ตอนเก่า

• รีวิว BlackBerry Storm ตอนที่ 1
• รีวิว BlackBerry Storm ตอนที่ 2

ตอนสุดท้ายว่าด้วยประเด็นอื่นๆ ของ BlackBerry, รีวิวโปรแกรมที่น่าสนใจบางตัว และปิดด้วยความเห็นจาก @sugree

การเชื่อมต่อกับคอมพิวเตอร์

RIM มีโปรแกรม desktop suite ชื่อ BlackBerry Desktop Manager ช่วยโอนถ่ายไฟล์-ข้อมูล ข้ามไปมาระหว่างพีซีกับ BlackBerry
อันนี้เป็น BlackBerry Desktop Manager รุ่นบน Windows 7 RC

การติดตั้งโปรแกรมสามารถทำผ่านพีซีได้ โดยต้องดาวน์โหลดไฟล์ .alx มาก่อน ซึ่งหลายๆ โปรแกรมไม่มีให้ (โดยเฉพาะโปรแกรมทุกตัวของกูเกิล) ต้องติดตั้งแบบ Over-The-Air เท่านั้น อ่านเรื่องการติดตั้งโปรแกรมได้ในหัวข้อถัดๆ ไป

เนื่องจากทุกวันนี้ผมไม่ได้เก็บข้อมูลอีเมล-สมุดที่อยู่-ตารางนัด ไว้บนพีซีอีกต่อไปแล้ว เลยไม่ได้ทดสอบการ sync ข้อมูลกับพีซี
ส่วนการโอนถ่ายไฟล์มัลติมีเดียทั้งหลาย Storm สามารถทำตัวเป็น USB Mass Storage ได้ (ต้องตั้งค่าใน Options > Memory > Mass Storage Mode Support ก่อน) ใช้กับ Windows Explorer ได้ทันที นอกจากนี้ยังสามารถ sync รายการเพลงกับ iTunes หรือ Windows Media Player ได้ (ต้องลงโปรแกรม Media Sync เพิ่มเติม) แต่ผมไม่ได้ทดสอบ

BlackBerry บนลินุกซ์

จุดอ่อนของแพลตฟอร์ม BlackBerry (รวมถึงสมาร์ทโฟนอีกหลายตัว) คือสนับสนุนเฉพาะวินโดวส์เท่านั้น คนใช้แมคและลินุกซ์อาจลำบากยากเข็ญกว่าปกติ สำหรับ BlackBerry บนลินุกซ์ มีทางเลือกดังนี้

• ส่ง-รับไฟล์ผ่าน USB Mass Storage Mode เหมือนมีไดร์วเพิ่มเข้ามาอีกตัว โปรแกรมบางตัวอย่างเช่น Rhythmbox จะรู้จักทันที

• ใช้ Barry อ่านรายละเอียดได้จาก How to use BlackBerry device with Linux และ Syncing your BlackBerry on Linux

อย่างไรก็ตาม ผมไม่ประสบความสำเร็จในการใช้ Barry ครับ มองเห็นอุปกรณ์แต่ไม่สามารถขอดู service ของตัวเครื่องได้

การติดตั้งโปรแกรมบน BlackBerry

การติดตั้งโปรแกรมบน BlackBerry มีทั้งหมด 4 ทางเลือก ดังนี้ครับ

1. ติดตั้งผ่าน Application Loader ใน BlackBerry Desktop Manager บนวินโดวส์ มีข้อจำกัดคือต้องใช้ไฟล์นามสกุล .alx เท่านั้น .jad ไม่รับ
2. ติดตั้งผ่านเบราว์เซอร์ของ BlackBerry โดยตรง ผ่านเครือข่ายมือถือ (Over The Air) หรือ Wi-Fi (ในกรณีของ Storm ไม่มี Wi-Fi) เรียกจาก .jad ได้
3. ก็อปไฟล์ .jad ไว้ใน microSD แล้วให้ BlackBerry อ่านไฟล์จาก microSD วิธีนี้ผมไม่ได้ลองเพราะไม่มี microSD มาให้
4. BlackBerry App World (เทียบได้กับ iPhone App Store) เพิ่งมีและยังไม่เปิดตัวสำหรับภูมิภาคแถวๆ บ้านเรา ผมพยายามลักไก่ไปใช้ USA App World ก็ไม่สำเร็จ โดนดักไว้ทุกทาง

