งานวิจัยล่าสุดโดย Harvard Business Review พบว่าแม้ AI จะเพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน แต่กลับทำให้คนรู้สึกหมดไฟ และเบื่องานมากขึ้นกว่าเดิม เมื่อต้องทำงานแบบไม่มี AI ช่วย

ในการทดลอง ผู้ร่วมทดสอบต้องลองเขียนโพสต์ Facebook หรืออีเมล ทั้งแบบมี และไม่มี AI ช่วย ซึ่งผลลัพธ์ชัดเจนว่า งานที่ใช้ AI มีคุณภาพดีกว่า เนื้อหาคมชัด เป็นระบบ และน่าอ่านกว่า

แต่เมื่อผู้เข้าร่วมที่เคยใช้งาน AI ต้องเปลี่ยนไปทำงานด้วยตัวเอง พวกเขากลับมีแรงจูงใจลดลงเฉลี่ย 11% และรู้สึกเบื่อมากขึ้น 20% ส่วนกลุ่มที่ไม่ได้ใช้ AI ตั้งแต่แรก กลับไม่มีการเปลี่ยนแปลงทางด้านจิตใจแบบเดียวกัน

สาเหตุหลักที่เป็นแบบนี้ คือ AI เข้ามาช่วยจัดการกับส่วนที่คิดยากที่สุดในงาน ซึ่งจะทำให้งานง่ายขึ้น แต่ก็ลดความรู้สึกท้าทาย และความผูกพันกับเนื้องานลง ผู้เข้าร่วมรู้สึกควบคุมงานได้น้อยลง ซึ่งส่งผลต่อแรงจูงใจโดยตรง แต่เมื่อกลับมาทำงานแบบเดิมด้วยตัวเอง งานจึงรู้สึกน่าเบื่อ และไม่น่าดึงดูดเหมือนเดิม

Harvard Business Review มองว่านี่คือโจทย์ใหญ่สำหรับองค์กร เพราะถึง AI จะช่วยให้ได้ผลลัพธ์งานออกมาดีขึ้น แต่การพึ่งพา AI มากเกินไป อาจบั่นทอนความผูกพัน ความคิดสร้างสรรค์ และความพึงพอใจในการทำงานในระยะยาว

ซึ่งทางออกไม่ใช่การเลิกใช้ AI แต่คือใช้ AI ให้เป็น และให้พอดี อย่างเช่นให้ AI ช่วยร่างเนื้อหาเบื้องต้น แล้วให้พนักงานปรับแต่ง หรือใส่ความเป็นตัวเองเข้าไป และควรสลับงานที่ใช้ AI กับงานที่ต้องใช้ความคิดสร้างสรรค์ของมนุษย์ล้วน ๆ เพื่อให้คนยังรู้สึกเป็นเจ้าของผลงาน รวมทั้งจัดอบรมให้พนักงานใช้ AI อย่างมีสติ ไม่ใช่ใช้แบบพึ่งพา

วิจัยสรุปว่า AI อาจช่วยให้คนทำงานได้มากขึ้น แต่ก็ยังต้องรักษาความรู้สึกของการทำงานที่มีความหมายไว้ให้ได้ อนาคตของการทำงานไม่ใช่แค่ว่า AI จะทำอะไรได้บ้าง แต่เป็นเรื่องของการร่วมมือกันระหว่างคนกับ AI ต่างหาก

ที่มา: Harvard Business Review