หลายคนอาจคิดว่าอีบุ๊กเป็นวงการที่ไปไม่รอด ทำอย่างไรก็ขาดทุนเพราะคนไทยไม่อ่านหนังสือเยอะขนาดนั้น แต่ MEB ผู้ให้บริการอีบุ๊กรายแรกๆ ของไทยที่ไม่ได้มีทุนมากมาย กลับสามารถเติบโตและทำกำไรได้อย่างต่อเนื่องตั้งแต่เริ่มก่อตั้ง ก่อนจะเข้าไปเป็นบริษัทในเครือเซ็นทรัลในเวลาต่อมา

ทุกวันนี้แม้จะอยู่ในเครือบริษัทใหญ่ แต่ MEB ก็ยังคงความเป็นสตาร์ทอัพเอาไว้ได้อย่างดี มีการบริหารงานที่อิสระ ขนาดทีมยังไม่ใหญ่และกำลังมองหาพนักงานใหม่มาช่วยให้บริษัทเติบโตมากขึ้นไปกว่านี้ด้วย

###จุดเริ่มต้น MEB ก่อตั้งขึ้นเพื่อแก้ปัญหาในวงการหนังสือ

เรื่องราวของ MEB (Mobile E-Books) อาจจะคล้ายกับสตาร์ทอัพอีบุ๊กหลายเจ้าที่ก่อตั้งขึ้นในช่วงหนังสือกำลังเฟื่องฟูในราวปี 2011 โดยคุณโก๋ กิตติพงษ์ แซ่ลิ้มและคุณไช้ รวิวร มะหะสิทธิ์ สองผู้ก่อตั้งที่เห็นข้อจำกัดหลายอย่างในอุตสาหกรรมหนังสือ ด้วยวิธีคิดแบบวิศวกร เลยต้องการหาโซลูชันระยะยาวที่จะเอาเทคโนโลยีเข้ามาช่วยแก้ปัญหาในวงการหนังสือ

จุดเริ่มต้นของการเข้าสู่วงการหนังสือคือคุณไช้เป็นคนรักหนังสืออยู่แล้ว เคยเปิดสำนักพิมพ์ของตัวเอง จึงมีประสบการณ์ตรงว่าวงการหนังสือมีข้อจำกัดอย่างไร ทั้งในแง่ต้นทุนการพิมพ์, การสต๊อก, กระบวนการกระจายหนังสือ แต่ในขณะเดียวกัน คุณไช้ก็พัฒนาโปรแกรมช่วยสนับสนุนธุรกิจหนังสือเองด้วย อย่างเครื่องมือช่วยตรวจคำผิด, แก้ฟอนต์ เป็นต้น

คุณไช้ รวิวร มะหะสิทธิ์ กรรมการผู้จัดการและผู้ก่อตั้ง MEB

สถานการณ์ในปี 2011 (พ.ศ. 2554) มีปัจจัยหลายอย่างเอื้อให้อีบุ๊กเริ่มได้รับความนิยม จากทั้งเหตุการณ์น้ำท่วมใหญ่ ทำให้หนังสือจำนวนมากขึ้นราเสียหาย ขนย้ายลำบาก อีกทั้งสมาร์ทโฟนเริ่มเติบโตและได้รับความนิยมมากขึ้น ปีนั้นเป็นปีที่ iPhone 4s เปิดตัว และ iPad ก็เปิดตัวครั้งแรกในช่วงไล่เลี่ยกันคือปี 2010

###ทำธุรกิจในสไตล์ Cockroach Startup ทำแบบที่คนอื่นไม่ทำ

ความท้าทายของ MEB คือไม่เคยเข้าร่วมโครงการบ่มเพาะสตาร์ทอัพใดๆ ไม่เคยเปิดระดมทุนจากนักลงทุนหน้าไหน รวมถึงไม่ใช่ร้านหนังสือรายใหญ่ที่หันมาทำอีบุ๊คเพิ่มเติม ทำให้เงินทุนอาจไม่หนาเท่าคู่แข่งอื่นๆ ดังนั้นโมเดลการทำธุรกิจของ MEB จึงต้องทำในสิ่งที่คู่แข่งทุนหนาทำไม่ได้หรือไม่ทำ และพยายามเก็บเล็กผสมน้อย ไม่เผาเงินโดยไม่จำเป็น

