วงการเครื่องพิมพ์สามมิติ คงคุ้นกับโมเดลเรือ 3DBenchy ที่เปรียบเสมือน Hello World ของโลกเครื่องพิมพ์สามมิติ และประเมินว่ามันน่าจะเป็นโมเดลที่ถูกพิมพ์ออกมาเยอะที่สุดในโลก

ที่มาของโมเดลตัวนี้เริ่มในปี 2015 โดยบริษัท Creative Tools จากสวีเดน สร้างขึ้นมาเพื่อทดสอบการทำงานของเครื่องพิมพ์ และถูกใช้กันต่อๆ มาอย่างแพร่หลาย

เวลาผ่านมา 10 ปี บริษัท Creative Tools ไม่เหลืออยู่แล้วเพราะไปควบรวมกับบริษัทซอฟต์แวร์ด้านก่อสร้าง-การผลิตชื่อ NTI Group จากเดนมาร์กในปี 2024 แตตัวโมเดล 3DBenchy ยังมีชีวิตต่อมาเรื่อยๆ

Daniel Norée ผู้สร้างโมเดล 3DBenchy

เดิมที 3DBenchy ถูกเผยแพร่ด้วยสัญญาอนุญาต Creative Commons แบบ No Derivatives คือห้ามแก้ไขดัดแปลงต่อ (เพื่อการันตีว่าโมเดลจะเป็นเหมือนเดิม เพื่อนำไปเบนช์มาร์คการทำงานของเครื่องพิมพ์สามมิติได้เป็นมาตรฐาน) แต่ในทางปฏิบัติ มันถูกนำไปดัดแปลงต่ออีกสารพัดเวอร์ชัน และ Creative Tools ก็ไม่เคยไปตามบังคับหรือไล่ฟ้องคนที่ดัดแปลง ทำผิดเงื่อนไข No Derivatives

ในเดือนมกราคม 2025 เกิดเหตุว่าโมเดล 3DBenchy เวอร์ชันที่ถูกดัดแปลงแก้ไข จะถูกบังคับเอาลงจากเว็บ Printables ที่แจกจ่ายโมเดลสามมิติให้ดาวน์โหลด ด้วยเหตุผลที่ว่ากันว่าเจ้าของใหม่ NTI ไล่บังคับกฎ No Derivatives แต่เหตุการณ์จริงๆ คือ NTI ไม่ได้ทำอะไร เป็นหน่วยงานอื่นมาแจ้ง report ต่างหาก

เหตุการณ์นี้ทำให้โลกการพิมพ์สามมิติเห็นความสำคัญของ 3DBenchy และทำให้ Daniel Norée ผู้สร้างโมเดลตัวนี้, Paulo Kiefe ซีอีโอของ Creative Tools และบริษัท NTI ในฐานะเจ้าของปัจจุบัน ตัดสินใจเปลี่ยนไลเซนส์ของ 3DBenchy เป็นสมบัติสาธารณะ (public domain) ไม่มีใครเป็นเจ้าของอย่างแท้จริง เพื่อการันตีคว่าชุมชนการพิมพ์สามมิติจะสามารถใช้งาน 3DBenchy ได้ตลอดไป ไม่มีใครมาไล่ฟ้องหรือเอาผิดอีก

NTI ยังเปิดเว็บไซต์ชื่อ 3dbenchy.com เพื่อเป็นเกียรติแก่โมเดลตัวนี้ด้วย

ที่มา - NTI Group