Blognone - Special Report

ทดลองจับ ASUS Transformer Prime และ Zenbook

mk — Tue, 24 Jan 2012 09:34:37 +0000

วันนี้ ASUS ประเทศไทยมีงานแถลงข่าวเปิดตัวผลิตภัณฑ์ใหม่ 2 ตัว คือ ASUS Transformer Prime และ Zenbook โน้ตบุ๊กสาย ultrabook

งานแถลงข่าวยังไม่เคาะราคาขายอย่างเป็นทางการ แต่มีผลิตภัณฑ์ของจริงมาให้จับ ก็เข้าเรื่องเลยไม่ต้องเสียเวลา

Transformer Prime

ตัวนี้เป็น Prime ตัวแรกที่เปิดตัวตั้งแต่ปีที่แล้ว ยังไม่ใช่ Prime TF700T ที่เปิดตัวในงาน CES

สรุปสั้นๆ

บาง
เร็ว ลื่น สมราคา Tegra 3
รัน ICS
มี keyboard dock มาให้ สกรีนภาษาไทย

ที่เหลือคงขึ้นกับราคาว่าจะตั้งเท่าไรแล้ว

Zenbook

ASUS เอามาทั้งรุ่น Zenbook UX21 (11") และ UX31 (13") ครับ สีที่นำเข้ามามีสองสีคือ ดำ/เทา และชมพูอ่อน (rose gold) สเปกก็ไปหาอ่านกันเองละกันนะ

ความรู้สึกที่ได้จับคือ

มันแหลมมาก
ทุกอย่างให้ความรู้สึกเป็นโลหะหมด ทั้งฝาพับ ตัวเครื่อง คีย์บอร์ด
รุ่น 13" รู้สึกหนักพอสมควร (ผมอาจรู้สึกไปเองก็ได้ครับ)

ความเห็นเชิงเทคนิคต่อคดีนายอำพล (อากง SMS)

lew — Fri, 30 Dec 2011 08:06:49 +0000

เมื่อวันที่ 14 ธันวาคมที่ผ่านมาผมได้ไปร่วมงานเสวนา "สิทธิพลเมืองกับหลักฐานอิเล็กทรอนิกส์" ที่จัดโดย Thai Netizen การพูดครั้งนั้นมีผลมากกว่าที่ผมคิด คือหนังสือพิมพ์และสื่อหลายฉบับนำข้อมูลไปอ้างอิง เช่น กรุงเทพธุรกิจ, The Nation, และเจาะข่าวตื้น ข้อมูลในงานนั้นเป็นข้อมูลที่ได้ผ่านทาง iLaw ที่นัดแนะให้ผมเข้าไปดูเอกสารสำนวนคดีที่ทางฝั่งจำเลยได้รับมา เนื่องจากเวลาในงานนั้นมีจำกัด และกลุ่มผู้ฟังไม่ใช่คนในสายวิชาการนัก ผมจึงตัดสินใจมาเขียนบทความอีกครั้งใน Blognone

บทความนี้เป็นการชี้ว่าด้วยหลักฐานเท่าที่มี มันมีความเป็นไปได้อื่นๆ อีกจำนวนมาก และหากยึดมาตรฐานว่าหลักฐานเท่านี้เพียงพอต่อการดำเนินคดีและลงโทษ อาจจะทำให้เกิดการใส่ร้ายป้ายสีหรือการสวมรอยบุคคลอื่นๆ ทำความผิดตามมาได้อีกมากมาย

ข้อเท็จจริงในคดี

หลายคนอ่านจากหลายที่แล้วอาจจะเจอข้อเท็จจริงไปแบบต่างๆ อย่างใน Blognone เองที่คุยกันก็มีความสับสนมาก จึงข้อไล่ข้อเท็จจริงกันก่อน

