Mozilla ออก Firefox 56 ตัวจริง ซึ่งเป็นเวอร์ชันสุดท้ายก่อนการอัพเกรดใหญ่เป็น Firefox Quantum

Firefox 56 มีของใหม่หลายอย่าง ได้แก่

จากที่ Mozilla ประกาศทวงบัลลังก์ด้วย Firefox 57 ปลายปีนี้ เอนจินใหม่เร็วกว่าเดิม ปรับหน้าตาใหม่ วันนี้ Firefox 57 เข้าสู่สถานะเบต้า พร้อมเปลี่ยนชื่อใหม่ (เฉพาะรุ่นนี้) เป็น Firefox Quantum
ที่มาของชื่อ Firefox Quantum มาจาก Project Quantum ที่เป็นการอัพเกรดเอนจินครั้งใหญ่ ผลคือมันทำงานได้เร็วขึ้นมาก จากสถิติของ Mozilla เองระบุว่ามันเร็วกว่า Firefox 52 ถึงสองเท่า และเร็วกว่า Chrome แบบรู้สึกได้ (ดูวิดีโอประกอบ) โดยที่ใช้หน่วยความจำน้อยกว่ากัน 30%

สัปดาห์ที่ผ่านมา Mozilla ออก Firefox 55 ที่ถึงแม้ยังไม่ใช่การเปลี่ยนแปลงใหญ่ใน Firefox 57 แต่ก็มีฟีเจอร์ใหม่ที่น่าสนใจดังนี้

ช่วงหลายปีให้หลัง Firefox มีความนิยมลดลงมาก ดังจะเห็นได้จากส่วนแบ่งตลาดที่เหลือเพียงหลัก 10% ในขณะที่ Chrome โตวันโตคืน

แต่ล่าสุด Mozilla ประกาศว่าจะกลับมาทวงบัลลังก์อีกครั้ง ด้วย Firefox ที่ยกเครื่องใหม่ทั้งเอนจินและหน้าตา โดยจะเริ่มมีผลใน Firefox 57 ที่จะออกในเดือนพฤศจิกายนนี้

Mozilla ทดสอบฟีเจอร์ใหม่ให้กับ Firefox ผ่านโครงการ Test Pilot ที่ใช้ประเมินเสียงตอบรับของฟีเจอร์ใหม่ๆ ก่อนนำมาใช้งานจริง

ฟีเจอร์ใหม่ที่ทดสอบมีด้วยกัน 3 ตัว ดังนี้

จากข่าว Adobe เตรียมยุติ Flash ในปี 2020 เราเห็นท่าทีของ Chrome, Safari, Edge/IE ไปแล้ว

ฝั่งของ Firefox เคยประกาศแผนการเลิกใช้ Flash มาตั้งแต่ปีที่แล้ว แต่หลังจาก Adobe ประกาศข่าวอย่างเป็นทางการ Mozilla ก็ปรับเปลี่ยนแผนการเล็กน้อย ดังนี้

ปีที่แล้ว Mozilla เปิดตัว Project Quantum โครงการอัพเกรดเอนจินของ Firefox ครั้งใหญ่ ภายใต้ Project Quantum มีโครงการย่อยๆ หลายตัว ที่เริ่มใช้งานไปแล้วคือ Quantum Compositor ใน Firefox 53 ช่วยให้การแสดงผลกราฟิกของ Firefox ดึงพลังจากจีพียูได้ดีขึ้น

ล่าสุดใน Firefox 55 ที่กำลังจะออกในเร็วๆ นี้ จะเริ่มเห็นผลของโครงการอีกตัว Quantum Flow ที่ช่วยให้ Firefox ตอบสนองรวดเร็วขึ้น

จากข่าว Firefox 54 แยกโพรเซสของเนื้อหาเพจแล้ว ทาง Ryan Pollock หัวหน้าฝ่ายผลิตภัณฑ์ของ Mozilla ก็เขียนบล็อกอธิบายว่า สถาปัตยกรรมการแยกโพรเซสของ Firefox นั้นดีกว่าคู่แข่ง Chrome ซะอีก เพราะประหยัดแรมมากกว่า

