั้นมองว่าต้องลงทุนสูงมากอาจจะไม่สร้างรายได้คุ้มค่าการลงทุน เลยมองหาพันธมิตรที่จะส่งต่อเทคโนโลยีได้ หวยเลยออกไปที่ ASML (แต่มันก็ไม่ใช่ turn-key ทาง ASML ก็ต้องพัฒนาในแง่วิศวกรรมอีกเยอะมาก กว่าจะเป็นเครื่องที่เรารู้กัน)

ASML บริษัทอยู่เนเธอร์แลนด์ แต่ก็อยู่ในตลาดหุ้นอเมริกา เทคโนโลยีหลายอย่างก็เกิดจากการร่วมทุนกับบริษัทอเมริกาหลายเจ้า มันก็ทำให้เลือกข้างไม่ยากนะ

ก็ธรรมดาเป็นพันธมิตรหรือศัตรู

กับบางค่าย แม้จะไม่มีปัญหาอะไร ก็อาจจะหาอะไหล่ไม่ได้ เพราะเลิกผลิตหรือซ่อมบำรุงยาก

ดูเรื่องการซ่อมบำรุงของเครื่องบินรบจากค่ายรัสเซียที่ประเทศเพื่อนบ้านเราใช้ได้เลย ground เพียบเพราะซ่อมบำรุงไม่ได้ ทั้งๆที่ไม่มีปัญหาเรื่องความขัดแย้งระหว่างรัฐใดๆทั้งสิ้น

อันนี้พูดถึงบริษัทจีนด้วยไหม?

คล้ายรถถัง Type 69-II ที่เราซื้อมาแล้วไม่มีอะไหล่ เลยปรับไปเป็นเรือดำน้ำแทน