Copyright

ศาลรัฐบาลกลางสหรัฐฯ ออกคำตัดสิน จากกรณีที่สำนักงานลิขสิทธิ์สหรัฐฯ ถูกฟ้อง ที่ไม่รับจดลิขสิทธิ์คุ้มครองผลงานซึ่งสร้างด้วย AI โดยผู้ฟ้องคือ Stephen Thaler เจ้าของบริษัท Imagination Engines ผู้พัฒนาระบบ AI ชื่อ Creativity Machine ที่สร้างผลงานภาพวาดชื่อ A Recent Entrance to Paradise ซึ่ง Thaler ยื่นขอเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ภาพวาดนี้เนื่องจากเป็นระบบ AI ที่เขาสร้างขึ้น

โดยผู้พิพากษา Beryl Howell ตัดสินยกฟ้องคำร้องนี้ด้วยเหตุผลว่า งานชิ้นนี้ไม่สามารถให้ลิขสิทธิ์คุ้มครองได้ เพราะไม่มีขั้นตอนของการลงมือสร้างสรรค์โดยมนุษย์ในทุกขั้นตอน ซึ่งมุมของ Thaler ที่ยื่นฟ้องเพราะเขามองว่าการเป็นผู้พัฒนาระบบ AI ก็ควรมองเป็นการสร้างสรรค์โดยมนุษย์ในรูปแบบหนึ่งได้ แต่ผู้พิพากษา Howell ไม่เห็นด้วยกับมุมมองนี้

ในรายละเอียดของคำตัดสิน Howell ยกตัวอย่างภาพที่ถ่ายด้วยกล้อง ซึ่งเป็นงานมีลิขสิทธิ์คุ้มครอง แต่ตัวภาพถูกสร้างออกมาด้วยเครื่องมืออื่น (ในที่นี้คือกล้อง) อย่างไรก็ตามกระบวนการได้มาของภาพถ่ายนั้น มีมนุษย์ร่วมออกแบบตัดสินใจ ทั้งการจัดวางวัตถุในภาพ การจัดตำแหน่ง แสง และปัจจัยอื่น จึงเป็นงานมีลิขสิทธิ์ของเจ้าของภาพถ่ายนั้น

Dennis Crouch อาจารย์กฎหมายที่ University of Missouri ให้ความเห็นว่าประเด็นนี้น่าจะมีความซับซ้อนมากขึ้นเรื่อย ๆ เพราะผู้สร้างผลงานด้วย AI ก็อาจเพิ่มขั้นตอนบางอย่าง เพื่อแสดงว่ามีมนุษย์มาร่วมแก้ไข หรือตัดสินใจในชิ้นงาน ก็จะทำให้งานดังกล่าวควรได้ลิขสิทธิ์คุ้มครอง ศาลจึงอาจต้องขีดเส้นแบ่งเรื่องนี้ให้ชัดเจนมากขึ้นอีก

Hollywood Reporter ก็มองว่าคำตัดสินนี้ทำให้แนวทางที่สตูดิโอในฮอลลีวูดพยายามนำ AI มาใช้ในช่วยผลิตผลงาน จนเกิดการประท้วงของนักแสดงและคนเขียนบท จะทำให้สตูดิโอต้องพิจารณาเรื่องนี้ใหม่เนื่องจากงานที่สร้างจาก AI ไม่มีลิขสิทธิ์นั่นเอง

ก่อนหน้านี้สำนักงานลิขสิทธิ์สหรัฐฯ ได้ออกแนวทางการจดลิขสิทธิ์งานที่สร้างจาก AI โดยระบุชัดเจนว่าการสั่ง prompt แล้วได้ผลงานออกมา ไม่สามารถจดลิขสิทธิ์ได้

