เมื่อปีก่อน Larry Ellison ซีอีโอของของออราเคิลเคยกล่าวไว้ว่า อุตสาหกรรมคอมพิวเตอร์มีแรงขับดันทางแฟชั่นมากกว่าแฟชั่นสตรี และ Ellison จัดให้ cloud computing เป็นแฟชั่นชิ้นล่าสุด แต่คำว่า "แฟชั่น" ของ Ellison ในที่นี้กลับมีความหมายไปในเชิงลบว่า การที่ผู้คนพากันตามกระแส cloud computing นับว่าเป็นเรื่องไร้สาระสิ้นดี และเมื่อเร็วๆนี้ Ellison ได้แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับ cloud computing อีกครั้งในงานของ Churchill Club งานหนึ่งว่า cloud computing ไม่ใช่การประมวลผลแห่งยุคอนาคต หากแต่เป็นการประมวลผลของยุคปัจจุบัน รวมถึงในอดีตที่ผ่านมาก็มีการประมวลผลแบบนี้มาแต่ไหนแต่ไรแล้ว

บางครั้งการแปลตรงๆอาจจะทำให้ไม่เห็นภาพได้เท่ากับอ่านเองครับ ผมขอยกคำพูดส่วนหนึ่งของ Ellison มาให้อ่าน ดังนี้

"Cloud? Clouds are water vapor. My objection to cloud computing is the fact that cloud computing is not only the future of computing, it is the present and the entire past. Google's now cloud computing. Everybody's cloud computing. All it is, is a computer attached to a network. What are you talking about? What do you think Google runs on? It's databases and operating systems and memory and processors! What are you talking about?"

และผมได้แนบคลิปวิดีโอของบทสนทนาระหว่าง Ellison กับ Ed Zander ในงานครั้งนี้มาให้ชมกันด้วย

โดยสรุปแล้ว Ellison มีมุมมองว่า cloud computing เป็นการสร้างกระแสแฟชั่นของการนิยามคำเรียกคำใหม่ขึ้นมา โดย cloud computing เป็นการรวมสิ่งต่างๆที่เกิดขึ้นมาแล้วในอดีตนั่นเอง และ cloud computing นี้จะสร้างกระแสไปพักหนึ่งแล้วจะดับหายไปในไม่ช้า อย่างที่ Ellison (น่าจะ)พูดเชิงเปรียบเทียบไว้ว่า "Clouds are water vapor"

ที่มา - FORTUNE BRAINSTORM TECH

ผมขออนุญาตยกคำพูดส่วนหนึ่ง พร้อมกับคลิปเสียงที่ Ellison เคยพูดถึง cloud computing ในเดือนกันยายนปี 2008 มาให้อ่านและฟังประกอบกันด้วย ดังนี้

"The interesting thing about cloud computing is that we've redefined cloud computing to include everything that we already do. I can't think of anything that isn't cloud computing with all of these announcements. The computer industry is the only industry that is more fashion-driven than women's fashion. Maybe I'm an idiot, but I have no idea what anyone is talking about. What is it? It's complete gibberish. It's insane. When is this idiocy going to stop?" [อ้างอิงจาก cnet]

ข้อความด้านล่างนี้เป็นข้อมูลเพิ่มเติม และใส่ความคิดเห็นส่วนตัวของผมลงไปด้วย

จากมุมมอง Ellison นี้ อาจจะทำให้หลายคนมองว่าออราเคิลเองไม่มีแผนการตลาดเกี่ยวกับ cloud computing แต่ในความจริงแล้ว ออราเคิลเองก็ลุยตลาด cloud computing กับเขามาแล้วด้วยเหมือนกัน อย่างในเว็บไซต์ของออราเคิลนั้นมีโซลูชันที่อยู่ภายใต้หน้าเว็บ Cloud Computing Center ซึ่งเป็นการลุยตลาดซอฟต์แวร์เพื่อส่งซอฟต์แวร์ของออราเคิลไปทำงานอยู่บน cloud computing

ส่วนอีกเรื่องที่สามารถบอกได้ว่าออราเคิลไม่ได้ทิ้งตลาด cloud computing ก็คือโครงการ Sun Cloud ของบริษัทซัน ไมโครซิสเต็มส์ (ข่าวเก่า) ถึงแม้ว่าออราเคิลจะซื้อซันไปแล้วก็ตาม (ข่าวเก่าโดยคุณ samphone) แต่ออราเคิลยังคงไม่ทอดทิ้ง Sun Cloud ที่เคยอยู่ในสายธุรกิจซอฟต์แวร์หลักของซันออกไปแต่อย่างใด โดยในอดีตก่อนที่ซันจะถูกซื้อ ซันเคยปรับองค์กรให้ cloud computing ถูกดูแลโดยฝ่ายธุรกิจซอฟต์แวร์หน่วยงานหนึ่งจากทั้งหมดสามหน่วยงานของบริษัท (อ้างอิงตามข่าวเก่าโดยคุณ mk)