รูปแบบการทำธุรกิจแบบนี้คุณไช้เรียกว่า "Cockroach Startup" ใช้กลยุทธ์ซอกแซกไปตามที่ที่คนอื่นไม่ไปหรือนึกไม่ถึง อย่างเช่น การสนับสนุนนักเขียน เพราะรับรู้อยู่แล้วว่ากลุ่มคนเหล่านี้มีปัญหาในการขายหนังสือตัวเองอย่างไร ซึ่ง MEB ก็ได้กลายเป็นโซลูชันเต็มรูปแบบให้นักเขียนเหล่านี้ ซึ่งไม่ใช่แค่นักเขียน สำนักพิมพ์ในไทยส่วนใหญ่ก็ขายอีบุ๊คผ่าน MEB เหมือนกัน

จุดหลักของ MEB คือไม่เพียงแค่ติดต่อขอหนังสือมาขายแล้วจบกันไป แต่ทำงานร่วมกันเป็นพาร์ทเนอร์ระยะยาว ช่วยดูแลแก้ปัญหาต่างๆ ให้ รวมถึงเสนอช่องทางด้านการตลาดหรือการโปรโมทหนังสือให้ด้วย เมื่อนักเขียนและสำนักพิมพ์เหล่านี้ประทับใจทั้งกับบริการและส่วนแบ่งรายได้จาก MEB ทำให้พวกเขาเหล่านี้เลือกจะอยู่เป็นพาร์ทเนอร์กันต่อไป

โมเดลการหารายได้ของ MEB จะอยู่ในรูปแบบการแบ่งรายได้จากยอดขายที่เกิดขึ้น ซึ่งเป็นการเปิดกว้างสำหรับผู้ที่สนใจนำผลงานมาเผยแพร่อย่างยิ่ง เพราะไม่มีค่าใช้จ่ายในการนำผลงานมาลงขาย ทำให้บริษัททำกำไรได้ตั้งแต่ปีแรก และเติบโตในแง่ยอดขาย 2 หลักในทุกๆ ไตรมาสมาตั้งแต่ก่อตั้ง ที่สำคัญคือการเติบโตของ MEB เป็นการเติบโตแบบออร์แกนิค ไม่เน้นการ Growth Hack แต่อย่างใดด้วย

ปีล่าสุดบริษัทมียอดขาย 500 ล้านบาท จำนวนผู้ใช้ 2.2 ล้านคน Quarterly Active User ราว 4.76 แสนคน

###เซ็นทรัลมาลงทุนครั้งแรกและครั้งเดียว

ปี 2013 MEB มี COL (บริษัท ซีโอแอล จำกัด (มหาชน)) บริษัทแม่ของ B2S และ Office Mate เข้ามาถือหุ้นใหญ่ นับเป็นนักลงทุนรายแรกและรายเดียวที่เข้ามาลงทุนกับ MEB ทำให้ปัจจุบันบริษัท MEB ถือเป็นบริษัทในเครือเซ็นทรัล แต่ยังมีอิสระในการบริหารเหมือนเดิม

ที่ผ่านมา MEB ถือว่าประสบความสำเร็จในฐานะปลายน้ำอันอุดมสมบูรณ์ ซึ่งเป็นแหล่งรายได้สำคัญของคนทำหนังสือ ทำให้ปี 2017 MEB เปิดตัวบริการที่ 2 คือ readAwrite ที่ทำหน้าที่เป็นต้นน้ำ เป็นแพลตฟอร์มให้นักเขียนได้เขียนงานผ่านช่องทางออนไลน์โดยตรง โดยสามารถเลือกได้ว่าจะให้อ่านฟรีหรืออ่านแบบเสียเงิน ขณะที่คนอ่านก็สามารถสนับสนุนนักเขียนที่ชื่นชอบโดยเลือกบริจาคให้กับนักเขียนโดยตรงได้อีกด้วย

readAwrite ถือว่าประสบความสำเร็จเช่นเดียวกัน มีทราฟฟิคขึ้นมาเป็นอันดับ 3 ในตลาดนิยายออนไลน์ โดย 2 อันดับแรกคือผู้ให้บริการเจ้าเก่าที่อยู่ในตลาดนี้มานานแล้ว ส่วนโมเดลรายได้จาก readAwrite ก็เหมือนกับ MEB คือเจ้าของผลงานสามารถลงงานได้ฟรี และมีรายได้จากส่วนแบ่งยอดขายที่เกิดขึ้น

