สารานุกรมเสรีอย่างวิกิพีเดียกำลังได้รับการพิมพ์ออกเป็นรูปเล่มในภาษาเยอรมันภายในเดือนกันยายนนี้ โดยอาศัยการเลือกบทความจากความนิยมที่วัดจากคำค้นของวิกิพีเดียเอง โดย 50,000 คำแรกจะถูกบรรจุเข้าไว้ในการพิมพ์ครั้งนี้

ความหวังของการพิมพ์ครั้งนี้จะช่วยเพิ่มฐานผู้ใช้ให้กับวิกิพีเดีย โดยจะได้มาจากกลุ่มผู้อ่านหนังสือแบบเดิม

หนังสือจะมีราคา 19.95 ยูโร หรือ 31.85 ดอลลาร์ โดยทุกๆ เล่มจะบริจาค 1 ดอลลาร์เข้ามูลนิธิ Wikimedia

รอพิมพ์ภาษาอังกฤษมามั้งถ้าไม่แพงไปจะซื้อไปบริจาคห้องสมุดซักเล่ม

ที่มา - PhysOrg

สารานุกรม Britannica มีต้นกำเนิดมาตั้งแต่ปี 1768 แต่ในช่วงหลังต้องเจอกับคู่แข่งที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงเทคโนโลยีครั้งสำคัญ นั่นคือ Microsoft Encarta ในยุคซีดีรอม และ Wikipedia ในยุคอินเทอร์เน็ต Britannica จึงต้องปรับตัวตาม โดยปัจจุบันยังขายสารานุกรมเป็นหนังสือยกชุดอยู่ และมีเวอร์ชันเว็บที่ต้องเสียเงินก่อนเข้าใช้งาน

ปัจจุบันอัตราส่วนของผู้เข้า Britannica กับ Wikipedia ต่างกัน 184 เท่า ทาง Britannica จึงต้องหาวิธีโปรโมทตัวเองบนเว็บเพิ่มเติม โดยเปิดแคมเปญใหม่ชื่อ Britannica Webshare ซึ่งจะอนุญาตให้ “web publisher” (บล็อกเกอร์ เว็บมาสเตอร์ และนักเขียนออนไลน์) เข้าใช้งานสารานุกรม Britannica ได้ฟรี โดยมีเงื่อนไขว่าต้องสมัครและรออนุมัติจาก Britannica ก่อน

TechCrunch วิเคราะห์ว่าสุดท้ายแล้ว Britannica จะต้องเปิดสารานุกรมให้ทุกคนแก้ไขได้เหมือน Wikipedia เพียงแต่มีจุดขายที่ทีมผู้เขียนเฉพาะทางของ Britannica เอง

ที่มา - TechCrunch

ทางการจีนตอบสนองต่อข้อเรียกร้องของคณะกรรมการโอลิมปิกสากลด้วยการเปิดให้ประชาชนเข้าถึง “วิกิพีเดีย” สารานุกรมเสรีที่ได้รับความนิยมสูงสุดแล้วในวันนี้

การยกเลิกการบล็อกนี้ไม่รวมถึงหน้าเว็บที่ “อ่อนไหว” ต่อความมั่นคงของทางการจีนไม่ว่าจะเป็นหน้าที่เขียนถึงจตุรัสเทียนอันเหมิน หรือเรื่องราวของทิเบตในตอนนี้เองก็ตาม รวมถึงหน้าวิกิพีเดียภาษาจีนนั้นยังคงถูกบล็อกต่อไป

การบล็อกของจีนนั้นทำผ่านโครงการ Golden Shield ที่ทางการจีนลงทุนไปกว่า 800 ล้านดอลลาร์ และปัจจุบันมีตัวเลขเว็บไซต์ที่ถูกบล็อกอย่างน้อย 18,000 เว็บไซต์

ที่มา - Reuters, Wikipedia

จำนวนบทความใน Wikipedia (นับรวมทุกภาษา) ครบสิบล้านบทความแล้ว

ภาษาที่โชคดีนั้นคือฮังการี โดยบทความที่ว่าคือ Nicholas Hilliard ซึ่งเป็นจิตรกรในศตวรรษที่ 16 (เวอร์ชันภาษาอังกฤษ)