ผมคงไม่สามารถวิเคราะห์ถึงความคิดในส่วนลึกของ Ellison ว่าจริงๆแล้ว Ellison รู้สึกอย่างไรกับการลุยตลาด cloud computing ของออราเคิลและของซันเอง แต่ที่แน่ๆเลยคือ ในหน้าเว็บ Cloud Computing Center ของออราเคิลมีข้อความที่กล่าวว่า ออราเคิลเป็นผู้บุกเบิก grid computing ในภาคธุรกิจ และออราเคิลมีผลิตภัณฑ์ที่สามารถสร้างความยืดหยุ่นให้กับระบบสารสนเทศ เพื่อรองรับกับความต้องการของผู้ใช้หรือภาระงานของระบบที่สามารถเพิ่มขึ้นและลดลงได้ ซึ่งคุณสมบัตินี้ถูกเรียกว่า elasticity อันเป็นคุณสมบัติหนึ่งที่มีผู้เชี่ยวชาญกล่าวไว้ว่าเป็นคุณสมบัติเด่นของ cloud computing อาทิเช่น รายงานของ Berkeley ได้อ้างถึงคุณสมบัติ elasticity ที่มีอยู่ใน cloud computing ว่าเป็นคุณสมบัติที่ไม่เคยปรากฎมาก่อนในประวัติศาสตร์ อีกทั้งบริการ Amazon EC2 ของอเมซอนก็ยังมีชื่อเต็มว่า Amazon Elastic Compute Cloud โดยมีคำว่า elastic อยู่ด้วย ดังนั้น การลุยตลาดของออราเคิลในครั้งนี้ เหมือนว่าจะประกาศ(แบบเป็นนัย)ให้ผู้คนทราบว่า่ ออราเคิลเล่นกับสิ่งที่เรียกว่า cloud computing มาก่อน cloud computing จะติดกระแส จนกระทั่งเมื่อเดือนกันยายนของปีที่แล้ว (ช่วงเดียวกันกับที่ Ellison พูดเหน็บ cloud computing ครั้งแรก) ออราเคิลก็ได้ประกาศว่า ออราเคิลมีข้อเสนอใหม่ให้องค์กรได้รับประโยชน์จากสิ่งที่เรียกว่า cloud computing และออราเคิลก็ประกาศว่า ออราเคิลร่วมมือกับอเมซอนเพื่อเสนอโซลูชันสำหรับประมวลผลซอฟต์แวร์ของออราเคิลบน cloud computing ของอเมซอน

เมื่อผมเอาสิ่งที่ Ellison พูดมาขบคิดอีกที ผมก็มีความคิดเห็นคล้อยตาม Ellison อยู่เหมือนกัน โดยเฉพาะเรื่องที่เทคโนโลยีสามารถเป็นกระแสแฟชั่นที่แรงกว่าแฟชั่นสตรี ซึ่งผมคิดเอาเองว่าผู้อ่านบางท่านในที่นี้ก็คงพบเจอกับตัวเองมาว่า สินค้าไอทีหลายชิ้นนับว่าเป็นสินค้าแฟชั่นได้ และอาจจะเคยเห็นหรือเป็นแฟนคลับของสินค้าไอทีเหล่านี้มาแล้ว ซึ่งถ้าหากว่าบริษัทผู้ผลิตสินค้าสามารถเกาะกระแสแฟชั่นและสร้างสินค้าที่โดนใจลูกค้าได้ นั่นคือ ขายได้กำไรด้วย หรือขายได้จนคู่แข่งเกรงกลัว ก็ถือได้ว่าแฟชั่นนั้นประสบความสำเร็จ

ผมมีกรณีศึกษาในเรื่องแฟชั่นเทคโนโลยีที่มาก่อน cloud computing นั่นคือ grid computing ซึ่งมีไอเดียคล้ายๆกับ cloud computing เลยทีเดียว ผมไม่ขอลงรายละเอียดในเรื่อง grid computing มากนัก ท่านที่สนใจสามารถอ่านได้จากบทความ cloud computing ของคุณ @sugreeที่เกริ่นถึง grid computing ด้วย สิ่งที่ผมอยากจะชี้ให้เห็นในที่นี้ก็ึคือ grid computing เคยเป็นกระแสแฟชั่นมาระยะหนึ่ง ในยุคที่ grid computing เป็นกระแสแฟชั่นอยู่นั้น ผมเคยได้ยินการนิยามคำศัพท์สองคำ นั่นคือ Grid Ready กับ Grid Enable ซึ่งเสมือนเป็นคำที่ใช้ตีตราสินค้าว่ามีความเป็น grid computing และ/หรือ สนับสนุนการทำงานกับ grid computing