ที่มา: The Hollywood Reporter และ Patentlyo ภาพ Pixabay

Hiring! บริษัทที่น่าสนใจ

Carmen Software company cover
Carmen Software
Hotel Financial Solutions
Next Innovation (Thailand) Co., Ltd. company cover
Next Innovation (Thailand) Co., Ltd.
We are web design with consulting & engineering services driven the future stronger and flexibility.
KKP Dime company cover
KKP Dime
KKP Dime บริษัทในเครือเกียรตินาคินภัทร
Kiatnakin Phatra Financial Group company cover
Kiatnakin Phatra Financial Group
Financial Service
Fastwork Technologies company cover
Fastwork Technologies
Fastwork.co เว็บไซต์ที่รวบรวม ฟรีแลนซ์ มืออาชีพจากหลากหลายสายงานไว้ในที่เดียวกัน
Thoughtworks Thailand company cover
Thoughtworks Thailand
Thoughtworks เป็นบริษัทที่ปรึกษาด้านเทคโนโยลีระดับโลกที่คว้า Great Place to Work 3 ปีซ้อน
Iron Software company cover
Iron Software
Iron Software is an American company providing a suite of .NET libraries by engineer for engineers.
CLEVERSE company cover
CLEVERSE
Cleverse is a Venture Builder. Our team builds several tech companies.
Nipa Cloud company cover
Nipa Cloud
#1 OpenStack cloud provider in Thailand with our own data center and software platform.
Bangmod Enterprise company cover
Bangmod Enterprise
The leader in Cloud Server and Hosting in Thailand.
CIMB THAI Bank company cover
CIMB THAI Bank
MOVING FORWARD WITH YOU - CIMB is the leading ASEAN Bank
Bangkok Bank company cover
Bangkok Bank
Bangkok Bank is one of Southeast Asia's largest regional banks, a market leader in business banking
MuvMi (Urban Mobility Tech Co.,Ltd.) company cover
MuvMi (Urban Mobility Tech Co.,Ltd.)
Shape the future of urban mobility towards affordable, clean, and safe solutions
T.N. Digital Solution Co., Ltd. company cover
T.N. Digital Solution Co., Ltd.
TNDS has been involving in every first move of banking’s major digital transformation.
KBTG - KASIKORN Business-Technology Group company cover
KBTG - KASIKORN Business-Technology Group
KBTG - "The Technology Company for Digital Business Innovation"
Siam Commercial Bank Public Company Limited company cover
Siam Commercial Bank Public Company Limited
"Let's start a brighter career future together"
Icon Framework co.,Ltd. company cover
Icon Framework co.,Ltd.
Global Standard Platform for Real Estate แพลตฟอร์มสำหรับธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ครบวงจร มาตรฐานระดับโลก
REFINITIV company cover
REFINITIV
The Financial and Risk business of Thomson Reuters is now Refinitiv
H LAB company cover
H LAB
Re-engineering healthcare systems through intelligent platforms and system design.
The Gang Technology Co., Ltd. company cover
The Gang Technology Co., Ltd.
We're a Digital Agency that helps our customers transform their business into digital with ease.
LTMH company cover
LTMH
LTMH มุ่งเน้นการพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่สามารถช่วยพันธมิตรของเราให้บรรลุเป้าหมาย
Seven Peaks company cover
Seven Peaks
We Drive Digital Transformation
Wisesight (Thailand) Co., Ltd. company cover
Wisesight (Thailand) Co., Ltd.
The Best Choice For Handling Social Media · High Expertise in Social Data · Most Advanced and Secure
MOLOG Tech company cover
MOLOG Tech
We are Modern Logistic Platform, Specialize in WMS, OMS and TMS.
Data Wow Co.,Ltd company cover
Data Wow Co.,Ltd
We enable our clients to realize increased productivity by solving their most complex issues by Data
LINE Company Thailand company cover
LINE Company Thailand
LINE, the world's hottest mobile messaging platform, offers free text and voice messaging + Call
LINE MAN Wongnai company cover
LINE MAN Wongnai
Join our journey to becoming No.1 food platform in Thailand

ชัดเจนดีเมื่อเทียบกับกล้องภ่ายภาพ สร้างภาพด้วย AI มนุษย์แค่สั่งและเลือก ไม่ได้มีกระบวนการทางศิลปะเท่าไหร่
มนุษย์ออกแบบ AI แต่ AI นับเป็นงานศิลปะด้วยป่าว ไม่มั้ง

อันนี้ต้องเคลียร์ก่อนว่า คำพิพากษาหรือแนวทาางของหน่วยงานทรัพย์สินทางปัญญาเหล่านี้ "ไม่ได้ระบุว่างานพวกนี้ละเมิดลิขสิทธิ์" (ไปเอางานคนอื่นมาฝึก) แค่บอกว่างานที่สั่งมาแล้วได้งานเลย ไม่เพียงพอที่จะให้ความคุ้มครอง แปลว่าต่อให้งานสวย คนอื่นจะเอาไปทำอะไรก็ได้ พิมพ์ขายก็ได้ คนเขียน prompt ไม่ได้รับความคุ้มครอง