หลักฐานข้อความคือภาพถ่ายหน้าจอโทรศัพท์จำนวน 4 ภาพ เป็นภาพถ่ายหน้าจอโทรศัพท์
การส่งมีขึ้นในวันที่ 9, 11, 12, 22 พฤษภาคม 2553 จากหมายเลข "-3615" ในเครือข่าย DTAC เป็นหมายเลขไม่ลงทะเบียนชื่อผู้ใช้ ภายหลังตรวจพบว่ามีข้อความที่หมายเลขนี้ส่งข้อความไปมากกว่านั้น แต่ไม่มีข้อมูลว่าเป็นข้อความอะไร
หมายเลข IMEI ที่ใช้งานกับหมายเลข -3615 นั้นคือ 358906000230110
เจ้าหน้าที่ค้นหาว่าหมายเลข 358906000230110 มีการใช้งานกับหมายเลขใดอีกบ้าง จึงพบว่ามีการใช้งานกับหมายเลข "-4627" ในเครือข่าย True แบบไม่ลงทะเบียนผู้ใช้อีกครั้ง
แต่จากการตรวจสอบการใช้งานของหมายเลข "-4627" พบว่ามีการติดต่อกับอีกหมายเลขหนึ่ง เป็นหมายเลขลงทะเบียน ภายหลังจึงทราบว่าเป็นหมายเลขของลูกสาวคุณอำพล
Cell ID ของ DTAC ที่ใช้ส่ง SMS คือ Cell ID หมายเลข 23672 กินพื้นที่ซอยวัดด่านสำโรง ซอย 14 ถึง 36 โดยบ้านนายอำพลอยู่ที่ซอย 32 และ Cell ที่หมายเลข -4627 ใช้งานนั้นอยู่บริเวณเดียวกัน
หมายเลข -3615 และ -4627 ใช้งานในเวลาใกล้เคียงกัน และไม่เคยใช้งานในเวลาเดียวกัน
log เป็น log การใช้งานบันทึกช่วงเวลาที่มีการรับส่งต่างๆ โดยตลอดทั้งวันมี SMS เข้าหมายเลข -4627 เป็นช่วงๆ ในเรื่องนี้คำพิพากษาฉบับเต็ม (PDF) ได้ระบุไว้ว่าหมายเลข -4627 นั้นมีการส่ง SMS จำนวนมาก ผมไม่แน่ใจว่าเอกสารที่ผมเห็นครบถ้วนหรือไม่ แต่เท่าที่เห็นคือมีแต่การรับเท่านั้น
ภายหลังการจับกุม เจ้าหน้าที่ได้ส่งตัวเครื่องไปเพื่อหาว่ามีการแก้หมายเลข IMEI หรือไม่ และหาข้อความที่อาจจะเหลือหลักฐานในเครื่อง แต่เครื่องเสียหายจนไม่สามารถตรวจสอบหมายเลข IMEI จากเครื่องได้ (ตรวจได้จากสติกเกอร์หลังเครื่องเท่านั้น) ทำให้ไม่สามารถตรวจหน่วยความจำในเครื่องได้อีกเช่นกัน ที่เหลือคือข้อมูลในการ์ด micro SD ที่เจ้าหน้าที่ระบุว่าได้ดัมพ์ลง CD ให้แล้ว (ไม่พบเอกสารว่ามีข้อมูลอะไรภายใน)

หมายเลข IMEI

ประเด็นว่าหมายเลข IMEI ว่าปลอมได้หรือไม่นั้นคงเป็นประเด็นที่มีการพูดกันมากแล้วว่าปลอมได้ ในบางรุ่นแทบไม่ต้องใช้เครื่องมือพิเศษใดๆ มากไปกว่าสาย USB และซอฟต์แวร์ เท่านั้น

ประเด็นที่ควรกังวลอีกประเด็นหนึ่งคือแม้เราจะไม่รู้หมายเลข IMEI ของคนทั่วไปเพราะไม่ได้ใช้ประโยชน์จากมัน แต่ในทางปฎิบัติแล้วหมายเลข IMEI ไม่ใช่ความลับแต่อย่างใด เครื่องส่วนมากสามารถดูหมายเลข IMEI ได้ด้วยการกด *#06# ในส่วนสติกเกอร์นั้นมักติดอยู่ใต้แบตเตอรี่ ตัวกล่องโทรศัพท์เองมักมีหมายเลข IMEI บอกไว้ภายนอกกล่อง หมายเลขนี้จะผ่านตาคนจำนวนมาก เช่น พนักงานขาย โทรศัพท์มือถือ หรือคนซ่อมโทรศัพท์ ฯลฯ ต่างจากหมายเลขที่เป็นความลับเช่นรหัสบัตรเอทีเอ็ม ที่จะส่งมาในซองดำที่คอมพิวเตอร์ถูกออกแบบให้พิมพ์ตรงออกมายังซองปกปิด ไม่มีใครเห็นรหัส แม้แต่ตัวพนักงานผู้สั่งพิมพ์เอง

ภาพหน้าจอ

ผมเคยเขียนเรื่องนี้ไปแล้วครั้งหนึ่งว่าภาพหน้าจอไม่ใช่หลักฐาน ไม่ว่าจะเป็นการสั่งเซฟหน้าจอโดยตรง หรือเอากล้องมาถ่ายภาพหน้าจอก็ตามที ในความเป็นจริงคือเราสามารถเปลี่ยนแปลงข้อมูลภายในได้จนไม่เหลือพิรุธใดๆ และการกระทำเช่นนี้ใช้เวลาไม่นาน