สำหรับ Storm แล้วทางเลือกที่ง่ายที่สุดคือ #2 แต่ต้องพึ่งพาเครือข่ายมือถือที่เร็วๆ สักหน่อยด้วย ในการทดสอบของผมกับ TRUE จะโหลดไฟล์ที่ใหญ่เกิน 200-300KB ไม่ค่อยสำเร็จ เพราะตายกลางทางก่อนเสมอ

โปรแกรมที่น่าสนใจบน BlackBerry

โปรแกรมที่ทดลองใช้แล้วรู้สึกว่าเจ๋ง ควรค่าแก่การบอกต่อมีดังนี้ครับ

• UberTwitter - เป็น Twitter Client ที่ดีที่สุดบน BlackBerry ในขณะนี้ ความสามารถครบครัน ทั้งถ่ายรูป ถ่ายวิดีโอ ใส่พิกัด ฯลฯ ทำงานร่วมกับบริการ mypict.me ของตัวเอง ใช้ร่วมกับ TwitPic ได้ไม่ดีเท่าไร (ตัวอย่างการใส่รูปและพิกัดผ่าน mypict.me)

• Google Maps - ไม่ต้องอธิบาย แผนที่ภาษาไทยพร้อม มี Google Latitude ในตัว

• Google Sync - สั่ง sync ข้อมูลใน BlackBerry กับบริการหลายๆ อย่างของกูเกิล

โปรแกรมอื่นๆ ที่ทดลองใช้แล้ว ควรบอกต่อว่าไม่เจ๋ง ไม่ต้องโหลดมาลอง

• Opera Mini - วิธีการใช้งานขัดกับแนวทางของ Storm มาก ใช้การคลิก 2 ระดับไม่ได้ แปลกแยกอย่างรุนแรง
• TwitterBerry - โหลด timeline มาทั้งยวง ถ้าไม่ได้เปิด Twitter นานๆ แล้วสั่ง refresh ก็เลื่อนกันอานกว่าจะถึงอันล่าสุด
• WordPress - ไม่ได้ออกแบบมาสำหรับ Storm เลื่อนเคอร์เซอร์แทบไม่ได้ ควรใช้เฉพาะ BlackBerry รุ่นที่มีลูกกลิ้งเท่านั้น

หลายคนอาจมีคำถามว่า Jibjib ใช้ได้หรือเปล่า มีภาพยืนยันครับ

ปัญหาของ jibjib บน Storm ก็เหมือนกับโปรแกรม J2ME/Java ME อื่นๆ นั่นคือออกแบบมาสำหรับมือถือที่ใช้ปุ่มกดและมีตัวเลื่อน 4 ทิศทาง ทำให้อินเทอร์เฟซเป็นเมนูล้วน พอมาอยู่บน Storm ที่ไม่มีตัวเลื่อนทำให้ใช้ยากขึ้นมาก

การพัฒนาโปรแกรมบน BlackBerry

มุมสำหรับนักพัฒนาซอฟต์แวร์บน BlackBerry อยู่ที่ BlackBerry Developer Zone
แนวทางการพัฒนาโปรแกรมบน BlackBerry แบ่งได้เป็น 3 แบบ ดังนี้