ปัจจุบัน Wikipedia มีประมาณ 250 ภาษา โดยภาษาที่มีบทความมากที่สุดคืออังกฤษ 2.3 ล้านบทความ ตามมาด้วยเยอรมันและฝรั่งเศสตามลำดับ ภาษาไทยอยู่อันดับที่ 39 ขณะที่ผมเขียนมี 33,723 บทความครับ (รายชื่อภาษาทั้งหมดและสถิติต่างๆ)

ที่มา - TechCrunch

มูลนิธิ Alfred P. Sloan ได้อนุมัติเงินบริจาคให้กับมูลนิธิ Wikimedia เจ้าของเว็บสารานุกรมวิกิพีเดียเป็นเวลาสามปี ปีละหนึ่งล้านดอลลาร์ นับเป็นยอดบริจาคสูงที่สุดเท่าที่วิกิพีเดียเคยได้มาทีเดียว

ปีที่แล้ว Wikimedia มียอดบริจาครวม 2.2 ล้านดอลลาร์ และปีก่อนหน้านั้นมียอด 1.3 ล้านดอลาร์ แม้ยอดเงินจะค่อนข้างสูง แต่เนื่องจากเป็นการบริจาคจากคนจำนวนมากที่ไม่ได้มีสัญญาผูกพันระยะยาวจึงทำให้ค่อนข้างเป็นปัญหาเมื่อทาง Mediawiki ต้องการจ้างบุคคลากรเพิ่มเติม

ตั้งแต่ปี 2001 ที่เริ่มก่อตั้ง Wikimedia มีงบประมาณรวม 4.6 ล้านดอลลาร์ กว่าครึ่งใช้ไปเพื่อบำรุงรักษาเซิร์ฟเวอร์และค่าเช่าแบนด์วิดท์

ที่มา - PhysOrg

ยักษ์ใหญ่ด้านโฆษณาและบริการค้นหาอย่างกูเกิล ล่าสุดได้เตรียมตัวที่จะเปิดตัวสารานุกรมออนไลน์ลักษณะคล้าย ๆ กับวิกิพีเดียที่เรารู้จักกันดีแล้ว!

กูเกิลได้ตั้งชื่อให้กับสารานุกรมออนไลน์ตัวนี้ว่า The “Knol” Project

สำหรับรายละเอียดเพิ่มเติมในตอนนี้ยังไม่มีมากนัก แต่ว่ากูเกิลได้ออกมาพูดคร่าว ๆ ว่ากูเกิลจะเพียงแค่โฮสและอำนวยความสะดวกในเรื่องของการเขียนและแก้ไขคอนเทนท์ แต่จะไม่ทำการดัดแปลงหรือแก้ไขคอนเทนท์แต่อย่างใด แต่ถ้าหากว่าบทความไหนมีคุณสมบัติเพียงพอที่กูเกิลเห็นชอบด้วยจะได้เป็นผลการค้นหาแรก ๆ จากการค้นหาข้อมูล (Search) ด้วยกูเกิลเซิร์ช

นอกเหนือจากนี้แล้วคาดว่าผู้ที่เข้าร่วมในการเขียนข้อมูลต่าง ๆ เหล่านี้มีสิทธิที่จะมีรายได้ผ่านทางโฆษณาจาก Google Ads