การเปลี่ยนแปลงข้อความใน SMS ที่ได้รับมาเป็นหัวข้อที่ทำได้ไม่ยากในโทรศัพท์หลายรุ่น (Nokia, Android, iPhone) เมื่อผ่านการแก้ไขด้วยกระบวนการเหล่านี้ เป็นไปไม่ได้เลยที่จะตรวจสอบความถูกต้องของข้อความว่าเป็นข้อความจริงด้วยภาพหน้าจอ

ความถูกต้องของ Log การใช้งาน

ในคำพิพากษามีส่วนหนึ่งระบุถึงความถูกต้องของ log ว่ามีผลสำคัญต่อความน่าเชื่อถือ แต่หากใครทันยุคโทรศัพท์อนาล็อก (ระบบ AMPS) อาจจะจำได้ว่ายุคหนึ่งฝันร้ายของคนใช้โทรศัพท์มือถือคือการถูกจูนโทรศัพท์ ค่าใช้จ่ายจำนวนมากจากเหยื่อที่ไม่ได้ใช้งาน ทำให้เกิดข้อพิพาทระหว่างผู้ใช้กับผู้ให้บริการอยู่ต่อเนื่อง แม้แต่ในปัจจุบันนี้เอง ปัญหาการคิดค่าบริการผิด (ซึ่งก็คิดมาจาก log การใช้งานเหล่านี้) ก็ยังเป็นปัญหาสำคัญที่สบท. และกสทช. ต้องรับเรื่องแก้ไขกันเรื่อยมาจนเป็นปัญหาอันดับหนึ่งของวงการโทรคมนาคมไทย ในยุโรปเองเริ่มมีรายงานผู้ใช้ถูกจูนโทรศัพท์ในระบบ GSM กันบ้างแล้ว ปัญหาความไม่น่าเชื่อถือก็ยังอยู่กับวงการโทรคมนาคมต่อไปเหมือนที่เคยเกิดขึ้นมาก่อนหน้านี้

ในด้านความปลอดภัยนั้น การโจมตีผู้ให้บริการเพื่อให้เกิด log ที่ผิดพลาดเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นมานานแล้ว เช่น การจูนโทรศัพท์ในระบบ GSM ที่เพิ่งมีรายงานไม่กี่วันมานี้, การโจมตีด้วย De-Registration Spoof ที่มีรายงานมาตั้งแต่กว่าสิบปีก่อน ทำให้ผู้ให้บริการเข้าใจว่าเครื่องปลายทางมีการปิดเครื่องไป

ช่องโหว่ของระบบ GSM นั้นมีจำนวนมาก และความผิดพลาดในการออกแบบจำนวนหนึ่งได้รับการแก้ไขไปในระบบ 3G รายงานช่องโหว่ส่วนมากปรากฏอยู่ในรายงานเชิงเทคนิคของ 3GPP (PDF) ซึ่ง 3GPP เป็นหน่วยงานออกมาตรฐานในระบบ 3G เอง

การใช้งานสลับกัน

การใช้งานสลับกันเป็นหัวข้อที่คงพูดถึงกันมากที่สุดต่อจากการปลอม IMEI ในคดีนี้คือการใช้งานสลับกัน อย่างที่ได้กล่าวในหัวข้อที่แล้วว่าการ "หลอก" ผู้ให้บริการว่าเครื่องออกจากระบบนั้นทำได้ แต่หากต้องการกระทำเช่นนั้นจริง มีวิธีที่ง่ายกว่ามากคือการรบกวนสัญญาณโทรศัพท์มือถือ

เครื่องรบกวนสัญญาณมือถือเป็นปัญหาอย่างหนึ่งในระบบการควบคุมการนำเข้าอุปกรณ์วิทยุในประเทศไทย ขณะที่การปล่อยคลื่นที่ต้องได้รับอนุญาตล่วงหน้าจากกสทช. เช่นนี้ทำไม่ได้ตามกฏหมาย แต่อุปกรณ์เหล่านี้กลับมีวางขายอยู่ทั่วไปในหลายขนาดหลายราคา ตั้งแต่ 10-100 เมตร และมีการใช้งานทั่วไปตามห้องประชุม หรือสถานที่ต่างๆ

การที่ log ไม่แสดงว่ามีการใช้งานทับช่วงเวลากัน แล้วถือว่า log เช่นนั้นเป็นการยืนยันว่าข้อความถูกส่งออกมาจากเครื่องเดียวกันจริง ทั้งที่ไม่สามารถตรวจสอบจากตัวเครื่องได้ จะสร้างคำถาม และเปิดช่องให้มีการโจมตีกันได้อีกมาก เช่น หากมีคนมีความตั้งใจจะโจมตีใส่ร้ายผู้อื่นว่าเป็นผู้กระทำความผิด เขาต้องการเพียงรู้หมายเลข IMEI แล้วจัดหาเครื่องตัดสัญญาณที่แรงพอ เดินออกไปนอกเขตทำการของเครื่องตัดสัญญาณแล้วใช้เครื่องที่ปลอมแปลงมาส่งข้อความออกไป ทั้งหมดไม่ต้องแตะต้องเครื่องที่ถูกโจมตีหรือใช้ความรู้พิเศษไปกว่าความรู้ทั่วไปที่ช่างซ่อมโทรศัพท์ทั่วไปสามารถทำได้