เป้าหมายถัดไปของ MEB คือเข้าตลาดหลักทรัพย์ภายใน 2-3 ปี โดยคุณไช้มองว่าการเข้าตลาดไม่ใช่การ exit แต่เป็นการพาบริษัทไปให้ไกลกว่าเดิมและมั่นคงมากขึ้น ตอนนี้รายละเอียดและเงื่อนไขในการเข้าตลาดถือว่าผ่านหมดแล้ว เหลือเพียงรอจังหวะและเวลาที่เหมาะสมเท่านั้น

###วัฒนธรรมองค์กรและการทำงาน

MEB ตอนนี้ถือเป็นองค์กรเล็กๆ มีพนักงานอยู่ราว 50 คนเท่านั้นโดยเป็นนักพัฒนากว่าครึ่ง อายุเฉลี่ยก็ไล่ๆ กันที่ราว 25-26 ปี ทำให้บรรยากาศการทำงานค่อนข้างสบาย พูดคุยกันได้ทุกเรื่อง โครงสร้างขององค์กรก็ถือว่าแบนราบมาก ระดับที่พนักงานทุกตำแหน่งกับผู้บริหารใกล้ชิดกันสุดๆ สามารถเข้าไปพูดคุย นำเสนอไอเดียได้โดยตรงทันที

กระบวนการทำงานก็ค่อนข้างมีความยืดหยุ่นสูง หลายๆ โปรเจ็กต์ก็มีการให้ลูกน้องขึ้นมานำทีมแล้วหัวหน้าก็เป็นแค่สมาชิกทีมก็มี เช่นเดียวกับเวลาเข้างานที่ถึงแม้จะกำหนดเอาไว้ราว 9.30 - 18.30 แต่ก็ยืดหยุ่นได้

###สวัสดิการ

MEB มีสวัสดิการแบบลูกผสมคือสวัสดิการแบบสตาร์ทอัพอย่างเช่นมีเลี้ยงอาหารบ้างบางครั้ง มีเครื่องดื่มและขนมเติมให้ไม่อั้น มีงบเทรนนิ่งสำหรับพนักงานให้ไปเรียนเพิ่มเติม มีงบสำหรับการออกกำลังกาย เช่น ค่าสนามฟุตบอล ร่วมสวัสดิการระดับองค์กรใหญ่ที่ได้รับมาจากการอยู่ในเครือเซ็นทรัลอย่าง กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ, ประกันกลุ่ม, ประกันสุขภาพ, ค่ารักษาพยาบาล, ตรวจร่างกายประจำปี และได้รับส่วนลดพิเศษเมื่อซื้อของในเครือเซ็นทรัลด้วย

###ที่ตั้งออฟฟิศ

MEB อยู่ที่อาคาร Software Park ชั้น 8 ตรงข้ามเซ็นทรัลแจ้งวัฒนะ ข้อดีคือค่าครองชีพค่อนข้างถูก ที่พักราคาไม่แพง และมีความสะดวกสบายจาก facility ของห้างเซ็นทรัลที่อยู่ใกล้สุดๆ

###อยากได้พนักงานแบบไหน

คนที่มีความยืดหยุ่นแต่มีความรับผิดชอบ MEB ยินดีรับเด็กที่เพิ่งจบใหม่ การทำงานที่นี่จะไม่เพียงได้ประสบการณ์จากเนื้องานสายโปรแกรมมิ่งอย่างเดียวเท่านั้น แต่ยังได้สัมผัสประสบการณ์ด้านธุรกิจเองโดยตรงอีกด้วย

