เปิดตัวโครงการ ‘Safe Software, Safe Nation’เร่งลดการละเมิดลิขสิทธิ์ซอฟต์แวร์ต้นตอภัยไซเบอร์
การละเมิดลิขสิทธิ์ซอฟต์แวร์เป็นหนึ่งในสาเหตุสำคัญที่ทำให้ประเทศไทยมีโอกาสสูงที่จะเผชิญกับภัยและความเสี่ยงบนโลกไซเบอร์ ที่ส่งผลกระทบต่อประเทศ ประชาชน และองค์กรธุรกิจ เพื่อสร้างสิ่งแวดล้อมบนโลกไซเบอร์ของประเทศไทยให้มีความมั่นคงปลอดภัยและเพื่อป้องกันภัยและลดความเสี่ยงบนโลกไซเบอร์ การใช้ซอฟต์แวร์ผิดกฎหมายและไม่มีสัญญาอนุญาตให้ใช้สิทธิจะต้องหมดไป
โครงการ “Safe Software, Safe Nation” เป็นโครงการระดับประเทศที่จัดทำขึ้นเพื่อลดการใช้ซอฟต์แวร์ผิดกฎหมายและไม่มีสัญญาอนุญาตให้ใช้สิทธิ ควบคู่ไปกับการป้องกันภัยและลดความเสี่ยงบนโลกไซเบอร์ โครงการนี้ได้รับการสนับสนุนจากกรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์ กองบังคับการปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับอาชญากรรมทางเศรษฐกิจ สำนักงานตำรวจแห่งชาติ และสมาคมอุตสาหกรรมซอฟต์แวร์ไทย ทั้งนี้ ในอนาคตคาดหวังว่าจะมีหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งจากภาครัฐและภาคเอกชนเข้าร่วมสนับสนุนโครงการนี้ต่อไป
การให้ความรู้เป็นส่วนสำคัญของโครงการ Safe Software, Safe Nation ดังนั้น โครงการนี้จึงมีการให้คำแนะนำและแนวทางปฎิบัติสากลเรื่องการใช้และบริหารจัดการสินทรัพย์ซอฟต์แวร์ เพื่อปกป้ององค์กรธุรกิจและประชาชนทั่วไปจากการถูกมัลแวร์โจมตี ภัยและความเสี่ยงอื่นๆ โครงการนี้ยังจะช่วยกระตุ้นให้เกิดความรับผิดชอบร่วมกันเพื่อสร้างสิ่งแวดล้อมบนโลกไซเบอร์ที่ถูกกฎหมาย และมีความมั่นคงปลอดภัย
นายทศพล ทังสุบุตร รองอธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์ กล่าวว่า "เราสนับสนุนโครงการ Safe Software, Safe Nation และจะประสานการทำงานกับหน่วยงานอื่นๆ เพื่อส่งเสริมและสนับสนุนการใช้ซอฟต์แวร์ที่ถูกกฎหมายและมีสัญญาอนุญาตให้ใช้สิทธิ โครงการนี้ยังจะส่งเสริมการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญา เพื่อส่งเสริมความน่าเชื่อถือของประเทศไทย พร้อมๆ กับการส่งเสริมนวัตกรรมและความคิดสร้างสรรค์"
โครงการ Safe Software, Safe Nation เกิดขึ้นตามแนวทางของนายกรัฐมนตรี พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา ที่กล่าวว่า "ไม่ซื้อ ไม่ใช้ และไม่ขายสินค้าละเมิดลิขสิทธิ์เป็นแนวทางที่ถูกต้องในการแก้ไขปัญหานี้" และเพื่อป้องกันภัยและลดความเสี่ยงบนโลกไซเบอร์ที่ส่งผลกระทบอย่างมากต่อเศรษฐกิจและความมั่นคงปลอดภัยของชาติ ปีที่ผ่านมา การโจมตีเว็บไซต์ของรัฐบาลไทยเพิ่มขึ้นร้อยละ 30
พ.อ.ต.กิตติศักดิ์ ปลาทอง รองผู้บังคับการ กองบังคับการปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับอาชญากรรมทางเศรษฐกิจ (บก.ปอศ.) กล่าวว่า "การใช้ซอฟต์แวร์ถูกกฎหมายและมีสัญญาอนุญาตให้ใช้สิทธิเป็นหนึ่งในขั้นตอนลำดับต้นๆ ที่จะเพิ่มความปลอดภัยบนโลกไซเบอร์ นอกจากนี้ ยังต้องมีการสร้างความตระหนักรู้ การฝึกอบรมและให้ข้อมูลเพื่อให้องค์กรธุรกิจและประชาชนทั่วไปสามารถปกป้องตนเองและองค์กรได้"