การพิสูจน์ตัวตน

ด้วยข้อสงสัยทั้งหมด ผมยังคงตั้งคำถามว่าหากเราสามารถหาหลักฐานยืนยันได้อย่างชัดเจนว่าเครื่องที่ใช้กระทำความผิดนั้นเป็นเครื่องที่จับกุมได้จริง เจ้าหน้าที่ควรต้องหาหลักฐานยืนยันตัวผู้กระทำเพิ่มเติมหรือไม่ ก่อนหน้านี้คดีทางคอมพิวเตอร์ เจ้าหน้าที่เคยระมัดระวังในเรื่องพิสูจน์ตัวบุคคลถึงกับซุ่มจับขณะที่ใช้งานคอมพิวเตอร์หน้าเครื่อง แม้จะมีประเด็นคำถามอื่นๆ ต่อความถูกต้องในการจับกุมว่าผู้ต้องหาได้รับสิทธิต่างๆ อย่างครบถ้วนหรือไม่ แต่คำถามว่าเกิดอะไรขึ้นกับมาตรฐานการพิสูจน์ตัวตนผู้กระทำความผิดที่คดีนี้ใช้เพียง log ที่ชี้ไปยังโทรศัพท์เครื่องหนึ่งเท่านั้น

คำถามสำคัญต่อเจ้าหน้าที่ในเรื่องนี้คือมาตรฐานของหลักฐานว่าเพียงพอต่อการดำเนินคดีหรือไม่นั้นอยู่ตรงไหน และคำถามสำคัญต่อสังคมคือเราจะเอามาตรฐานนี้จริงๆ หรือเปล่า?

จดหมายเปิดผนึกถึงกสทช. เรื่องข้อเสนอสิทธิแห่งผู้บริโภคในกิจการโทรคมนาคม

lew — Fri, 23 Dec 2011 07:08:52 +0000

note: วันนี้ผมมาร่วมงาน NBTC Public Forum ที่รับฟังความคาดหวังของภาคประชาสังคมต่อกสทช. ผมและ mk จึงร่างจดหมายเพื่อแสดงความคาดหวังของเราในด้านการคุ้มครองผู้บริโภคเพื่อแสดงต่อกสทช. ในงานนี้ครับ

ถึง กสทช. ทุกท่าน

ในช่วงเวลาหลายปีที่ผ่านมา บริการโทรคมนาคมมีความสำคัญต่อชีวิตประชาชนขึ้นอย่างมาก คนจำนวนมากมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นจากการเข้ามาของเทคโนโลยีโทรคมนาคม คนจำนวนมากมีชีวิตโดยต้องพึ่งพิงโทรคมนาคมเพื่อการดำรงค์ชีวิต ทั้งการอาชีพและการปฎิสัมพันธ์กับผู้อื่นในสังคมตามอัตภาพ

เป็นเรื่องน่ายินดีที่พระราชบัญญัติองค์กรจัดสรรคลื่นความถี่และกำกับกิจการวิทยุกระจายเสียง วิทยุโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. ๒๕๔๓ ได้กำหนดให้จัดตั้งสถาบันคุ้มครองผู้บริโภคในกิจการโทรคมนาคม (สบท.) โดยที่ผ่านมาหน่วยงานแห่งนี้ก็ได้มีบทบาทในการเรียกร้องสิทธิผู้บริโภคในประเด็นต่างๆ เรื่อยมา

แต่ความเปลี่ยนแปลงของสังคมในช่วงหลัง โดยเฉพาะเมื่อเกิดเหตุการณ์ที่กระทบต่อสิทธิของผู้บริโภคในกิจการโทรคมนาคมของไทยเป็นวงกว้าง แม้สบท. และกสทช. จะออกมาแถลงการเตือนผู้บริโภคต่อเหตุการณ์เหล่านั้น แต่กลับไม่ได้ออกแสดงถึงเจตน์จำนงค์ที่จะยืนยันสิทธิแห่งผู้บริโภค การออกแถลงการณ์เตือนให้ผู้บริโภคต้องระวังตัวเองนั้นแม้จะช่วยลดความเสี่ยงให้กับผู้บริโภคแต่ในทางหนึ่งกลับเป็นการยอมรับให้ผู้บริโภคถูกกระทำ

