ผมพูดถึง 2 สิ่งนี้บ่อยๆ น่ะครับ ถ้ามองขาดแล้วจะเห็นว่ามันไม่ได้เหมือนกันไปเสียทุกบริบท
พอดีเห็นกรณีนี้ เป็นตัวอย่างที่ดีในการชี้ให้เห็นสิ่งที่ผมมองเห็น เลยออกความเห็นไว้สำหรับผู้ที่เคยอ่านความเห็นผมที่ผ่านมาครับ

Fact เป็น "ข้อเท็จจริง" ที่มนุษย์เราตั้งขึ้น มักนำหยิบยกมาถกเถียงกันเสมอ ทั้งที่มันอาจไม่ใช่ "ความเป็นจริง"
Reality คือ "ความเป็นจริง" ที่เกิดขึ้นจริงในทางปฏิบัติ ที่เมื่อยกขึ้นมาถกเถียงกับ "มนุษย์ Fact" อีกฝั่ง มักจะไม่มีทางได้ Solution ที่ลงตัวได้ เพราะต่างก็มีอัตตา ยึดแนวทางตนเองอย่างเหนียวแน่นทั้ง 2 ฝั่ง

ในความย้อนแย้งที่คุณพบ ก็เป็นเรื่องทำนองเดียวกันครับ ระหว่าง Fact คือ "แบบแผนที่ราชบัณฑิตฯ ประกาศออกมา" เช่น "ดีเบต ไม่ใช่ ดีเบท" กับ Reality คือ "คำศัพท์บางคำที่ย้อนแย้งโดยราชบัณฑิตฯ เอง" เช่น "ดิจิทัล ไม่ใช่ ดิจิตอล"

ผมพบเรื่องทำนองนี้บ่อยๆ ใน Blognone นี่ครับ เป็นสัดส่วนที่มากยิ่งกว่า Pantip เสียอีก เพราะที่ไหนยิ่งถกเถียงกันด้วยเหตุผลมากเท่าไหร่ ยิ่งเจอปัญหาระหว่าง "คนที่ยึดมั่นถือมั่นกับ Fact" และคนอีกฝั่ง "ที่ยึดมั่นถือมันกับ Reality" เสมอ

ไม่มีใครถูกและผิดโดยแท้ครับ และไม่มี Solution ที่ถูกหรือผิดโดยแท้ด้วยครับ มีแต่คน 2 ฝั่ง และ 2+ Solution ครับ

ผมหมายความว่า ถ้าคนส่วนใหญ่ในการถกกัน เป็นกลุ่มที่ยึด Fact เป็นที่ตั้ง ก็จะใช้กฏ กติกา ทั้งหมดที่มนุษย์กำหนดขึ้นเป็น Fact และใช้เหตุผลทั้งหมดโน้มน้าว (หรือบังคับ) ให้อีกฝั่งที่มีจำนวนน้อยกว่า ยอมรับว่ามันถูกต้องและควรต้องเปลี่ยนความคิดมาปฏิบัตตาม Fact

นั่นคือ Solution ที่ 1 ที่ทำให้ลงเอยกันได้

แต่ถ้าคนส่วนใหญ่เป็นกลุ่มที่ยึดถือ Reality เป็นที่ตั้ง ก็จะใช้เหตุผลข้อเดียวคือ กฏคือสิ่งที่คนกำหนดขึ้น ถ้ามันขัดแย้งกับพฤติกรรมของคนส่วนใหญ่ กฏก็ย่อมเปลี่ยนได้ ปรับปรุงได้

นั่นก็คือ Solution ที่ 2 ที่ทำให้ลงเอยกันได้เช่นกันครับ

โดยมาก ใน Blognone ที่ถกกัน มักจะวนอยู่รอบเหตุการณ์นี้ของคนสองฝั่งครับ

ถ้าอ่านแล้วรู้สึกว่าข้อเขียนของผม "เลอะเทอะ" ก็ข้ามๆ ไปนะครับ

สำหรับความเห็นนี้ ผมถกต่อนะครับ เพราะไม่ออกทะเล แต่เขายัง "มองไม่ขาด" เท่านั้น

ก่อนจะถกกันต่อไป ขอกำหนดกรอบว่า ผมไม่ถกในเชิง "การตีความ" คำศัพท์นะครับ (Reality, Fact, ความเป็นจริง, ข้อเท็จจริง) เพราะ "ความหมาย" ของศัพท์ ก็เป็นเพียงกฏที่มนุษย์สร้างขึ้นและดิ้นไปได้ตามบริบทและมุมมองอยู่ดี

