ถ้านับระยะห่างระหว่าง Firefox 1.5 กับ Firefox 2.0 ที่เพิ่งออก RC1 มาก็เกือบจะครบปีพอดี ถ้านับตามเลขเวอร์ชันแล้ว Firefox 2.0 ถือเป็นการอัพเกรดใหญ่กว่าตอนเปลี่ยนจาก 1.0 มาเป็น 1.5 แต่ตามที่ Blognone ได้เสนอข่าวมาเป็นระยะ ฟีเจอร์ที่น่าสนใจหลายอันของ Firefox 2.0 ถูกถอดออกด้วยเหตุผลด้านเวลา ทำให้เหลือฟีเจอร์ใหม่ในส่วนที่ผู้ใช้มองเห็นไม่กี่อย่างเท่านั้น ผมเลยถือโอกาสที่ 2.0 ออก RC1 มาพาทัวร์ว่ามันมีอะไรคุ้มแก่การอัพเกรดจริงหรือไม่

ผมอ้างรายการฟีเจอร์จากหน้า Release Notes ของ Mozilla.com เป็นหลัก เวอร์ชันที่ใช้เป็น 2.0RC1 บน Ubuntu 6.06 LTS

Visual Refresh

Mozilla คงกลัวว่า 2.0 จะดูไม่ค่อยมีอะไรใหม่ เลยตัดสินใจเปลี่ยนธีมและการเรียงปุ่มบางส่วนเข้ามา แล้วเรียกมันเท่ๆ ว่า "Visual Refresh" โดยจ้างบริษัทออกแบบที่ชื่อ Radiant Core รายละเอียดทั้งหมดอ่านได้จาก MozillaWiki

หน้าตาหลักๆ ของ Firefox 2 ยังคงเดิม สิ่งที่เปลี่ยนไปคือไอคอนชุดใหม่ (ที่ผมว่าสวยสู้ของเก่าไม่ได้), ปุ่ม Go ที่รวมกับ URL Bar, แท็บแบบใหม่, ช่องค้นหาแบบใหม่ และ Preferences เรียงใหม่ เป็นต้น ผมจะค่อยๆ เขียนถึงต่อไปครับ

Built-in phishing protection

ใครยังไม่รู้จัก Phishing แนะนำให้ไปอ่านบทความ อ่อยเหยื่อออนไลน์ ที่ BioLawCom.de อธิบายไว้แล้วอย่างละเอียด ส่วนฟีเจอร์ phishing protection เป็นการเทียบเว็บที่เราเข้ากับบัญชีดำ phishing ของ Google ถ้าเข้าข่ายก็จะขึ้นเตือน

ใครใช้ Firefox 2 อยู่อยากลองว่าเป็นยังไง ลองกดเข้าไปดูหน้า test site ของ Mozilla เองได้ ถ้าไม่มี มันจะขึ้นหน้าตาแบบนี้

Search

รวมเรื่องการค้นหามาเป็นหัวข้อเดียวเลยนะ

Search Bar ใหม่ เป็นส่วนนึงของ Visual Refresh โดยย้ายปุ่มเลือก engine มาไว้ด้านหน้าแทน และมีปุ่มกดสำหรับสั่งค้นหาแยกชัดเจน

Enhanced search capabilities เพิ่มระบบ suggestion แบบเดียวกับ Google Suggest มาให้เวลาเราพิมพ์ในช่องค้นหา ซึ่งใน RC1 ผมลองแล้วไม่เวิร์คแหะ

Extended search plugin format เป็นฟอร์แมตใหม่ของ engine ที่เราใช้ในช่องค้นหา ของเก่าใน 1.5 ใช้ฟอร์แมตเดียวกับ Sherlock ของแอปเปิล ของใหม่ใช้ OpenSearch ที่ริเริ่มโดย Amazon

สำหรับ engine ของไทย คุณ bact' ได้ทำปลั๊กอินของ Longdo เวอร์ชัน OpenSearch ไว้ให้แล้ว

Improved tabbed browsing

Mozilla ได้ปรับพฤติกรรมของแท็บที่ผู้ใช้น่าจะเข้าใจง่ายและใช้สะดวก ซึ่งมันจะต่างจาก 1.5 อยู่บ้าง ชอบไม่ชอบก็คงขึ้นกับแต่ละคนมากกว่า

อย่างแรกคือย้ายปุ่มปิดแท็บมาไว้ในแต่ละแท็บ เรื่องกดผิดคงมีไม่เยอะ เพราะปุ่มปิดแท็บจะเปลี่ยนสีเมื่ออยู่ในสถานะ hover เท่านั้น