ทีมงาน Blognone ขอเสนอสิทธิแห่งผู้บริโภค ที่หน่วยงานต่างๆ ทั้งกสทช. และสบท. ควรต้องยืนยันสิทธิเหล่านี้ให้กับผู้บริโภคทุกคน และเรียกร้องให้มีการสร้างกฏเกณฑ์เพื่อบังคับใช้ในการคุ้มครองสิทธิเหล่านี้ให้กับผู้บริโภคทุกคนอย่างเท่าเทียมกัน

ผู้บริโภคพึงสามารถใช้งานตามปรกติสุขได้โดยไม่ต้องมีกังวล: กรณีคดีอากง SMS เป็นคดีที่สร้างความกังวลต่อผู้บริโภคเป็นจำนวนมาก การเตือนให้ผู้บริโภคพกเครื่องไม่ห่างตัวไม่ใช่การใช้งานอย่างเป็นปรกติสุขโดยทั่วไป หากการใช้งานโดยทั่วไปมีความเป็นไปได้ที่การกระทำจากตัวเครื่อง กระบวนการคุ้มครองผู้บริโภคต้องให้ความคุ้มครอง และเรียกร้องต่อสิทธิการใช้งานอย่างเป็นปรกติต่อไปโดยไม่มีความเสี่ยงใดๆ
ผู้บริโภคมีสิทธิกำหนดขอบเขตการรับผิดชอบค่าใช้จ่าย: ปัญหาค่าใช้จ่ายสูงกว่าที่ผู้บริโภคคาดคิด ไม่ว่าจะเป็นการใช้งานอินเทอร์เน็ตจากในประเทศ หรือการใช้งานจากต่างประเทศ สร้างปัญหาและเรื่องร้องเรียนอย่างต่อเนื่องตามประวัติของสบท. และในอนาคตก็คาดว่าจะมีปัญหาในรูปแบบอื่นๆ ในแนวทางเดียวกันอีก จากความซับซ้อนของระบบการคิดค่าบริการของบริการโทรคมนาคม ผู้บริโภคควรมีสิทธิกำหนดขอบเขตการรับผิดชอบต่อค่าใช้จ่ายด้วยตัวเอง เช่นหากผู้บริโภคกำหนดความรับผิดชอบไว้ที่ 15,000 บาท เป็นหนัาที่ของผู้ให้บริการ ที่จะต้องไม่ปล่อยให้มีการใช้งานเกินกว่า 15,000 บาท โดยที่ผู้บริโภคยังไม่ได้รับแจ้งและมีการยินยอมเพิ่มขอบเขตความรับผิดชอบนี้ หากผู้ให้บริการให้บริการเกินกว่าขอบเขต ต้องถือเป็นความผิดของผู้ให้บริการและผู้บริโภคไม่ต้องรับผิดชอบค่าใช้จ่ายส่วนเกิน
ผู้บริโภคมีสิทธิที่จะรับรู้เงื่อนไขและข้อจำกัดอย่างชัดเจน: เงื่อนไขของการใช้งานบริการต่างๆ ทางโทรคมนาคมนั้นมักมีเงื่อนไขที่ซับซ้อนหลากหลาย หลายครั้งผู้ให้บริการเลือกที่จะนำข้อดีของบริการในเงื่อนไขหนึ่งๆ มาโฆษณาร่วมกับข้อดีในเงื่อนไขอื่นๆ ผู้บริโภคควรได้รับข้อมูลอย่างถูกต้อง และต้องมีการคุ้มครองให้ข้อความในโฆษณานั้นอยู่ภายในเงื่อนไขเดียวกัน เช่นโฆษณา "อินเทอร์เน็ตความเร็ว 7.2Mbps ไม่จำกัด" ที่จริงแล้วกลับเป็น "อินเทอร์เน็ตความเร็ว 7.2Mbps ในปริมาณ 5GB แรก และความเร็ว 512kbps ไม่จำกัด" หากการโฆษณาจำเป็นต้องรวบรัดเพื่อให้เหมาะกับพื้นที่โฆษณา ผู้บริโภคควรได้รับความคุ้มครองที่จะเห็นโฆษณาในเงื่อนไขเดียวกันเช่น "อินเทอร์เน็ต 7.2Mbps ปริมาณ 5GB" หรือ "อินเทอร์เน็ตไม่จำกัด 512kbps" โดยข้อความทั้งหมดต้องเด่นชัดในระดับเดียวกัน
ผู้บริโภคต้องได้รับความคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล: บริการต่างๆ ทางด้านโทรคมนาคมนั้น เป็นผู้ให้บริการที่รับผิดชอบต่อข้อมูลส่วนตัวของผู้บริโภคเป็นอย่างมาก ทั้งข้อมูลทั่วไปเข่น ข้อมูลที่อยู่อาศัย หมายเลขโทรศัพท์ ตลอดจนถึงข้อมูลการสื่อสารระหว่างกัน กสทช. ต้องให้ความคุ้มครองผู้บริโภคที่จะไม่ถูกนำข้อมูลเหล่านี้ไปใช้งานอย่างไม่เป็นธรรม เช่นการส่งต่อข้อมูลไปยังบริษัทในเครือหรือคู่ค้าเพื่อใช้ส่งโฆษณา จนถึงการส่งข้อมูลให้กับเจ้าหน้าที่รัฐโดยไม่ผ่านกระบวนการที่ถูกต้อง
ผู้บริโภคมีสิทธิในการเลือกประเภทบริการที่ต้องการใช้งาน: บริการโทรคมนาคมหลายประเภทในตอนนี้มักผูกติดกันหลายต่อหลายประเภทบริการ เช่นบริการเสียงเพลงรอสายที่ผูกมากับบริการโทรศัพท์, หรือบริการอินเทอร์เน็ต ขณะที่มันอำนวยความสะดวกให้คนจำนวนมากเข้าถึงบริการต่างๆ ได้โดยง่าย ผู้บริโภคจำนวนหนึ่งกลับไม่ได้ใช้บริการเหล่านั้น และไม่ต้องการให้บริการเหล่านั้นมารบกวนการทำงานประจำวัน ผู้บริโภคพึงสิทธิในการตัดบริการใดๆ ออกจากการรับบริการ เช่น บริการโทรศัพท์, บริการ SMS, บริการข่าวสาร, บริการโทรระยะไกล, หรือบริการอื่นๆ ผู้บริโภคทุกคนพึงมีสิทธิในการเลือกรับหรือไม่รับบริการเหล่านี้ตามความต้องการของตนเอง เช่น ผู้ใช้บางรายที่ต้องการใช้งานเฉพาะการโทรศัพท์ พึงมีสิทธิที่จะตัดบริการอื่นออกทั้งหมดเพื่อไม่ให้มีความกังวลกับค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้น

