จีนเริ่มเข้มงวดมากขึ้น โดยเฉพาะกับประเทศกำลังพัฒนา ซึ่งหลายประเทศกำลังเผชิญกับความท้าทายในการชำระคืนหนี้มหาศาลที่กู้ยืมมาจากจีนในช่วงหลายปีที่ผ่านมา
ประเทศลูกหนี้รายใหญ่:
ข้อมูลปี 2022-2023 ชี้ให้เห็นถึงรายชื่อประเทศที่มีภาระหนี้กับจีนสูงเป็นอันดับต้นๆ ได้แก่:
-
ปากีสถาน: ถือเป็นประเทศที่มีหนี้ต่างประเทศกับจีนสูงที่สุด ด้วยยอดกว่า 26,600 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ
-
แองโกลา: มียอดหนี้ประมาณ 20,980 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ
-
ศรีลังกา: กรณีนี้เป็นที่รู้จักกันดีเมื่อศรีลังกาผิดนัดชำระหนี้กับจีนในปี 2022 และเผชิญกับวิกฤตเศรษฐกิจอย่างรุนแรง
-
กลุ่มประเทศในแอฟริกา: เช่น เอธิโอเปีย, เคนยา, และแซมเบีย ก็มียอดหนี้รวมกันกับจีนในระดับสูง
-
ประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้: บังกลาเทศ, สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว, อินโดนีเซีย, เวียดนาม, และมาเลเซีย โดยเฉพาะ ลาว ที่มีภาระหนี้จีนสูงที่สุดเมื่อเทียบกับผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (GDP) คิดเป็นประมาณ 65% ของ GDP
คลื่นลูกใหญ่แห่งการชำระหนี้และบทบาทที่เปลี่ยนไป
สัญญาณบ่งชี้ว่าจีนกำลังทวงหนี้อย่างจริงจังมากขึ้น -
ยอดชำระหนี้ที่พุ่งสูง: รายงานล่าสุดคาดการณ์ว่าในปี 2025 ประเทศกำลังพัฒนาจะต้องชำระหนี้ให้จีนสูงถึง 35,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ โดยในจำนวนนี้ 22,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ เป็นภาระของประเทศที่ยากจนที่สุด
-
การไหลกลับของเงินทุน: ในช่วงทศวรรษที่ 2010s จีนได้ลงทุนและปล่อยกู้จำนวนมหาศาลภายใต้โครงการ Belt and Road Initiative (BRI) หรือ "หนึ่งแถบหนึ่งเส้นทาง" แต่ปัจจุบันสถานการณ์กลับตาลปัตร ค่าใช้จ่ายในการชำระหนี้โครงการ BRI ที่ถึงกำหนดชำระมีจำนวนมากกว่าเงินกู้ใหม่ที่จีนกำลังปล่อยออกไป ทำให้จีนกลายเป็นผู้ดึงเงินทุนออกจากงบประมาณของประเทศกำลังพัฒนามากขึ้น
-
ความกังวลเรื่อง "กับดักหนี้": โครงการ BRI ถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักว่าอาจนำไปสู่ "กับดักหนี้" (Debt Trap) เนื่องจากเงื่อนไขการกู้ยืมที่ไม่โปร่งใสและภาระหนี้ที่สูงเกินกว่าที่ประเทศลูกหนี้จะบริหารจัดการได้ ส่งผลให้จีนอาจใช้อิทธิพลในการเข้าควบคุมสินทรัพย์หรือทรัพยากรที่สำคัญของประเทศลูกหนี้ได้
อนาคตของการเงินโลกและบทบาทของจีน
การเปลี่ยนแปลงบทบาทของจีนจากผู้ให้กู้สู่ผู้ทวงหนี้กำลังส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อภูมิทัศน์ทางการเงินโลก โดยเฉพาะกับประเทศกำลังพัฒนาที่พึ่งพาเงินกู้จากจีน การรับมือกับภาระหนี้จำนวนมหาศาลนี้จะเป็นความท้าทายสำคัญที่หลายประเทศต้องเผชิญในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า