###เสียงสะท้อนจากพนักงาน

คุณสุพรชัย พิกุลงาม - Android Developer
ปริญญาตรี คณะวิศวกรรมศาสตร์ สาขาวิศวกรรมคอมพิวเตอร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

• ทำงานที่นี่เป็นที่แรก ประทับใจที่ที่นี่ให้โอกาสเด็กจบใหม่ที่ยังไม่มีประสบการณ์
• ไม่เคยรู้สึกเครียดเพราะงาน ส่วนหนึ่งเพราะบรรยากาศการทำงานที่ค่อนข้างสบายๆ ด้วย
• ข้อดีอีกอย่างคือทุกคนอยู่กันเหมือนเพื่อน อายุไล่ๆ กัน คุยงานกันก็เข้าใจง่าย รู้เรื่อง เหมือนพูดภาษาเดียวกัน
• คนที่เหมาะจะทำงานที่นี่คือต้องสามารถทำงานเป็นทีมได้ เป็นคนเรียนรู้ไว

คุณปัณณทัต ศุภรัตโนดม - Front-End Developer
ปริญญาตรี คณะวิศวกรรมศาสตร์ สาขาวิศวกรรมคอมพิวเตอร์ (นานาชาติ) มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี

• ทำงานที่นี่เป็นที่แรก
• เลือกเพราะใกล้บ้าน เป็นบริษัทเล็กๆ ดูมีความท้าทายแบบสตาร์ทอัพ
• ไม่มีช่องว่างระหว่างหัวหน้ากับลูกน้อง เมื่อต้องการคำปรึกษาสามารถคุยและตัดสินใจได้เลย
• เพื่อนร่วมงานอายุใกล้กัน สนิทง่าย ทำงานเร็ว หลังเลิกงานนัดกันไปทำกิจกรรมต่อกันได้
• ทุกคนจะคอยช่วยเหลือกัน ไม่มีการตำหนิ แต่รับฟังและพุ่งเป้าไปที่การแก้ปัญหา
• มีเซสชัน Knowledge Sharing ให้คนที่ไปเรียนคอร์สเทรนนิ่งต่างๆ กลับมาแชร์กับเพื่อนร่วมงาน

คุณธีรัช พัฒนรัชต์ - Front-End Developer
ปริญญาตรี คณะวิทยาศาสตร์ประยุกต์ สาขาวิทยาการคอมพิวเตอร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ

• เลือกทำงานเพราะมีรุ่นพี่ที่ทำงานอยู่ที่นี่แนะนำมา
• ไม่ได้รู้สึกว่าคนที่นี่เป็นเพื่อนร่วมงาน รู้สึกว่าเป็นเพื่อนที่ทำงานกลุ่มมากกว่า ไม่มีชนชั้น ไม่มีระบบอาวุโส
• คนที่จะทำงานที่นี่ ขอแค่มีความรู้ไอทีพื้นฐานและพูดคุยกับคนอื่นรู้เรื่องก็พอแล้ว

คุณจุฑามาศ ปิยะวารินราษฎร์ - Senior Web Developer
ปริญญาตรีคณะวิทยาศาสตร์ เอกวิทยาการคอมพิวเตอร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ

• เป็นคนชอบอ่านนิยายอยู่แล้ว เลยรู้จักที่นี่
• เป็นบริษัทเล็กๆ ที่อบอุ่น มีพี่ๆ คอยสอนคอยแนะนำให้ความรู้เรื่องต่างๆ
• ถ้าเป็นเด็กใหม่เพิ่งจบก็จะได้ประสบการณ์หลายๆ ด้านจากที่นี่ แต่ถ้าเคยทำงานมาแล้วก็มีโอกาสนำเอาประสบการณ์เหล่านั้นมาประยุกต์ใช้
• สวัสดิการมีให้ครบ ครอบคลุม เหมาะกับคนที่มีบ้านอยู่ใกล้ๆ

ใครที่สนใจสามารถดูรายละเอียดและตำแหน่งงานที่เปิดรับได้ที่ Blognone Jobs