ทีมงาน Blognone เชื่อว่าการคุ้มครองผู้บริโภคในสิทธิที่เสนอมาเหล่านี้จะทำให้ปัญหาร้องเรียนต่างๆ ที่เกิดขึ้นกับกสทช. และสบท. น้อยลงอย่างมีนัยสำคัญในระยะยาว จากการคุ้มครองสิทธิอย่างสมเหตุผลให้กับผู้บริโภคก่อนที่จะเกิดกรณีพิพาทระหว่างผู้บริโภคกับผู้ให้บริการ ผู้บริโภคจะสามารถมั่นใจที่จะใช้บริการต่างๆ และสามารถวางใจที่จะใช้บริการโทรคมนาคมได้สืบไป

เราหวังว่ากสทช., สบท. และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอื่นๆ จะรับพิจารณาข้อเสนอนี้ และมีการดำเนินการให้ออกมาเป็นข้อบังคับในส่วนที่อยู่ในอำนาจกสทช. และข้อเรียกร้องหรือการดำเนินการอื่นๆ ที่อยู่นอกเหนือไปจากอำนาจของกสทช. เพื่อให้มีผู้บริโภคได้รับความคุ้มครองตามที่สมควรได้รับต่อไป

วสันต์ ลิ่วลมไพศาล

อิสริยะ ไพรีพ่ายฤทธิ์

ผู้ดูแลเว็บไซต์ Blognone.com

สิ่งที่คุณควรรู้ในการอ่านข่าวโทรคมนาคมไร้สาย

lew — Tue, 06 Dec 2011 14:46:53 +0000

ช่วงหลังๆ นี่ Blognone มีข่าวโทรคมนาคมจำนวนมากทั้งในไทยและต่างประเทศ แต่ผมพบว่าความเห็นจำนวนมากนั้นจะซ้ำไปมาจากความเข้าใจผิดในความรู้พื้นฐาน ผมจึงตัดสินใจว่าถึงเวลาที่จะเขียนบทความเพื่อสร้างความเข้าใจให้ตรงกันเสียที

บทความนี้เน้นระบบ โทรคมนาคมไร้สาย เช่นโทรศัพท์มือถือ หรือการสื่อสารดาวเทียม ฯลฯ นะครับ ผมจะไม่ลงไปอุตสาหกรรมอื่นๆ ที่เราอาจจะเจอคาบเกี่ยวกันบ่อยๆ เช่นโทรทัศน์วิทยุ (ที่ใช้คลื่นความถี่เหมือนกัน), หรือโทรคมอื่นๆ (เช่นโทรศัพท์บ้าน, ADSL, หรือบริการสายไฟเบอร์)

