สวัสดีครับ
วันนี้ผมเพิ่งได้ข่าวที่เป็นความรู้ใหม่กับผมมากๆ เลย

ข่าวคือ
ในวันที่ 1 เมษายน นี้ ให้ถอดปลั๊กกล่องรับดาวเทียม C-Band แล้วเสียบคืนไปใหม่
จะสามารถรับชม ฟรีทีวีดิจิตอล ได้ที่ช่อง 11-46

ส่วนที่มาของข่าวก็มีอยู่หลายแหล่ง เช่น
http://news.mthai.com/hot-news/320167.html
http://prachatai.com/journal/2014/03/52486
ฯลฯ

โดยส่วนตัวผมไม่เคยเขียน software กล่องดาวเทียมนะครับ เลยไม่ค่อยรู้ว่าเรื่องนี้แท้จริงแล้วเป็นยังไง
แต่ผมมองว่าถ้าถึงวันนั้นจริงๆ แล้วลองทำตามแต่ไม่มีอะไรเกิดขึ้นก็ไม่ใช่เรื่องน่าแปลกใจ

แต่ถ้าลองทำตาม แล้วเกิดว่ามีช่องใหม่โผล่ขึ้นมาจริงๆ และเป็นอย่างนั้นกับเครื่องทุกรุ่นทุกยี่ห้อ ผมมองว่าเป็นเรื่องที่ค่อนข้างน่ากล้วนะครับ เราไปดูกันว่าทำไม

สมมุติว่า ทรูวิชั่น, IPM, GMMZ ออกมาประกาศว่า วันที่ 1 นี้ ใครใช้กล่องของเขา ให้ปิดเปิดใหม่ แล้วจะได้รับการเรียงช่องใหม่ นั่นก็เป็นเรื่องธรรมดาไม่มีอะไรน่าแปลกใจ เพราะเขาเป็นทั้งเจ้าของเครื่องและเจ้าของคลื่น

เหตุการจะกลับตาลปัตร ถ้ามีคนบอกว่า เรื่องเดียวกันจะเกิดขึ้นที่กล่องรับดาวเทียม C-Band โดยไม่ระบุแม้แต่ยี่ห้อครับ เพราะว่ากล่องรับดาวเทียบ C-Band มีคนผลิตขายมากมาย อย่างตัวที่ customize ได้เยอะๆ และดังๆ หน่อย ก็ Dreambox ครับ เอาเฉพาะรุ่นเดียว ก็มีคนเขียน software ออกมามากมายนับไม่ถ้วน
และในปัจจุบันนี้ก็คงจะมีหลายคน (โดยเฉพาะขาโมต่างๆ) ใช้ Dreambox รับดาวเทียม C-Band อยู่อย่างแน่นอน

เราถอยกลับมามองภาพรวมอีกครั้งนะครับ
นาย A ทำกล่องรับดาวเทียมขาย ชื่อ ABrand
นาย B ทำกล่องรับดาวเทียมขาย ชื่อ BBrand
นาย C ทำกล่องรับดาวเทียมขาย ชื่อ CBrand
ถ้าการเรียงช่องใหม่สำเร็จ แสดงว่า
นาย A, B, C เขียนโปรแกรมในกล่องรับดาวเทียมของตัวเอง ตามมาตรฐานอันหนึ่งที่ตกลงร่วมกัน
นาย A, B, C จะรู้กลไกการทำงาน ว่าคลื่นถูกส่งมายังไงทำให้ช่องเปลี่ยนไป หรือเรียงช่องใหม่
(ขอ note ไว้นิดนึงครับ ปกติการเปลี่ยนช่องใหม่ โดยไม่เปลี่ยน SID (Service ID) ก็คือเปลี่ยนภาพกับเปลี่ยนเสียง เป็นเรื่องที่สามารถทำได้อยู่แล้ว เพราะตัว SID จะทำหน้าที่คล้ายๆ เป็น shortcut ไปสู่ข้อมูลอื่นๆ ครับ แต่กรณีนี้ผมคาดว่าเป็นการเปลี่ยน SID ใหม่)
และมาตรฐานนี้ ก็ต้องเป็นมาตรฐานที่รู้กันทั่วไปไม่ใช่ข้อมูลปกปิดหรือความลับ หรืออย่างน้อยเราก็มั่นใจได้ว่านาย A, B, C รู้แน่นอน

ถ้าเกิด?
หนึ่งในคนที่รู้มาตรฐานนี้ อยากป่วนขึ้นมาล่ะ?
เช่นสมมุติว่า เสื้อเหลืองอยากแกล้งช่องเสื้อแดง เสื้อแดงอยากแกล้งช่องเสื้อเหลือง
คนมีเงินเหลือๆ ต้องการควมคุมข้อมูลอะไรบางอย่าง
นายจอห์น ไม่ชอบขี้หน้าเพื่อนบ้าน
แล้วยังเรื่องที่ผมคาดไม่ถึงอีกล่ะ?