หลายปีที่ผ่านมา รัฐบาลได้เพิ่มความพยายามอย่างมาก เพื่อลดการใช้ซอฟต์แวร์ผิดกฎหมายและไม่มีสัญญาอนุญาตให้ใช้สิทธิในองค์กรธุรกิจและประชาชน ประเทศไทยเป็นประเทศหนึ่งในภูมิภาคอาเซียนที่อัตราการละเมิดลิขสิทธิ์ซอฟต์แวร์ลดลงเร็วที่สุดในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา ปัจจุบัน ประมาณร้อยละ 71 ของซอฟต์แวร์ที่ติดตั้งบนเครื่องคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคลในประเทศไทยไม่มีสัญญาอนุญาตให้ใช้สิทธิอย่างถูกต้อง
"เราจำเป็นต้องลดการใช้ซอฟต์แวร์ที่ผิดกฎหมายและไม่มีสัญญาอนุญาตให้ใช้สิทธิให้มากกว่านี้ ร้อยละ 71 ยังถือว่าสูงอยู่เมื่อเทียบกับอัตราเฉลี่ยที่ร้อยละ 62 ของภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก ระดับของการละเมิดลิขสิทธิ์ซอฟต์แวร์ที่สูงดังกล่าวในประเทศไทยถือเป็นภัยคุกคามต่อความมั่นคงปลอดภัยของชาติ ความน่าเชื่อถือของการทำธุรกิจและการค้าในประเทศไทย และสวัสดิภาพของประชาชน เราต้องลดการใช้ซอฟต์แวร์ผิดกฎหมายและไม่มีสัญญาอนุญาตให้ใช้สิทธิในองค์กรธุรกิจ รวมถึงปราบปรามการขายซอฟต์แวร์เถื่อนและซอฟต์แวร์ที่ละเมิดลิขสิทธิ์”
ตำรวจ บก.ปอศ. จะเพิ่มความพยายามที่จะให้ข้อมูลแก่ผู้นำองค์กรธุรกิจเกี่ยวกับภัยและความเสี่ยงของการใช้ซอฟต์แวร์ผิดกฎหมายและไม่มีสัญญาอนุญาตให้ใช้สิทธิ พร้อมกับเพิ่มความเข้มข้นในการปราบปรามการละเมิดลิขสิทธิ์ซอฟต์แวร์ในองค์กรธุรกิจ
มีหลักฐานจำนวนมากที่แสดงว่าเครื่องคอมพิวเตอร์ที่ติดตั้งซอฟแวร์ผิดกฎหมายและไม่มีสัญญาอนุญาตให้ใช้สิทธิ จะมีความเสี่ยงต่อการถูกมัลแวร์โจมตี
การศึกษาของไอดีซี (IDC) พบว่าค่าความสัมพันธ์ที่สูงถึง 0.79 ระหว่างการใช้ซอฟแวร์ที่ไม่มีสัญญาอนุญาตให้ใช้สิทธิกับโอกาสที่จะถูกมัลแวร์โจมตี ค่าความสัมพันธ์ดังกล่าวสูงกว่าค่าความสัมพันธ์ระหว่างการได้รับการศึกษาและการมีรายได้ที่ 0.77
ข้อมูลจากสำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ หรือ ETDA พบว่าประเทศไทยมีความเสี่ยงสูงที่จะถูกโจมตีบนโลกไซเบอร์ เป็นอันดับสองรองจากอินโดนีเซีย ในปีที่ผ่านมามีการโจมตีมากถึง 4,300 เหตุการณ์ โดยร้อยละ 35 ถูกกระทำจากซอฟต์แวร์ประสงค์ร้าย หรือ Malicious Software ร้อยละ 26 เป็นเรื่องการหลอกให้โอนหรือชำระเงิน และร้อยละ 23 เป็นเรื่องการเจาะเข้าสู่เครือข่ายโดยไม่ได้รับอนุญาต
ในแต่ละสัปดาห์ มีบริษัทจำนวนมากรายงานความเสียหาย เนื่องจากอาชญากรรมบนโลกไซเบอร์ และการหลอกให้โอนหรือชำระเงินบนโลกไซเบอร์เป็นจำนวนเงินหลายล้านบาท ทุกสัปดาห์อาชญากรรมทางไซเบอร์ที่สำคัญมุ่งโจมตีองค์กรธุรกิจภาคเอกชน บ่อยครั้งที่มุ่งเป้าไปยังผู้ส่งออกที่ทำธุรกรรมการเงินจำนวนมาก แต่ไม่มีการควบคุมเพื่อให้แน่ใจว่าซอฟต์แวร์ของตนทั้งหมดที่ใช้อยู่ในองค์กรของตนถูกต้องตามกฎหมายและปลอดภัย ธนาคาร ซึ่งโดยธรรมชาติแล้วจะลงทุนในเรื่องการป้องกันภัยและลดความเสี่ยงบนโลกไซเบอร์ ยังต้องออกมาให้ข้อมูลแก่ลูกค้า เช่น ขอให้หยุดทำธุรกรรมออนไลน์บนเครื่องคอมพิวเตอร์ที่ใช้ซอฟต์แวร์เถื่อนและละเมิดลิขสิทธิ์