เพื่อไม่ให้ลากยาวลงฟิสิกส์พื้นฐานมากเกินไป เราทำความรู้จักกับคลื่นความถี่ คือในธรรมชาติ ทั้งในชั้นบรรยากาศโลกและ เราสามารถส่งพลังงานไปถึงกันได้ในรูปแบบหนึ่งของคลื่นเรียกว่าคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า หรือนิยมเรียกว่าคลื่นวิทยุ โดยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้านี่มีหลายแบบจำแนกตาม "ความถี่" (frequency) เช่น คลื่นวิทยุ FM ที่เราใช้ฟังวิทยุนั้นเราเรียกว่าคลื่น VHF (Very High Frequency) มีช่วงตั้งแต่ 30MHz ไปจนถึง 300MHz

มนุษย์เราสามารถส่งข้อมูลข่าวสารผ่านคลื่นความถี่วิทยุได้ตั้งแต่ช่วงปี 1909 ที่เราอาจจะเคยได้ยินกันว่าเป็นโทรเลขไร้สายของมาโคนี

ตัวคลื่นความถี่นั้นเป็นคลื่นรูปแบบหนึ่ง โดยตัวมันเองไม่มีข้อมูลอะไรนอกจากเป็นพลังงานที่เคลื่อนที่ไปเรื่อยๆ แต่เมื่อเราประยุกต์ จึงต้องมีการนำข้อมูลเข้าไปขี่กับคลื่น (เรียกว่า modulate) เพื่อให้คลื่นความถี่นำพาข้อมูลที่เราต้องการไปด้วย

ยุคสมัยแรกๆ การ modulate ก็ง่ายมาก เราปล่อยคลื่นแรงๆ สลับกับคลื่นเบาๆ เพื่อให้เป็นเสียงเป็นจังหวะเพื่อการส่งโทรเลข เป็นเสียงแต๊กๆ ที่เราเคยได้ยินในหนัง แต่ต่อมาก็มีพัฒนาการมากขึ้น การ modulate เริ่มซับซ้อนขึ้นเรื่อยๆ จนเราสามารถส่งข้อมูลเสียง (เป็นวิทยุ) ข้อมูลภาพ (เป็นโทรทัศน์) ชื่อที่เราเคยได้ยินดันเช่น AM นั้นย่อมาจาก Amplitude Modulation ซึ่งเป็นเทคนิคการนำเสียงไปกับคลื่นวิทยุแบบหนึ่ง ชื่ออื่นๆ ที่เราอาจจะได้ยินอีกก็เช่น FM ก็เป็นเทคนิคการนำข้อมูลไปกับคลื่นความถี่อีกแบบหนึ่ง

การส่งข้อมูลเองก็มีการส่งข้อมูลทั้งแบบอนาล็อกและดิจิตอล การส่งแบบอนาล็อกคือการส่งข้อมูลต่อเนื่องเช่นเสียง หรือภาพเข้าไปกับคลื่นโดยตรง แต่การส่งแบบดิจิตอลนั้นเป็นการส่ง "ตัวเลข" (digit แปลว่าตัวเลข digital อาจจะเรียกได้ว่าเป็น "เชิงตัวเลข") ข้อมูลทั้งหมดจะถูกแปลงให้อยู่ในตัวเลข แล้วส่งไปกับคลื่นความถี่

แต่หลักการพื้นฐานของการใช้คลื่นความถี่คือการจะรับส่งข้อมูลนั้น ต้องมีการ "จอง" ความถี่ของเสียก่อน แล้วจัดการการส่งข้อมูล เช่นสถานีวิทยุ 106.5 MHz ก็ต้องมีการระบุว่าใครจะมีสิทธิส่งคลื่นในย่านนั้นบ้าง เนื่องจากความถี่ที่ใกล้เคียงกันมักจะมีการรบกวนกันเป็นปรกติ เวลาจองคลื่นความถี่จึงต้องจองเป็น "ย่าน" (band) เช่น คลื่น 106.5MHz นั้นจริงๆ แล้วจะได้รับคลื่นตั้งแต่ 106.375MHz ไปจนถึง 106.625 เป็นต้น

การ modulate ข้อมูลในยุคแรกๆ เช่นวิทยุ AM นั้นใช้คลื่นความถี่เปลืองเมื่อเทียบกับข้อมูลที่ส่งได้ คือส่งข้อมูลเสียงได้คุณภาพต่ำ ขณะที่ใช้ย่านความถี่กว้างเพราะเทคนิคการ modulate นั้นเก่ามาก ส่วนการ modulate ยุคใหม่ๆ นั้นใช้คลื่นความถี่ประหยัดกว่าเดิมมาก เช่นทุกวันนี้ที่เราใช้งานการเทคนิคใหม่ๆ ในมาตรฐาน 802.11b หรือ 802.11n ก็จะส่งข้อมูลได้มากกว่าเดิมทั้งที่ใช้ย่านความถี่เท่าเดิม

