สงคราม codec วิดีโอร้อนระอุขึ้นไปเรื่อยๆ ล่าสุด Skype ที่เดิมใช้ codec ของตัวเองในการเข้ารหัส-ถอดรหัสวิดีโอ ประกาศใช้ VP8 (ส่วนวิดีโอของโครงการ WebM) สำหรับการสนทนาแบบหนึ่งต่อหนึ่ง

ในเบื้องต้นจะยังใช้กับ Skype 5.5 for Windows เท่านั้น และ VP8 จะถูกใช้งานถ้าหากผู้ใช้ Skype 5.5 for Windows คุยกันเอง (ก่อนหน้านี้ Skype เคยทดสอบ VP8 สำหรับการคุยวิดีโอแบบกลุ่มใน Skype 5.0 มาแล้ว)

Skype เป็นผู้สนับสนุน WebM รายแรกๆ ซึ่งตอนนี้ก็เกิดคำถามเหมือนกันว่า พอ Skype โดนไมโครซอฟท์ (ที่ไม่ค่อยจะชอบ WebM มากนัก) ซื้อกิจการไปแล้ว นโยบายตรงนี้จะยังเหมือนเดิมหรือไม่

ที่มา - WebM Blog, GigaOm

ช่วงนี้กูเกิลเปิดแนวรบหลายด้านในเรื่องสิทธิบัตรซอฟต์แวร์

เมื่อครั้งที่กูเกิลออกฟอร์แมตวิดีโอ WebM ทางค่ายคู่แข่งคือ MPEG LA ก็หมายมั่นปั้นมือว่าจะฟ้องกูเกิลให้จงได้ โดยเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา MPEG LA เปิดพิจารณาสิทธิบัตรที่เกี่ยวข้อง

ความเคลื่อนไหวล่าสุดคือตัวแทนของ MPEG LA เปิดเผยว่าได้รวบรวมบริษัท 12 รายที่มีสิทธิบัตรทับซ้อนกับตัวเข้ารหัสวิดีโอ VP8 ที่ใช้ใน WebM โดยทาง MPEG LA ไม่บอกว่าบริษัทเหล่านี้ชื่ออะไรบ้าง

กลุ่มบริษัทและองค์กรที่สนับสนุน WebM จำนวน 17 ราย ประกาศตั้งกลุ่ม WebM Community Cross-License (CCL) ซึ่งจะทำหน้าที่รวบรวมสิทธิบัตรที่เกี่ยวข้องกับ WebM จากสมาชิก และให้สิทธิการใช้งานสิทธิบัตรแก่สมาชิกรายอื่นๆ ทั้งหมด

ไอเดียของ WebM CCL จะคล้ายๆ กับ Open Invention Network (เพิ่งเป็นข่าวไป) ซึ่งเป็นกลุ่มที่แลกสิทธิบัตรกันระหว่างสมาชิก เพื่อป้องกันภัยคุกคามจากการฟ้องละเมิดสิทธิบัตรอื่นนั่นเอง การที่สมาชิกถือสิทธิบัตรไว้ในมือเยอะๆ ก็มีโอกาสจะฟ้องกลับได้ง่ายกว่า ส่งผลให้ในระยะยาว สมาชิกมีโอกาสถูกฟ้องสิทธิบัตรลดลง (เพราะฝ่ายตรงข้ามคำนวณโอกาสการถูกฟ้องกลับแล้ว มองว่าไม่คุ้มที่จะฟ้อง)

งานนี้ WebM CCL ได้องค์กรใหญ่หลายแห่งเข้าร่วม ถ้าไม่นับกูเกิลที่เป็นหัวหอกก็มี AMD, Cisco, LG, Logitech, Samsung, Quanta, MIPS, Mozilla, TI, Opera, Matroska เป็นต้น

ที่มา - WebM

ในสงคราม codec ระหว่าง WebM กับ H.264 ฝ่ายของ WebM ที่นำโดยกูเกิลได้เปรียบอย่างมากตรงที่เป็นเจ้าของเว็บวิดีโอที่ใหญ่ที่สุดในโลกอย่าง YouTube และสามารถใช้ทรัพย์สินนี้สนับสนุน WebM ได้เป็นอย่างดี