นอกจากองค์กรธุรกิจแล้ว ธนาคารต่างๆ เผชิญหน้ากับภัยคุกคามโดยตรงจากอาชญากรไซเบอร์ด้วยเช่นกัน ปีที่ผ่านมา กลุ่มของอาชญากรไซเบอร์พยายามที่จะเรียกร้องเอาเงินจากธนาคารไทยหลายแห่ง เพื่อแลกกับข้อมูลของธนาคารที่ถูกเก็บไว้เป็นเสมือนตัวประกัน ทำให้ธนาคารไม่สามารถเข้าถึงข้อมูลเหล่านั้นได้ ธนาคารได้ผ่านการทดสอบการรักษาความปลอดภัยแล้ว แต่ภัยคุกคามต่อภาคธุรกิจจะยังคงเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
“องค์กรธุรกิจที่ใช้ซอฟต์แวร์ผิดกฎหมายและไม่มีสัญญาอนุญาตให้ใช้สิทธิ มีการกระทำที่ขาดความรับผิดชอบ โดยทำให้คู่ค้าและพนักงานตกอยู่ในความเสี่ยง ผู้บริหารต้องทำให้มั่นใจว่าองค์รกรใช้แต่ซอฟต์แวร์ถูกกฎหมายและมีสัญญาอนุญาตให้ใช้สิทธิเท่านั้น รวมถึงมีการบริหารจัดการที่ดี เช่นกันกรมทรัพย์สินทางปัญญาขอแนะนำให้ประชาชนใช้และติดตั้งซอฟแวร์แท้เท่านั้นบนเครื่องคอมพิวเตอร์ของตน เพื่อไม่ให้เกิดโอกาสเสี่ยงที่จะสูญเสียข้อมูลการเงินและข้อมูลส่วนบุคคลไป โดยนอกจากนี้ ขอให้ช่วยแจ้งเบาะแสเกี่ยวกับผู้ขายซอฟแวร์เถื่อนและซอฟต์แวร์ละเมิดลิขสิทธิ์ให้กับเจ้าหน้าที่ตำรวจด้วย"
นายทศพล กล่าว
นายสมพร มณีรัตนะกูล นายกสมาคมอุตสาหกรรมซอฟต์แวร์ไทย (เอทีเอสไอ) กล่าวว่า “อาชญากรไซเบอร์บางครั้งพบช่องโหว่ในซอฟต์แวร์ และหากไม่ได้รับเครื่องมือช่วยอุดช่องโหว่ (Patch) แล้ว คอมพิวเตอร์จะมีความเสี่ยงต่อการถูกมัลแวร์โจมตี องค์กรธุรกิจที่ใช้ซอฟต์แวร์โดยไม่มีสัญญาอนุญาตให้ใช้สิทธิ จะไม่สามารถขอรับความช่วยเหลือที่ถูกต้องตามกฎหมายจากผู้จำหน่ายซอฟต์แวร์ได้"
"มัลแวร์ถูกใช้ทำหน้าที่เป็นเหมือนสายลับ หรือสปายแวร์ (Spyware) ได้ และจะรายงานข้อมูลสำคัญ ความลับทางการค้า ข้อมูลการเงิน และข้อมูลส่วนบุคคลของพนักงานไปให้อาชญกรไซเบอร์" นายสมพร กล่าว
โครงการ Safe Software, Safe Nation จะสร้างความตระหนักรู้และให้ความรู้เรื่องการถูกมัลแวร์โจมตี และความเสี่ยงอื่น ในกรณีที่ใช้ซอฟต์แวร์ผิดกฎหมายและไม่มีสัญญาอนุญาตให้ใช้สิทธิ มีกลุ่มเป้าหมาย คือ ผู้นำองค์กรธุรกิจและประชาชนทั่วไป เช่นเดียวกันจะให้คำแนะนำและวิธีการปฏิบัติตามมาตรฐานสากลเรื่องการใช้และบริหารจัดการสินทรัพย์ซอฟต์แวร์
ทรัพย์สินทางปัญญามีความสำคัญมากสำหรับอุตสาหกรรมซอฟต์แวร์ ในปีที่ผ่านมา บก.ปอศ. พบองค์กรธุรกิจทั้งหมด 214 แห่งใช้ซอฟต์แวร์ผิดกฎหมายและไม่มีสัญญาอนุญาตให้ใช้สิทธิ มูลค่าความเสียหายร่วม 500 ล้านบาท เพิ่มขึ้นร้อยละ 20 จากปี 2557 สิ่งนี้แสดงให้เห็นว่าองค์กรธุรกิจและผู้บริหารจำเป็นต้องเข้าใจกฎหมายลิขสิทธิ์ให้มากขึ้น รวมถึงบทลงโทษทางกฎหมายที่เกี่ยวข้องและผลกระทบต่อธุรกิจ
“การละเมิดลิขสิทธิ์ซอฟต์แวร์ส่งผลกระทบอย่างชัดเจนต่อประเทศชาติ ประชาชน และองค์กรธุรกิจ ดังนั้น ความรับผิดชอบร่วมกันโดยหันมาใช้ซอฟต์แวร์ถูกกฎหมายและมีสัญญาอนุญาตให้ใช้สิทธิ จะช่วยให้ประเทศไทยมีความมั่นคงและปลอดภัย” นายทศพล กล่าว