ที่มา - C|net News

ยูดี แมนเบอร์ (Udi Manber) หัวหน้าวิศวกรกูเกิลได้เขียนในบล็อก หัวข้อการแบ่งปันความรู้ ได้เปิดเว็บไซต์ที่ผู้ใช้ช่วยร่วมเขียน รวมเนื้อหาหลากหลายตั้งแต่ วิทยาศาสตร์ การแพทย์ ภูมิศาสตร์ ประวัติศาสตร์ บันเทิง ผลิตภัณฑ์ สินค้า หรือแม้แต่พวกฮาวทู โดยชื่อในโครงการคือ กูเกิลโนล (Google Knol) ซึ่งว่าไปแล้วก็จะมีลักษณะคล้าย วิกิพีเดีย สารานุกรมเสรีที่ก่อตั้งขึ้นเมื่อเจ็ดปีก่อน แต่โนลจะเน้นในลักษณะสำหรับ”มืออาชีพ”มากกว่า โดยความสามารถอื่นของเว็บนี้จะแตกต่างจากวิกิพีเดียอย่างเห็นได้ชัดคือ (1) เนื้อหาในแต่ละหน้าะมีผู้สร้างเพียงคนเดียว และจะให้ความสำคัญผู้เขียนบทความ โดยชื่อผู้เขียนจะแสดงไว้ในส่วนบนสุดของบทความ (2) จะอนุญาตให้มีการใส่ความเห็นที่ท้ายบทความเช่นเดียวกับเนื้อหาบล็อกหรือข่าวทั่วไป และ (3) เนื้อหาทั้งหมดจะใช้ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ CC-by

ปัจจุบันโนลเปิดให้ผู้ใช้เฉพาะกลุ่มเขียนบทความเท่านั้น ยังไม่เปิดใช้งานต่อสาธารณชนอย่างเป็นทางการ ผู้สนใจสามารถดูตัวอย่างหน้าตาของโนลได้

โนลก็เป็นอีกโครงการหนึ่งที่พัฒนาต่อขึ้นมาจากแนวไอเดียความรู้เสรี ซึ่งก่อนหน้านี้มี ซิติเซนเดียม (ของผู้ร่วมก่อตั้งวิกิพีเดีย) และของไทยก็มี คลังปัญญาไทย (ล่าสุดเห็นมี copy/paste ระนาว)

ที่มา กูเกิลบล็อก

หลังจากที่มูลนิธิวิกิมีเดียซึ่งเป็นผู้ดำเนินการสารานุกรมวิกิพีเดียและโครงการอื่น ๆ ในรูปแบบเดียวกัน ได้เห็นชอบกับข้อเสนอของมูลนิธิซอฟต์แวร์เสรี ที่จะแก้ไขสัญญาอนุญาตเอกสารเสรีของกนู (ซึ่งบทความในวิกิพีเดียใช้อยู่ในปัจจุบัน) เพื่ออนุญาตให้เนื้อหาของโครงการในลักษณะวิกิพีเดียสามารถโยกย้ายหรือเปลี่ยนสัญญาอนุญาต ไปเป็นสัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์ประเภทยอมรับสิทธิ และอนุญาตแบบเดียวกัน (CC by-sa) ได้แล้วนั้น [ข่าวเก่า]

เมื่อวันที่ 6 ธ.ค. ที่ผ่านมา ลอว์เรนซ์ เลสสิก ได้แจ้งความคืบหน้าเพิ่มเติม ในบล็อกของครีเอทีฟคอมมอนส์ โดยในตอนหนึ่งนั้น ได้แจ้งว่าขณะนี้ในอีเมลกลุ่ม cc-licenses ได้มีคนแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเรื่องนี้เป็นจำนวนมาก และที่เป็นประเด็นร้อนก็เช่น ประเด็นที่ว่าหากนำรูปหรือสื่ออื่นที่เป็นซีซี by-sa ไปใส่ในบทความวิกิพีเดียแล้ว บทความนั้นก็จำเป็นต้องเป็นซีซี by-sa ตามด้วยรึไม่ ? (อ่านเพิ่มในอีเมลกลุ่ม)

โดยข้อสรุปจากการแลกเปลี่ยนทั้งหมด รวมทั้งจากข้อเสนอรุ่น 3.01 ที่มีประเด็นเรื่อง “moral rights” จะนำไปปรับปรุงสัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์รุ่นใหม่ ซึ่งอาจจะเป็นรุ่น 3.5

อย่างไรก็ตาม Mike Linksvayer รองประธานของครีเอทีฟคอมมอนส์ ก็ได้แจ้งเพิ่มเติมในอีเมลกลุ่ม CCi เมื่อวันที่ 7 ธ.ค. ว่า กระบวนการนี้จะใช้เวลาอีกยาวนาน และประเทศต่าง ๆ ที่กำลังจะพอร์ตสัญญาอนุญาตรุ่น 3.0 ก็ควรจะทำไปเลย ไม่ต้องรอ