ส่วนว่าตัว AI ใช้งานของนักวาดจริงๆ มารวมๆ กันเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์หรือไม่ เป็นอีกส่วนหนึ่ง และกว่าคดีจะสิ้นสุด กว่าจะได้แนวทางตกลงกันจริงๆ น่าจะอีกพักใหญ่

ประเด็นนี้คือศาลมองว่าเจ้าของไม่ได้ใช้ความคิดสร้างสรรค์ของตัวเองมากพอ จึงไม่นับว่าเป็นผลงานที่มีลิขสิทธิ์ครับ

ไม่เกี่ยวกับว่าไปละเมิดงานอื่นหรือไม่ครับ และเคสทำนองนี้ถึงจะไม่ใช่ AI แต่ก็เคยเกิดขึ้นอยู่บ้าง (อย่างเคสที่ดังๆก็เช่น ภาพลิงเซลฟี่ ที่ไม่มีลิขสิทธิ์ใดๆเช่นเดียวกัน)

หลักมันมีตามนี้ครับ
Idea + Impression

ถ้าไม่มีสองอย่างนี้ จะไม่ใช่งานอันมีลิขสิทธิ์ครับ
Idea คือความคิด รายละเอียด วิธีการของงาน
Impression คือสร้างสรรค์ แสดงออกมาซึ่ง Idea

ถ้าขาดสองอย่างนี้ ก็ไม่ใช่งานอันมีลิขสิทธิ์

ลองคิดว่าถ้า AI สร้างงานที่มีลิขสิทธิ์ได้วันละหลายพันล้านงาน ต่อไปมนุษย์คงจะสร้างอะไรแทบไม่ได้แล้ว

ปกติกระบวนการสร้างสรรค์งานของมนุษย์ก็เป็นแบบนั้นอยู่แล้ว ดู ลอก ศึกษา ปรับแต่ง ได้งานตัวเอง แต่ AI ทำให้กระบวนการมันเร็วขึ้นมาก ๆ เพียงแต่ว่าจะอยู่ยากหน่อยเพราะว่าถ้าคนขุดเจอว่าเทรซจาก AI ก็อาจจะโดนลามไปยันกระบวนการทางกฎหมายได้

ทำไมเหรอครับ?

พอมันไม่มีลิขสิทธิ์ มันก็แทบจะขายภาพตรงๆไม่ได้แล้ว แต่มันก็ยังเอาไปต่อยอดอื่นๆต่อได้ เช่น ใช้เป็น asset ในผลิตภัณฑ์อื่นๆอีกที (แน่นอนว่าคนอื่นก็เอาไปใช้ได้ด้วย เพราะมันไม่มีลิขสิทธิ์) ซึ่งผมไม่คิดว่ามันมีความจำเป็นอะไรที่จะต้องห้ามนะครับ

เห็นด้วย ผมเองสนับสนุน AI และความสามารถของมันในการช่วยคน อย่างเช่น ใช้ AI เจนภาพไว้เป็นดราฟต์งานให้นักวาดเอาไปวาดอีกที ใช้ AI มาถม กลบรายละเอียดย่อย ๆ ที่ใช้เวลาทำงานนาน ๆ และปรับปรุง Post-processing ให้กับงานของศิลปินอีกที แต่ตอนนี้มันถูกใช้อย่างกว้างขวางเพื่อเอาเปรียบนักวาด (ลอกภาพจากเน็ตเอามาเจนฯ ขาย หรือใช้งานภายในบริษัทโดยไม่สนปัญหาลิขสิทธิ์) ซึ่งมันก็ควรจะมีกฎกำกับไว้อีกที เหมือนกับอาวุธนั่นแหละ ตอนนี้มันเละเทะไปหมดเพราะมี Bad Actor ฉวยโอกาสจากตรงนี้

ผมว่าทั้งฝั่งอวย กับฝั่งแอนตี้กำลังพากันหลงประเด็นไปไกล ประเด็นของมันไม่ใช่เรื่องความคิดสร้างสรรค์ หรือกระบวนการสร้างงาน การเปรียบเทียบของ AI และมนุษย์เลย แต่มันเป็นเรื่องการใช้ AI เพื่อทำร้ายคนอื่นนี่แหละ ตรงนี้ไม่ว่าใคร ๆ ก็ไม่ควรยอมรับมัน แต่ก็อย่างว่ามันมีคนได้ประโยชน์มหาศาลจากปัญหาตรงนั้นเลยพากันปกป้อง