ล่าสุดกูเกิลออกมาประกาศแล้วว่า ต่อจากนี้ไป วิดีโอทุกคลิปที่อัพขึ้น YouTube จะถูกแปลงเป็น WebM ด้วยอีกฟอร์แมตหนึ่ง (ปกติจะแปลงเป็น H.264 อยู่แล้ว) และกูเกิลกำลังแปลงวิดีโอเก่าๆ ให้อยู่ในรูป WebM เช่นกัน โดยตอนนี้วิดีโอเก่า 30% ถูกแปลงเสร็จแล้ว และวิดีโอเหล่านี้เป็นวิดีโอยอดฮิตที่มีส่วนแบ่งทราฟฟิกรวมกัน 99% ของทราฟฟิก YouTube ทั้งหมด

พูดง่ายๆ ว่าในทางปฏิบัติ YouTube รองรับ WebM เกือบสมบูรณ์แล้วนั่นเอง อย่างน้อยๆ เบราว์เซอร์อย่าง Chrome ที่ถอด H.264 ออกไป ก็ไม่มีปัญหากับการเปิด YouTube แล้ว

ที่มา - YouTube Blog

กูเกิลออกตัวเข้ารหัส (encoding) สำหรับ VP8 หรือที่เรียกกันตามชื่อโปรแกรมคือ libvpx รุ่นที่สองที่มีประสิทธิภาพดีขึ้น

VP8 Codec SDK รุ่นที่สองมีรหัสว่า "Bali" มีประสิทธิภาพดีกว่า SDK รุ่นแรกรหัส "Aylesbury" ประมาณ 1.3-1.4 เท่าในการประมวลผลแบบ Best และ Good บนซีพียูแบบ x86

ที่น่าสนใจคือบนซีพียู Tegra 2 ซึ่งเป็นฮาร์ดแวร์หลักของ Android ที่ออกในปีนี้ Bali มีประสิทธิภาพดีกว่า Aylesbury ประมาณ 26% คาดว่ากูเกิลคงเตรียมตัวมาดีสำหรับแพลตฟอร์มนี้

ทั้งหมดนี้คือซอฟต์แวร์ฝั่งเข้ารหัส ซึ่งจะต่างไปจากซอฟต์แวร์ฝั่งถอดรหัสที่กูเกิลมีแนวร่วมหลายราย (เช่น FFmpeg) เอาเข้าจริงแล้ว VP8 นั้นเปิดสเปกอยู่แล้ว ดังนั้นซอฟต์แวร์เข้ารหัสวิดีโอตัวอื่นๆ ก็อาจทำตัวเข้ารหัสที่มีประสิทธิภาพดีกว่า libvpx ออกมาขายได้เช่นกัน

ที่มา - WebM Project, OSNews

สงคราม codec ระหว่างค่าย MPEG LA และ WebM ยังต่อสู้กันอย่างดุเดือด ความเคลื่อนไหวล่าสุดของฝั่ง MPEG LA คือสอบถามไปยังคู่ค้าของตนว่ามีสิทธิบัตรทางวิดีโอชิ้นใดบ้าง เพื่อสร้างชุดของสิทธิบัตร (patent pool) ไปไล่ฟ้องคู่แข่ง (ไม่ได้ระบุนามแต่เข้าใจตรงกันหมดว่าหมายถึง VP8 และ WebM)

ความเคลื่อนไหวนี้ทำให้กระทรวงยุติธรรมสหรัฐลงมาสืบสวนเรื่องนี้ เพราะอาจเข้าข่ายเจ้าตลาด (H.264 และ MPEG LA) ใช้อิทธิพลกีดกันคู่แข่งหน้าใหม่ไม่ให้เข้าสู่ตลาด

นอกจากกระทรวงยุติธรรมสหรัฐในฐานะตัวแทนรัฐบาลกลาง ทางสำนักงานอัยการของรัฐแคลิฟอร์เนียก็เตรียมสืบสวนเรื่องนี้เช่นกัน

ที่มา - Wall Street Journal

งานแถลงข่าวของ Adobe ในงาน Mobile World Congress 2011 ไม่มีการประกาศอะไรยิ่งใหญ่ แต่มีเรื่องเล็กๆ ที่น่าสนใจหลายเรื่อง