ที่มา: CCth, CC News

เรื่องหนึ่งที่ถกเถียงกันในประชาคมวิกิพีเดีย คือเรื่องสัญญาอนุญาต กล่าวคือนับตั้งแต่เริ่มโครงการวิกิพีเดียเป็นต้นมา ผู้ก่อตั้งต้องการให้เนื้อหาของวิกิพีเดียสามารถนำไปเผยแพร่ต่อหรือแก้ไขได้อย่างเสรี แต่ในขณะเดียวกันก็ต้องการให้การนำไปเผยแพร่ต่อหรือแก้ไขนั้นยังคงความเสรีอยู่เช่นเดิม จึงได้เลือกที่จะเผยแพร่เนื้อหาข้อความทั้งหมดด้วยสัญญาอนุญาต GFDL ซึ่งออกโดย Free Software Foundation (FSF)

จิมมี เวลส์ ผู้ก่อตั้งวิกิพีเดีย (หรือ วิกีพีเดีย ถ้าไม่อ่านแบบทิงลิช) ประกาศมาเมื่อคืนว่า มูลนิธิวิกิมีเดียตกลงยอมรับที่จะมีการปรับแก้ลิขสิทธิ์ของวิกิพีเดียจากเดิมที่เป็นแบบ GFDL ให้สอดคล้องกับ CC หรือ ครีเอทีฟคอมมอนส์ ที่ปัจจุบันกำลังเป็นที่นิยมและมีการพัฒนาตลอดเวลา (รวมถึงการแปลในหลายภาษา ซึ่งภาษาไทยเรากำลังจัดทำอยู่และคงออกมาให้ใช้เร็ววันนี้)

นอกจากนี้เขายังได้กล่าวอีกว่า ถ้า CC ได้มีการก่อตั้งขึ้นก่อนวิกิพีเดีย เขามั่นใจว่าจะเลือกใช้ CC เป็นรูปแบบการเผยแพร่ข้อมูลในวิกิพีเดียอย่างแน่นอน อย่างไรก็ตามรูปแบบของ GFDL ที่ปัจจุบันใช้อยู่ นั้นดีเช่นกัน แต่ค่อนข้างยากในการเข้าใจและนำไปประยุกต์ใช้

โดยรูปแบบของ CC ที่จะนำมาใช้ในวิกิพีเดียคือ CC-by-SA

ดูเพิ่มซับ + ที่มา : blog.jamendo.com/index…tive-commons

ขณะที่ข้อโต้แย้งระหว่างการรีวิวบทความที่เป็นระบบในโลกการศึกษา กับการดูแลบทความด้วยชุมชนในวิกิพีเดียยังคงเดินหน้าต่อไป ศาสตราจารย์ Martha Groom แห่งมหาวิทยาลัย Washington-Bothell ก็ได้แนวคิดใหม่ในการสั่งงานให้นักเรียนในชั้นเรียนของเธอต้องเขียนบทความในวิกิพีเดีย

เธอระบุว่าแรงบันดาลใจนี้มาจากการเตรียมการสอนของเธอเอง เมื่อเธอพบว่าหลายบทความในวิกิพีเดียยังขาดข้อมูลไปเป็นจำนวนมาก และนักเรียนของเธอน่าจะมีส่วนช่วยในการเพิ่มข้อมูลเหล่านั้นได้

เธออ้างว่าจากการสั่งงานให้นักเรียนทำรายงานลงวิกิพีเดีย ทำให้นักเรียนทำรายงานได้ดีขึ้น เพราะตระหนักว่างานที่เขียนลงไปจะปรากฏในเว็บไม่ใช่การจบลงบนโต๊ะของอาจารย์เพียงคนเดียวเท่านั้น และการเขียนรายงานในรูปแบบนี้ยังเป็นการฝึกฝนนักเรียนในการทำวิจัยที่มีการรีวิวจากภายนอกซึ่งเป็นเรื่องปรกติในโลกการศึกษาอยู่แล้ว