Pollock อธิบายว่า Chrome ใช้แนวคิด 1 แท็บ 1 โพรเซส ดังนั้นถ้าเราเปิดแท็บเยอะๆ ก็จะมีโพรเซสเยอะตามไปด้วย โดยใน 1 โพรเซสจะต้องมีเนื้อที่ของเว็บเพจ + เอนจินของเบราว์เซอร์รันอยู่ในหน่วยความจำเสมอ ส่งผลให้ Chrome กินแรมเยอะ

Mozilla ออก Firefox 54 ของใหม่ที่สำคัญคือการแยกโพรเซสของแท็บออกจากกันแล้ว

การเปลี่ยนแปลงของ Firefox 54 เป็นผลจากโครงการ Electrolysis (e10s) ที่ทำกันมายาวนาน และเริ่มต้นใน Firefox 48 ที่แยกโพรเซสของเบราว์เซอร์กับเว็บเพจออกจากกัน คราวนี้ถึงเวลาดำเนินตามแผนขั้นที่สองคือ แยกโพรเซสของแต่ละเว็บเพจออกจากกัน โดย Firefox ยังกำหนดไว้สูงสุดที่ 4 โพรเซส

ผลคือประสิทธิภาพของ Firefox จะดีขึ้นมาก เพราะเว็บเพจที่โหลดหนักๆ จะไม่ดึงทรัพยากรจากเว็บเพจอื่น ใครที่ทนกับปัญหา Firefox อืดตอบสนองล่าช้ามานาน น่าจะรู้สึกได้ถึงความเปลี่ยนแปลงนี้

Mozilla ประกาศว่า Firefox 55 ที่จะออกในช่วงเดือนสิงหาคม จะเปิดใช้ WebVR มาเป็นค่าดีฟอลต์ ช่วยให้เจ้าของแว่น VR (ตอนนี้รองรับ HTC Vive กับ Oculus Rift) สามารถสวมแว่นแล้วชมเนื้อหาแบบ VR ผ่านเว็บได้

Firefox เป็นผู้เสนอสเปกของ WebVR บนเบราว์เซอร์ และได้รับการสนับสนุนจากทั้ง Chrome และ Edge เพียงแต่ Firefox จะเป็นเบราว์เซอร์แรกที่เปิดใช้ WebVR ในรุ่นเสถียร

ที่ผ่านมา Firefox มี channel หรือระดับของความเสถียรอยู่ 4 ระดับคือ Nightly, Aurora (เทียบได้กับ Alpha), Beta และ Stable

ล่าสุด Mozilla ประกาศยกเลิกระดับ Aurora ด้วยเหตุผลว่าต้องการลดความซับซ้อนของรอบการออกรุ่นลง ทำให้ต่อจากนี้ไป Firefox Nightly จะเข้าสถานะ Beta แล้วต่อที่ Stable เลย (เหลือแค่ 3 ระดับจากเดิม 4 ระดับ)

Mozilla ให้เหตุผลว่าเดิมที Aurora ถูกออกแบบมาให้เป็นช่องทางทดสอบโปรแกรมที่มีคนใช้เยอะกว่า Nightly ประมาณ 10 เท่า ซึ่งแผนการนี้ไม่ประสบผลสำเร็จ จึงตัดสินใจตัดรอบ Aurora ออกไปเพื่อให้กระบวนการออกรุ่นเสถียรสั้นลงจากเดิม 6-8 สัปดาห์

แผนการของ Mozilla กับ Firefox ในปีนี้คือเปลี่ยนมาใช้เอนจินแสดงผลตัวใหม่ Project Quantum แทนเอนจิน Gecko ของเดิม ช่วยให้ประสิทธิภาพโดยรวมของ Firefox ดีขึ้นกว่าปัจจุบันมาก

Project Quantum เขียนด้วยภาษา Rust และส่งผลให้ซอร์สโค้ดของ Firefox ต้องผูกติดกับภาษา Rust ตามไปด้วย ล่าสุดทีมพัฒนา Firefox จึงปรับเงื่อนไขการคอมไพล์ Firefox บังคับให้ต้องมีคอมไพเลอร์ของภาษา Rust ติดตั้งอยู่ด้วย