อย่างแรกคือ Flash Player 10.2 เตรียมจะลงแท็บเล็ต Android Honeycomb และ BlackBerry PlayBook ในอีกไม่กี่สัปดาห์ข้างหน้านี้ ซึ่งรุ่นบนมือถือจะสามารถใช้ฟีเจอร์ Stage Video เพื่อลดโหลดของซีพียูในการประมวลผลวิดีโอได้เช่นกัน

หลังจากที่กูเกิลเข้าซื้อบริษัท On2 เพื่อเปิดมาตรฐาน VP8 ให้ทุกคนใช้งานได้ฟรีแม้บริษัทต่างๆ จะมีท่าทีต่างกันไป แต่บริษัทที่เสียผลประโยชน์อย่างชัดเจนคือ MPEG LA ที่ทำหน้าที่เป็นนายหน้าให้กับเจ้าของสิทธิบัตร โดยตอนนี้ MPEG LA เป็นผู้เรียกเก็บค่าใช้งานสิทธิบัตรจากมาตรฐาน H.264 อยู่ ล่าสุด MPEG LA ก็เรียกให้บริษัทผู้ถือสิทธิบัตรออกมาเสนอสิทธิบัตรที่เกี่ยวข้องกับ VP8 เพื่อรวมเข้ากองกลาง

Free Software Foundation องค์กรที่สนับสนุนแนวคิดซอฟต์แวร์เสรี (เรามักรู้จักซอฟต์แวร์ใต้โครงการ GNU) ประกาศสนับสนุน WebM ของกูเกิลว่าเป็นทางออกที่ดีที่สุดของวิดีโอบนเว็บ

FSF บอกว่า Flash นั้นเป็นซอฟต์แวร์ปิด ส่วน H.264 ก็ติดสิทธิบัตร ดังนั้น WebM จึงเป็นทางเลือกที่ดีที่สุด เพราะไม่มีปัญหาเรื่องสิทธิบัตรมากวนใจ และเป็นซอฟต์แวร์เสรีด้วย

FSF ยังเปลี่ยนชื่อแคมเปญ PlayOgg ที่รณรงค์ให้คนใช้ฟอร์แมต Ogg มาเป็น PlayFreedom ไปพร้อมๆ กัน

ที่มา - FSF

ประเด็น กูเกิลถอด H.264 ออกจาก Chrome ก่อให้เกิดเสียงวิพากษ์วิจารณ์ตามมาอย่างมาก จนกูเกิลทนไม่ไหว ออกมาอธิบายการตัดสินใจใน Chromium Blog ดังนี้

ทำไมกูเกิลจึงสนับสนุน <video> และ WebM

กูเกิลสนับสนุน <video> เพราะเป็นส่วนหนึ่งของมาตรฐาน HTML5 ส่วนเรื่อง codec นั้นแบ่งเป็น 2 ค่ายชัดเจนอยู่แล้ว คือ Firefox/Opera สนับสนุน WebM/Theora และ Safari/IE สนับสนุน H.264 ซึ่งกูเกิลสนับสนุน WebM เพราะไม่ต้องเสียค่าใช้งาน

ข่าว Chrome ยกเลิกการรองรับ H.264 แล้ว ยังสะเทือนวงการเว็บต่อเนื่องอีกหลายวัน เราเห็นปฏิกริยาตอบโต้จากไมโครซอฟท์กันแล้ว คราวนี้มาดูปฏิกริยาจากค่ายอื่นๆ กันบ้าง

ค่าย Mozilla ไม่มีอะไรซับซ้อน เพราะไม่เอา H.264 ตั้งแต่แรก บุคคลากรของ Mozilla ออกมาสนับสนุนการตัดสินใจของกูเกิลกันสั้นๆ โดยให้ข้อมูลว่าพันธมิตร WebM ทั้งสามเบราว์เซอร์มีส่วนแบ่งตลาดโลกรวมกัน 40% จะช่วยดันให้ WebM เกิดได้ไม่ยาก - Aza Dotzler

ศึก codec ระหว่างค่าย WebM กับ H.264 กำลังร้อนแรงขึ้นเรื่อยๆ จุดอ่อนสำคัญอย่างหนึ่งของฝ่าย WebM คือฮาร์ดแวร์จำนวนมากไม่ได้ปรับแต่งมาเพื่อ WebM ทำให้ประสิทธิภาพอาจจะแย่กว่า H.264 ที่ซีพียูหลายรุ่นสามารถเร่งความเร็วในการประมวลผลได้