บ้านเรามีอาจารย์ท่านใดทำอยู่แล้วรึเปล่าครับ ถ้าใครทราบช่วยแจ้งมาด้วยจะขอสัมภาษณ์ลง Blognone

ที่มา - PhysOrg

มีรายงานการวิเคราะห์แนวโน้มของวิกิพีเดียในช่วงหกปีที่ผ่านมาถึงสภาวะการมีส่วนร่วมกันของวิกิพีเดียพบว่าการมีส่วนร่วมกันเขียนบทความของวิกิพีเดียกำลังลดลงไปถึงร้อยละ 20 นับแต่ต้นปีที่ผ่านมา โดยปริมาณการแก้ไขบทความขึ้นสูงสุดในช่วงต้นปี 2007 นั้นอยู่ที่ระดับ 160,000 ครั้งต่อวัน แต่ในช่วงเดือนที่ผ่านมานั้นอยู่ที่ 130,000 ครั้งต่อวันเท่านั้น ส่วนปริมาณการสมัครสมาชิกใหม่นั้นก็ลดลงเช่นกันโดยจากกว่าหมื่นคนต่อวัน ตอนนี้มีการสมัครสมาชิกอยู่ที่เจ็ดพันกว่าคนต่อวัน เท่านั้น

ที่น่าสนใจคือปริมาณการยกเลิกการแก้ไขนั้นยังคงเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยช่วงเดือนที่ผ่านมามีการยกเลิกการแก้ไขถึงร้อยละ 20 ของการแก้ไขทั้งหมด ค่าอื่นที่ยังเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ และอาจจะเป็นการสะท้อนถึงปัญหาในวิกิพีเดียก็เช่นปริมาณการลบบทความ ปริมาณการลบภาพที่อัพโหลดขึ้นมา ตลอดจนปริมาณการล็อกหน้าที่เพิ่มมากขึ้น

ที่มา - Wikipedia User:Dragons_flight

วิกิพีเดียไทยประกาศออกมาว่ามีผู้ลงทะเบียนในเว็บไซต์ครบ 30,000 คน ในวันที่ 2 กันยายน พ.ศ. 2550 ที่ผ่านมาโดยในวันนั้นมีบทความ 26,682 เรื่อง ในปัจจุบันวิกิพีเดียไทยมีผู้เข้าชมเฉลี่ยประมาณ 120,000 คนต่อวัน ซึ่งบางวันมีคนเข้าชมมากถึง 168,243 คนภายในหนึ่งวัน

สำหรับในด้านเทคนิคนั้นผู้ใช้งานวิกิพีเดียไทยมากกว่า 99.5% ใช้งาน ไมโครซอฟท์ วินโดวส์ และผู้เข้าชมมากกว่า 96.0% ยังคงใช้งาน Internet Explorer (IE) นอกจากนี้ยังมีผู้ใช้ Wii หรือ PSP ในการเข้าดูเว็บวิกิพีเดียไทยด้วย

ที่มา: วิกิพีเดียไทย

ข้อถกเถียงในเรื่องของความน่าเชื่อถือของ Wikipedia ถูกยกขึ้นมาพูดกันหนาหูขึ้นเรื่อยๆ ในช่วงหลังมานี้ โดยเฉพาะเมื่อมีการอ้างอิงข้อมูลไปใช้ในงานจำนวนมากขึ้นเรื่อยๆ และมีข่าวการปลอมข้อมูลไปใส่ไว้โดยไม่ได้รับการตรวจสอบอยู่เป็นระยะ

นักวิจัยที่UCSC จึงเสนอทางออกใหม่ที่จะให้ชุมชนใน Wikipedia สามารถตรวจสอบความถูกต้องของข้อความที่ถูกแก้ไขได้เร็วขึ้น โดยการเพิ่มแถบสีแสดงความน่าเชื่อถือของแต่ละข้อความเอาไว้