• Web Application
  • แนวทางเดียวกับโปรแกรม Facebook/Flickr/Gtalk บน BlackBerry
  • แม้ว่าชื่อจะเป็นเว็บ แต่ไม่ต้องใช้งานผ่านเบราว์เซอร์ ถือเป็นโปรแกรมอีกตัวหนึ่ง มีศักดิ์ศรีเท่าโปรแกรมอื่นๆ เข้าถึงฟีเจอร์ของ BlackBerry บางอย่างเช่น Push ได้
  • เครื่องมือพัฒนาซอฟต์แวร์ มีปลั๊กอินสำหรับ Visual Studio และ Eclipse
• Rapid Application Development (RAD)
  • เป็นแพลตฟอร์มของ RIM เอง เรียกใช้เว็บเซอร์วิส (ทั้ง Java/.NET) โดยมีตัวกลางคือ BlackBerry Mobile Data System (MDS) Runtime
  • เครื่องมือที่สามารถใช้ได้มีทั้ง BlackBerry MDS Studio และปลั๊กอินสำหรับ Visual Studio 2005/2008
  • เน้นใช้กับ BlackBerry Enterprise Server (BES) สำหรับองค์กรเป็นหลัก
• Java ME
  • เข้าถึงฟีเจอร์ของ BlackBerry ได้อย่างสมบูรณ์ ไม่ว่าจะเป็นกล้อง Bluetooth หรือ GPS
  • ต้องใช้ BlackBerry JDE Plug-in for Eclipse

ผมเลือกวิธีที่สามคือ Java โดยศึกษาตามเอกสารของ BlackBerry (Developer Tutorials) ต้องทำบนวินโดวส์เพราะความสะดวกในการรัน Simulator และการโหลดโปรแกรมผ่านทาง BlackBerry Desktop Manager
มีขั้นตอนคร่าวๆ ดังนี้ครับ

1. ติดตั้งเครื่องมือต่างๆ (อ่าน Setting up Necessary Tools) เริ่มจากลง JDK
2. ลง Eclipse (บนเว็บไซต์ของ BlackBerry ระบุให้ใช้ Eclipse 3.4 แต่ผมลองกับ 3.5 ก็ใช้ได้)
3. ลง BlackBerry JDE Plug-in for Eclipse
4. สร้างโครงการใน Eclipse แล้วทดลองเขียนโปรแกรม (อ่าน Writing Your First Application
5. รันทดสอบใน Simulator เมื่อพร้อมแล้วสั่ง Generate ALX file (อ่าน How to Deploy and Distribute Applications)
6. นำไฟล์ .alx ที่ได้ ไปใช้ในโปรแกรม BlackBerry Desktop Manager - Application Loader

หมายเหตุ: การเรียกใช้ API บางตัวของ BlackBerry อาจต้องมี certification ซึ่งต้องเสียค่าธรรมเนียม 20 ดอลลาร์ แต่โดยทั่วไปถ้าไม่ทำอะไรพิสดารมากนักก็ฟรีทั้งหมด

สรุปประสบการณ์การใช้งาน BlackBerry Storm

ข้อดี

• กล้องดีมากครับ
• ฮาร์ดแวร์แน่นหนา แข็งแรง บึกบึน จับแล้วรู้สึกคุ้มราคา
• จอชัดแจ๋ว ดูหนังแล้วสวย
• แบตถอดเปลี่ยนได้
• ระบบปฏิบัติการมี multi-tasking, มี copy & paste, มี MMS
• ระบบอีเมลสุดยอด Universal Inbox
• RIM ทำโปรแกรมพวก Facebook, Flickr, Gtalk เอง ประสานงานร่วมกันได้ดีมาก
• BlackBerry Messenger ใช้สะดวก ให้ความรู้สึกหรูหราเฉพาะผู้ใช้ BlackBerry

ข้อเสีย

• ไม่มี Wi-Fi อันนี้สำคัญมาก รอแก้ไขใน Storm 2
• ทำงานช้าในหลายๆ กรณี กล่าวถึงในตอนที่ 2 ไปแล้ว
• ระบบปฏิบัติการออกแบบมาสำหรับจอไม่สัมผัส ต้องรอปรับอีกสักระยะ
• แบตอยู่ไม่ค่อยทน
• คีย์บอร์ด SurePress กดยากไม่ยากขึ้นกับความถนัด แต่ระบบ suggestion แย่มาก
• เชื่อมต่อได้เฉพาะวินโดวส์
• เบราว์เซอร์เปิดได้ทีละหน้า ไม่มีแท็บ