แต่วันนี้ช่วงห่างอาจเริ่มแคบลง เพราะทีมงาน On2 เดิม (กูเกิลซื้อกิจการมา) ประกาศว่าพัฒนาสเปก (และพิมพ์เขียว) สำหรับทำ hardware decoder ของ VP8 เสร็จเรียบร้อยแล้ว ผู้ผลิตเซมิคอนดักเตอร์สามารถติดต่อไปยังกูเกิลเพื่อนำไปใช้ในฮาร์ดแวร์ของตัวเองได้เลย

ทีม On2 คาดว่าชิปจริงๆ จะเริ่มขายในไตรมาสแรกของปีนี้ และในงาน CES 2011 ก็มีบริษัทจีน Rockchip เริ่มโชว์ชิปต้นแบบแล้ว

ที่มา - WebM Blog, Engadget

จากข่าวใหญ่สะเทือนวงการเว็บวันก่อน Chrome ยกเลิกการรองรับ H.264 แล้ว ฝั่งไมโครซอฟท์ออกมาตอบโต้แล้วครับ

พนักงานของไมโครซอฟท์ชื่อ Tim Sneath ได้เขียนบล็อกบน MSDN ตอบโต้กูเกิลอย่างเจ็บแสบ โดยใช้ชื่อบล็อกว่า "จดหมายเปิดผนึกจากประธานาธิบดีแห่งสหรัฐกูเกิล" เขาเทียบสถานการณ์ของ WebM ว่าเหมือนกับภาษา Esperanto ที่ประดิษฐ์ขึ้นมาเพื่อเป็นภาษากลางของโลก แต่สุดท้ายแล้วไม่มีใครใช้

เขาเทียบสถานการณ์ว่าเหมือนกับประเทศแห่งหนึ่ง (กูเกิล) เลิกใช้ภาษาอังกฤษ (H.264) เพื่อมาใช้ภาษา Esperanto (WebM) เพื่อ "ความเข้ากันได้และนวัตกรรม"

ที่มา - MSDN

โครงการ WebM นำเสนอความคืบหน้าหลังเปิดตัวโครงการมาได้ 5 เดือน (สไลด์เป็น PDF)

• เบราว์เซอร์ 3 ค่ายใหญ่คือ Firefox, Opera, Chrome รองรับ (คนใช้ IE กับ Safari ต้องลง codec เอง)
• Skype 5.0, FFmpeg, Winamp รองรับ หลังเปิดตัวมีพาร์ทเนอร์เข้าร่วมอีก 20 กว่าราย
• ชิปช่วยประมวลผล WebM จะเริ่มออกช่วงต้นปีหน้า และซีพียูบางตัว เช่น TI OMAP 4 จะเริ่มรองรับ WebM ในตัว
• ตอนนี้ วิดีโอบน YouTube 80% ถูกแปลงเป็น WebM เรียบร้อยแล้ว
• กูเกิลกำลังพัฒนาโค้ดของ WebM SDK (ทั้ง encoder/decoder) ให้ทำงานเร็วขึ้น

ที่มา - OSNews

เทคโนโลยี WebM ดูจะได้รับการสนับสนุนจากซอฟต์แวร์มากขึ้นเรื่อยๆ ถ้าไม่นับเว็บเบราว์เซอร์ 3 ยี่ห้อดัง Chrome/Firefox/Opera ที่เปิดตัวไปตั้งแต่แรกแล้ว ก็มี FFmpeg และ VLC 1.1.0 จากฝั่งโปรแกรมมัลติมีเดียที่รองรับ เป็นต้น

ล่าสุด Winamp โปรแกรมฟังเพลงขวัญใจมหาชน ก็ออกรุ่น 5.58 ที่รองรับ WebM แล้วเช่นกัน

ผมคาดว่ากูเกิลอาจจะรอ Android 3.0 ที่น่าจะใช้ WebM ได้ออกมาก่อน แล้วค่อยผลักดันให้ YouTube เข้าสู่ WebM อย่างเต็มรูปแบบ

ที่มา - Winamp