การแสดงแถบสีระบุความน่าเชื่อถืออาจจะเป็นเรื่องที่คิดกันได้ไม่ยากนัก แต่ประเด็นที่สำคัญกว่าคือการตัดสินว่าข้อความใดน่าเชื่อถือหรือไม่ โดยปรกติแล้วเว็บจำนวนมากจะใช้ระบบการโหวตจากผู้ใช้คนอื่นๆ เช่น eBay ที่ใช้การโหวตจากผู้ซื้อและผู้ขายกัน แต่ในกรณี Wikipedia นี้ทางผู้วิจัยได้เสนอทางออกที่ง่ายกว่านั้นคือ การวัดจากการคงอยู่ ของข้อความที่ผู้เขียนนั้นๆ เคยเขียนลงในวิกิพีเดีย เช่น หากข้อความที่ผู้เขียนนั้นเขียนลงถูกลบออกไปอย่างรวดเร็ว คะแนนของผู้เขียนนั้นก็จะลดลง ถ้าข้อความนั้นคงอยู่เป็นเวลานานก็จะมีคะแนนมากขึ้นเรื่อยๆ ข้อดีของวิธีนี้คือชุมชน Wikipedia ไม่ต้องทำอะไรเพิ่มขึ้นแม้แต่น้อย เพราะการเพิ่มและลดข้อความจากผู้เขียนคนอื่นๆ ก็เป็นกระบวนการปรกติอยู่แล้ว

นักวิจัยได้แสดงให้เห็นว่าข้อความที่ถูกระบุว่าเป็นข้อความที่น่าสงสัยนั้นมีถึงร้อยละ 80 ที่ต้องได้รับการแก้ไขจริง และมีเพียงร้อยละ 60-70 ที่ได้รับการแก้ไขโดยชุมชนเอง โดยที่ไม่มีระบบการเตือนให้ชุมชนมาแก้ไขอะไร ดังนั้นหากมีระบบนี้ใช้งานจริงก็น่าจะทำให้ Wikipedia น่าเชื่อถือขึ้นไปอีกขั้น

การคำนวณค่าความน่าเชื่อถือนี้ใช้ข้อมูลย้อนหลังไปถึงเจ็ดปี และใช้เวลาในการคำนวณประมาณหนึ่งสัปดาห์ ดังนั้นหากมีการใช้งานจริงคงต้องพูดถึงพลังการคำนวณด้วยว่าจะไปหากันมาจากไหน

ที่มา - PhysOrg, The UCSC Wiki Lab

ผู้ก่อตั้ง Wikipedia นาย Jimmy Wales ได้ออกมาบอกถึงแผนการในอนาคตของ Wikia เมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมา ถึงโครงการที่จะสร้าง community-developed Web search service ซึ่งอาจจะเป็นคู่แข่งของ Google หรือ Yahoo! ที่เป็นตลาดใหญ่ของเว็บ Search engine

Wikia search engine จะมีระบบที่การรวมระหว่าง ระบบที่คอมพิวเตอร์ค้นหาหน้าที่มีอยู่แล้วให้ และ หน้าเว็บที่มนุษย์มาเป็นผู้พิมพ์ความหมายหรือหน้าที่ค้นหาเพื่อให้คำตอบที่ค้นหาเอง ระบบที่ใช้คอมพิวเตอร์ช่วยค้นหาจะใช้ โปรแกรมโอเพนซอร์ส ที่ชื่อว่า Lucerne ซึ่งทางผู้ก่อตั้งกำลังมองหาวิธีการที่จะขยายประสิทธิภาพโปรแกรมนี้ และระบบที่ใช้คนมาเป็นผู้พิมพ์จะมีส่วนช่วยในเรื่องของความหมายบางอย่างที่มีหลายๆความหมาย เช่น คำ ว่า palm ซึ่งอาจหมายถึง ต้นไม้ สถานที่ หรือ อุปกรณ์คอมพิวเตอร์พกพา

Wikia search engine วางแผนที่จะออกตัวให้คนทั่วไปได้ใช้ในสิ้นปีนี้

ที่มา - Reuters.com

ปล. ข่าวอาจจะมีบางคำไม่ถูกต้องนะครับ ผมไม่รู้ว่าจะเอาคำไทยคำไหนมาแปลดีครับ