เราก็คงเดาได้ว่าคงจะมีคนแอบกระจายคลื่นเปลี่ยนช่องคนอื่น (ซึ่งผิดกฎหมาย แต่ไม่เห็นมีใครเอาจริงเอาจังกฎหมายเกี่ยวกับคลื่น ที่เกิดขึ้นในมุมเล็กๆ เช่นผมไปซื้อรถบังคับวิทยุเด็กเล่นตามห้างใหญ่ๆ เอามาแกะดู (ถ้าข้อมูลบน PCB ถูกต้อง) ก็เห็นว่าไม่ใช่ช่วงคลื่นที่ปล่อยให้ใช้ ฟรี (เช่น คลื่น 2.4 GHz) แต่ก็ไม่เห็นมีใครดำเนินคดีกับห้าง หรือคนซื้อไปเล่น)

ในมาตรฐานเปิด ถ้าทำให้ถูกต้องแล้ว คนกำหนดมาตรฐานจะใช้ cryptography เข้าช่วยครับ
เช่น อาจจะใช้ Digital Signature Algorithm แล้วกำหนด public key ขึ้นมาให้ผู้ผลิตกล่องทุกเจ้าใช้ร่วมกัน
โดยอาจจะใช้ควบคู่กับการส่ง timestamp ณ เวลาที่ส่งข้อมูล เพื่อป้องกัน Replay Attack

แต่ในกรณีนี้เขาแค่บอกให้ถอดปลั๊กแล้วเสียบใหม่ ไม่ได้ให้ check เรื่องเวลาด้วยซ้ำ ผมก็ไม่แน่ใจว่า กลไกข้างในมันเป็นยังไง แต่สิ่งที่ผมคิดว่าเราควรทำคือตั้งข้อสงสัยกับมัน แล้วพยายามหาคำตอบดูครับ
ว่าสิ่งที่เขาเอามาใช้กันทุกวันนี้ มันใช่อย่างที่ควรจะเป็นหรือเปล่า

ส่วนทำไม TrueVision ทำแล้วถึงไม่มีปัญหา?
เพราะ truevision แอบซ่อนอะไรไว้ในกล่องรับของตัวเองก็ได้ครับ ไม่จำเป็นต้องบอกคนอื่น ด้วยลักษณะการทำงานเป็นเทคโนโลยีปิดอยู่แล้ว (และบริษัทที่พัฒนาการเข้ารหัสที่ True ใช้ในปัจจุบัน ก็เป็นบริษัทที่มีความเชียวชาญเกี่ยวกับเทคโนโลยีเข้ารหัสสูงมากๆ ด้วยครับ)

อยากแถมให้นิดนึงนะครับ Replay Attack เป็นยังไง? (เผื่อบางคนตามไม่ทันนะครับ)
เราต้องเข้าใจก่อนว่า จานดาวเทียมตามบ้าน ไม่ได้ส่งข้อมูลตอบไปยังตัวดาวเทียม เป็นการสื่อสารทางเดียว ดังนั้นกลไกต่างๆ ที่ใช้ป้องกัน Replay Attack จึงเหลือแค่ไม่กี่วิธี (เพราะต้นทางปลายทางคุยกันไม่ได้ ปลายทางรับได้อย่างเดียว) Replay Attack คือ การที่ มีคนบันทึก คลื่นเก็บเอาไว้ โดยไม่รู้ด้วยซ้ำว่าที่บันทึกเอาไว้มีความหมายว่ายังไงมั่ง แต่เขารู้ว่า คลื่นที่บันทึกเอาไว้นี้ ถ้าเอาไปป้อนใส่ จานดาวเทียมจะทำให้มันเรียงช่องใหม่ เป็นแบบนี้ สมมุติว่าคราวนี้มีการเรียงช่องใหม่ มีคนบันทึกเก็บไว้ คราวหน้ามีการเรียงช่องใหม่อีก หลังการเรียงช่องเอาข้อมูลที่บันทึกเก็บไว้นี้ไปป้อนให้ช่องกลับคืนเป็นแบบเก่าได้ (โดยป้อนผ่านจานดาวเทียม)

ทีนี้ผมเลยอยากถามคนที่รู้เรื่องนี้สักหน่อยครับว่าจริงๆ แล้วเขาทำให้มันเปลี่ยนช่องนี่ ทำกันได้ไงโดยไม่มีปัญหาด้าน security ครับ?

อันนี้ผมลองยิงดะมาถามใน blognone ดูเผื่อถูกหวย
คือผมรู้ว่ามีคนรู้ แต่ผมไม่รู้ว่าใครรู้มั่งและจะติดต่อได้ยังไง ถ้าคุณมีคนรู้จักรู้เรื่องเกี่ยวกับดาวเทียบเยอะๆ ฝากถามต่อด้วยนะครับ
ขอบคุณครับ