ซื้อ/ไม่ซื้อ?
ถ้าอยากได้จอสัมผัส รอ BlackBerry Storm 2 ที่แก้ปัญหาเรื่องจอสัมผัส เพิ่ม Wi-Fi และใช้ BlackBerry OS 5.0 ดีกว่าครับ
ถ้าจอสัมผัสไม่ใช่เรื่องจำเป็น พิจารณาเลือก Bold, Curve หรือ Tour ได้เลย

ข้อมูลเพิ่มเติม

รีวิวอื่นๆ ที่น่าสนใจ

• Gizmodo
• CNET
• Wired
• Engadget

รีวิวโดย @sugree

ความรู้สึกแรกกับ Storm คือ "เร็ว" และ "WoW" สิ่งที่เร็วคือการตอบสนอง ใช้นิ้วลากติดนิ้วดีมาก และมันหมุนได้ 3 ทิศซึ่งก็เร็วไม่แพ้กัน ส่วน WoW ที่ว่าคือคีย์บอร์ด SurePress คาดว่าคงออกแบบมาเพื่อสนองตอบความต้องการของคนที่ชอบกดแล้วเด้งให้หันมาใช้ touchscreen ได้โดยไม่แตกต่างมากนัก เข้าใจว่าจุดประสงค์คือช่วยให้พิมพ์ได้ถูกต้องมากขึ้น แต่ดูเหมือนจะมาผิดทาง การกดแบบนี้ใช้แรงมากกว่าปกติพอสมควร เพราะต้องกดให้ยุบทั้งจอ แปลว่าใช้มือเดียวถือไว้แล้วใช้นิ้วโป้งมือเดียวกันกด ยากมาก และหน้าตาคีย์บอร์ดก็เลือกไม่ได้ซะด้วย ถ้าเป็นแนวตั้งจะเป็น Compact QWERTY ส่วนแนวนอนเป็น QWERTY แต่ต้องชมว่าการเรียงปุ่มตัวเลขและสัญลักษณ์ดูดีกว่าของยี่ห้ออื่นทั้งหมด
จุดขายของ BB ที่แท้จริงคือ Push เพราะระบบอื่นไม่มี โปรแกรมมาตรฐานทั้งหมดทำงานผ่าน Push นั่นแปลว่า BES/BIS จะย่อข้อมูลให้ทั้งหมด ในที่นี้รวม Facebook, Flickr และ Web Browser ด้วย นั่นแปลว่า BB จะใช้งานอินเทอร์เน็ตได้เร็วกว่าเครื่องอื่นเล็กน้อย นอกจากนี้ยังเป็นการเชื่อมประสานระหว่างโปรแกรมที่แนบเนียนจนน่าสะพรึงกลัว แบบง่ายสุดคือถ่ายรูปแล้วส่งให้โปรแกรมอื่นด้วยการกด 1 เมนู ที่น่าสนใจกว่าคือ email contact list และ maps จริงๆ แล้วก็ควรรวม BBM ด้วย สมบูรณ์แบบ
สิ่งที่ดีที่สุดของ Storm คือกล้อง เร็วมาก และคุณภาพดี รองลงมาก็ Push Mail และ BBM ที่เร็วคงเส้นคงวา แม้ว่าการใช้ BES/BIS จะไม่กินไฟนัก แต่ GPRS/EDGE กินไฟไม่ใช่น้อย สำหรับผู้ที่เป็นทาสอีเมลและมีเพื่อนใช้ BB จำนวนมาก การมี Storm ไว้ในครอบครองก็น่าสนใจ อย่างน้อยก็จอใหญ่ เสียงดัง