อย่างที่สองคือการจัดการแท็บเวลาเปิดไว้เยอะๆ (เรียก Tab Overflow) ของเก่าจะย่อขนาดแท็บลงไปเรื่อยๆ ไม่ว่ามันจะเยอะแค่ไหนก็ตาม แต่ของใหม่ไม่เป็นแบบนั้นแล้ว

เมื่อเปิดแท็บจำนวนมากในระดับหนึ่ง (เข้าใจว่าคำนวณจากขนาดหน้าต่าง ผมทำได้ 11 อันในหน้าจอ 1280x1024) แท็บเก่าจะถูกซ่อนไว้ โดยมีลูกศรซ้าย-ขวา ไว้เลื่อนแท็บทั้งหมด รวมถึงมีเมนูแท็บทั้งหมดอยู่ริมขวาสุดของ Tab bar ด้วย

ถ้าสังเกตดีๆ จะเห็นว่าเมื่อเปิดแท็บเยอะจนมีขนาดเล็ก ปุ่มปิดแท็บจะถูกซ่อน ต้องคลิกที่แท็บนั้นก่อน แล้วค่อยคลิกปิดอีกทีหนึ่ง

สุดท้ายคือ undo แท็บเก่าที่ปิดไปได้ ฟีเจอร์นี้ทำได้ทั้งจากเมนู History (เมนู Go ที่เปลี่ยนชื่อ)

หรือคลิกขวาที่ Tab bar ก็ได้เหมือนกัน

Resuming your browsing session

เท่าที่ลองใช้มาซักพัก ผมเจอแครช 2-3 ครั้ง ซึ่งก็สามารถกู้กลับมาได้ เมื่อเราเปิด Firefox ใหม่จะเจอคำถามดังภาพ

Previewing and subscribing to Web feeds

เมื่อเราเข้าเว็บที่มี Feed ใน URL bar ก็จะแสดงไอคอนที่คุ้นเคย (ปุ่มลูกศรสีเขียว คือ Go แบบใหม่)

เวอร์ชันเก่าพอคลิกที่ไอคอน Feed โปรแกรมจะถามว่าเราต้องการเพิ่มใน Live Bookmarks หรือไม่ แต่เวอร์ชันใหม่ไม่ใช่ครับ จะแสดง Feed แทน (แบบเดียวกับ Safari หรือ IE7)

ซึ่งสามารถเลือก Subscribe ผ่านโปรแกรมอื่นๆ หรือตัวอ่าน Feed ผ่านเว็บได้ ค่า default มีให้ 3 ตัว คือ Bloglines, Yahoo! และ Google

Inline spell checking

ฟีเจอร์นี้เข้ามาใน Thunderbird 1.5 ก่อนแล้ว การตรวจสะกดจะทำเฉพาะใน textarea สามารถเพิ่มพจนานุกรมเข้าไปได้เอง รูปแบบพจนานุกรมเป็นแบบเดียวกับ OpenOffice.org สำหรับภาษาไทย ลองแล้วยังไม่เวิร์ค (เนื่องจากยังตัดคำไม่ได้)

Live Titles

หรือชื่อเดิม Microsummary ผมเคยเขียนเรื่องนี้มารอบนึงแล้ว (อ่าน) ใครใช้ Firefox 2 ก็ลองเล่นดูได้ จะแสดงข่าวอันบนสุดใน Title ครับ

Improved Add-ons manager

รวมหน้าต่าง Extension กับ Theme ไว้ด้วยกันใต้ชื่อใหม่ "Add-ons" แถมยังเปลี่ยนโครงสร้างของ Add-ons บางส่วนด้วย ทำให้ของเก่าหลายๆ ตัวอาจจะใช้ไม่ได้

ตัวที่ผมใช้อยู่แล้วยังใช้กับ 2.0 ได้ทันทีคือ DownThemAll!, GMail Notifier, Google Toolbar

New Preferences

อย่างสุดท้ายคือ Preferences ที่เรียงใหม่บางส่วน ตัวเลือกหลายอันเปลี่ยนวิธีการเขียนใหม่ให้อ่านรู้เรื่องมากขึ้น ใช้ภาษาชาวบ้านมากขึ้น

พรีวิวฟีเจอร์ใหม่แบบที่ผู้ใช้สัมผัสได้ก็จบลงเพียงเท่านี้ ถ้าใครอยากเขียนพรีวิวเวอร์ชันสำหรับคนทำเว็บ ก็เขียนส่งมาได้ครับ