ที่ผ่านมามีบริษัทหลายบริษัทตีตราผลิตภัณฑ์ของตนให้มีคำว่า grid หรือสัญลักษณ์ที่สื่อถึง grid computing ห้อยเข้าไปในชื่อของสินค้า เพื่อบ่งบอกความเป็น Grid Ready หรือว่า Grid Enable อย่างไรก็ตาม ผู้ผลิตสินค้าบางเจ้าก็ไม่ได้ตอบโจทย์ปัญหาว่า "สินค้ามีความเป็น grid computing ที่โดดเด่นอย่างไรบ้าง?" ซึ่งนี่อาจจะเป็นเหตุผลให้ขบคิดกันว่า grid computing สร้างกระแสแฟชั่นที่ใครๆก็อยากทำกันหรือเปล่า? จนท้ายที่สุด บางบริษัทก็นิยามคำว่า grid computing ขึ้นมาใหม่เลยก็มี อาทิเช่น นิยามที่ทำให้คนเข้าใจว่า grid computing ก็คือการประมวลแบบ cluster computing รวมถึงการประมวลผลแบบขนานที่งานประมวลผลแต่ละงานมีควา่มเป็นอิสระจากกันก็จะถูกจัดว่าเป็น grid computing หากแต่ว่าในแง่วิชาการแล้ว grid computing มีจุดมุ่งหมายที่มากกว่า cluster computing และมากกว่าการประมวลผลแบบขนาน อันได้แก่ grid computing มีหลักการที่เรียกว่า องค์กรเสมือน (virtual organization) และการแชร์ทรัพยากรระหว่างองค์กรที่มีความปลอดภัยสูง เป็นต้น

ผมขอวกกลับมาที่คำว่า cloud computing อีกครั้ง cloud computing ติดกระแสแฟชั่นมากน้อยแค่้ไหนนั้น ผมบอกตัวเลขไม่ได้เหมือนกัน แต่ผมขออ้างอิงถึงกระแส Hype Cycle ของบริษัทการ์ตเนอร์ ซึ่งเป็นที่ยอมรับกันอย่างกว้างขวางในวงการไอทีแล้วกัน แต่ขอแจ้งไว้ก่อนว่า Hype Cycle ไม่ได้สื่้อถึงความนิยมทางแฟชั่น หากแต่สื่อถึงทิศทางการเติบโตของเทคโนโลยีที่ควรจับตามอง และในมุมมองของผมเอง ผมคิดว่า Hype Cycle ก็เหมือนเป็นกระแสชักนำผู้คนและองค์กรให้สนใจอยากใช้เทคโนโลยีบางตัวในกระแส Hype Cycle ไปในตัวด้วย โดยในปี 2008 นั้น cloud computing เคยติด Hype Cycle และเป็นเทคโนโลยีที่มีการเติบโตสูง หรืออยู่ในระยะ "on the rise" (ผมเคยเสนอข่าวนี้เมื่อปีก่อน) จนในปี 2009 นี้ cloud computing เขยิบสู่การเติบโตขั้นสูงสุด หรืออยู่ในระยะ "at the peak" (อ่านรายละเอียดได้จาก gartner) และก็ไม่ใช่ at the peak แบบธรรมดา หากแต่เป็น at the peak of inflated expectations หากแปลแบบหยาบๆก็คงเป็น "ขั้นสูงสุดขีดของความคาดหวังที่ฟุ้งเฟ้อ" มากไปกว่านั้น การ์ตเนอร์กล่าวว่า cloud computing อยู่ในระดับที่จัดได้ว่าเป็นกระแสที่ "ดังขั้นสุดขีด" (หรือ deafening) จนบริษัทจำนวนมากในอุตสาหกรรมไอทีแห่กันมากำหนดแผนกลยุทธ์สำหรับ cloud computing กันยกใหญ่ และอาการ "ดังขั้นสุดขีด" นี้ ผมไม่ทราบว่าเป็นความหมายในแง่ลบด้วยหรือเปล่าว่า ดังจนคนหูหนวกจนฟังเสียงคนอื่นไม่ได้? อย่างไรก็ดี การ์ตเนอร์ได้กล่าวประโยคหนึ่งให้ชวนคิดไว้ว่า ขอให้เรามองถึงผลประโยชน์ที่เราจะได้จริงๆจากเทคโนโลยีมากกว่าการ "ติดกระแส" เทคโนโลยีเหล่านี้

การวิ่งตามกระแสแฟชั่นไอทีไม่ใช่สิ่งผิด หากแต่ว่าการใช้สินค้าไอทีที่จัดว่าเป็นแฟชั่นอย่างไม่รู้ถึงประโยชน์และความสามารถที่แท้จริงของสินค้า จนถึงมีการลงทุนกับสินค้านั้นอย่างไม่มีการวางแผน และ/หรือ ไม่มีการศึกษาข้อมูลของสินค้ามาก่อน อาจทำให้เกิดผลเสียไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง อย่างน้อยก็ในแง่เศรษฐศาสตร์ โดยสิ่งที่ Ellison กำลังสื่อถึง cloud computing อยู่นี้ ถ้าคิดในแง่บวกแล้ว อาจจะเป็นการเตือนสติคนที่หลงแฟชั่นไอทีหรือเปล่า? อย่างไรก็ตาม ผมอาจประเมินคำว่า "แฟชั่น" ผิดไปก็ได้ เพราะ "แฟชั่น" ย่อมมีความหมายทางจิตใจเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย และความหมายทางจิตใจอาจมีค่ามากกว่าเม็ดเงิน? แต่ขออย่าให้เป็น "เศรษฐกิจตก ดีกว่าตกกระแส" แล้วกัน