Rule ไม่มีทางตอบโจทย์ได้ทั้ง Fact และ Reality พร้อมกันครับ
มนุษย์มักถือว่าอะไรเป็น Fact คือสิ่งที่มันนิ่งแล้ว ทำนองเดียวกับ 1 นิ้ว = 2.54 เซนติเมตร หรือดวงจันทร์โคจรรอบโลก
แต่ Reality คือ "ความไม่แน่นอน" ในทางปฏิบัติครับ มันจึงเขียนเป็น Rule ไม่ได้ เพราะมันจะมี Exception เป็น Infinity เสมอครับ (นี่ขนาดผมยังไม่ยกเอาเรื่องการมี "Emotion" และ "Sense" อยู่ใน Reality ด้วยนะครับ)

ถ้าคุณมี Exception ในบางคำศัพท์ในราชบัณฑิตฯ แยกออกมา คุณก็จะได้พจนานุกรมอีกเล่มอยู่ดี เพราะไม่ได้มี Exception แค่สิบคำ และยังมีเพิ่มไปตามกาลเวลาและความดิ้นได้ทางภาษาต่อๆ ไป (Reality)

ความแน่นอนคือความไม่แน่นอนครับ

สิ่งที่ผมมองขาดคือ "ความไม่แน่นอน" นี่แหละครับ ที่เป็นเรื่องปกติแล้ว
Fact เหมือนการเอา Snapshot ของ Reality มา Filter และ Organize มันเท่านั้นครับ

เช่นที่ผมขอไม่ถกต่อกับคุณ rattananen ก็เพราะ แค่เริ่มต้นเขาก็ยึดเอาความหมายของคำศัพท์ Fact และ Reality ขึ้นมาเป็นประเด็นหลัก ซึ่งไม่ว่าจะตัวคำศัพท์หรือความหมายของมันตามที่เขายกขึ้นมาเพื่อจะ "ดีเบt" กับผมนั้น มันก็เป็น Fact ที่มนุษย์เราสร้างขึ้นมานั่นเอง สาระสำคัญมันอยู่ที่ 2 สิ่งที่ผมพูดถึงอยู่ "ผม" เรียกมันเองว่า "Fact" และ "Reality" โดยตัวผมเอง ส่วนใครจะเห็นว่า "ไม่ตรงความหมาย" ตาม Fact ใคร หรือ Rule ชาติใด ภาษาใด นั้นสุดแท้แต่เขาจะแทนที่ "2 สิ่ง" ของผมด้วยคำศัพท์อื่นใดๆ หาได้เป็นประเด็นเดียวกับผมไม่

คุณ rattananen ยึด "ศัพท์" เป็น Fact ในวิธิคิดของเขา และพยายามจะ "ดีเบt" ให้ "สิ่งแรก" และ "สิ่งที่สอง" ของผม ไม่ควรเรียกว่า "Fact" และ "Reality" โดยไม่ได้นำเสนอศัพท์อื่นที่เหมาะสมกว่าใช้แทนด้วยนะ แต่กลับพยายามให้ผมเปลี่ยนเนื้อหาของ "2 สิ่ง" ของผมไปให้ตรงกับความหมายของศัพท์ 2 คำนั้นแทน

ในขณะที่ผม เพียงยกศัพท์สัก 2 คำ ที่พอจะนำมาใช้เรียก "2 สิ่ง" อันเป็นธรรมชาตินี้เท่านั้นเอง ในเมื่อผมไม่ได้เป็นนักวิชาการทางภาษาที่รู้เพียงพอจะหา "ศัพท์" ที่สื่อความตรงถึง "2 สิ่ง" ที่ผมยกขึ้นมาได้ ผมก็เพียงแค่เลือกคำว่า Reality Fact ความเป็นจริง และ ข้อเท็จจริง มาใช้ไปก็เท่านั้นครับ

คือเขาหลงประเด็นไป ในขณะที่ผมมองว่า คำศัพท์ คือส่วนหนึ่งของภาษาในการสื่อสาร ผมเพียงพยายามยกศัพท์บางคำขึ้นมาอธิบาย "มุมมอง" "วิธีคิด" ฯลฯ ของผม มาใช้สื่อสารให้ผู้อ่านท่านอื่นเข้าใจ "2 สิ่งที่ผมกำลังสื่อ" อยู่เท่านั้น
ไม่ได้บ้าบอไปกับการตีความว่า ศัพท์เหล่านั้น แปลว่าอะไร ผมเอาไปใช้ถูกบริบทหรือไม่?

งงไหมครับนี่...
ที่ผมพยายามชี้ให้เห็นถึงการติดกับดักความคิดเรื่อง Fact เรื่อง Reality หรือแม้กระทั่ง Rule กันโดยไม่รู้ตัว