คลื่นความถี่นั้นมีจำกัด โดยทั่วไปเรามักใช้ความถี่ต่ำกว่า 300GHz ลงมาเพื่อใช้งาน และหากมีการใช้ซ้ำซ้อนกันก็จะเกิดอาการรบกวนกันเองจนกระทั่งไม่มีใครใช้งานได้เลยในที่สุด รัฐบาลทั่วโลกจึงมองว่าคลื่นความถี่เป็นสมบัติของชาติ คนทั่วไปไม่สามารถเข้าใช้งานได้อย่างอิสระ แม้ในความเป็นจริงการผลิตเครื่องส่งวิทยุจะไม่ใช่เรื่องซับซ้อนเท่าใดนักก็ตาม

ขณะที่รัฐบาลทั่วโลกห้ามไม่ให้ประชาชนเข้าใช้งาน ก็มีการนำคลื่นความถี่เหล่านี้อนุญาตให้คนบางกลุ่มด้วยกระบวนการต่างๆ เช่นทหารสามารถใช้คลื่นความถี่บางย่าน หรืออนุญาตเป็นกรณีพิเศษให้กับกิจการของรัฐบาลเพื่อให้บริการกับประชาชน ตลอดจนการให้สัมปทานกับเอกชนบางรายเพื่อให้บริการกับประชาชน แต่ต่อมาแนวคิดการที่รัฐบาลจะทำกิจการของตัวเองก็เริ่มหายไปทั่วโลก รัฐบาลต่างๆ เริ่มหาทางให้เอกชนสามารถเข้ามาแย่งชิงคลื่นความถี่ได้อย่างเป็นระบบ เพื่อให้คลื่นความถี่ถูกใช้งานอย่างคุ้มค่า โดยตั้งหน่วยงานขึ้นมาดูแลโดยตรง เช่น FCC ของสหรัฐฯ, Ofcom ของอังกฤษ, หรือกสทช. ของไทย

หน่วยงานเหล่านี้มีหน้าที่กำกับดูแลทั้งการใช้คลื่นวิทยุ และอุปกรณ์ที่ใช้คลื่นวิทยุได้ เรามักจะเห็นตรา FCC ในโทรศัพท์มือถือ หรือเครื่องใช้ไฟฟ้าต่างๆ นั่นเป็นเพราะสหรัฐฯ จะมีกฏหมายระบุให้เครื่องใช้ไฟฟ้าที่ปล่อยคลื่นความถี่ได้ต้องผ่านกระบวนการตรวจสอบของ FCC เสียก่อนว่าจะไม่ส่งคลื่นรบกวนอุปกรณ์อื่นๆ มากจนเกินไป ขณะเดียวกันก็ให้ใบอนุญาตกับผู้ที่ต้องการประกอบกิจการด้วยคลื่นความถี่ เช่นต้องการให้บริการโทรศัพท์มือถือ หรือต้องการตั้งสถานีวิทยุก็ต้องไปขออนุญาตจากหน่วยงานเหล่านี้ โดยหน่วยงานเหล่านี้ก็จะพิจารณาแต่ละย่านว่าจะนำไปใช้อะไร และจะจัดสรรอย่างไรบ้าง

การจัดสรรปรกติคือการประมูล โดยหน่วยงานกลางเหล่านี้จะหาคลื่นมาเป็นช่วงใหญ่ๆ ซึ่งมักจะเป็นคลื่นย่านใกล้ๆ กันที่สามารถใช้เทคโนโลยีเดียวกันได้ เช่นคลื่น 3G นั้นเรามักพูดถึงคลื่น 2100MHz ซึ่งหมายถึงคลื่นย่าน 1920MHz ไปจนถึง 2170MHz แล้วจัดประมูลคลื่นความถี่เหล่านี้ให้กับอาจจะหลายๆ รายพร้อมกัน เช่นเมื่อปีที่แล้วที่ไทยจัดการประมูลคลื่น 2100 นั้นก็มีการแบ่งให้ผู้เข้าประมูล 3 ราย ไม่เท่ากัน กระบวนการประมูลเหล่านี้เป็นการนำเงินเข้าสู่รัฐ ในขณะเดียวกันก็เป็นการรับรองว่าผู้ที่ได้คลื่นเหล่านี้ไปจะนำมาใช้งานให้เกิดประโยชน์สูงสุด (เพราะจ่ายเงินไปมากแล้ว)

นอกจากการประมูลหรือการให้ทหารใช้เพื่อความมั่นคงแล้ว ยังมีวิธีการอื่นๆ โดยเฉพาะที่เราใช้งานกันมากคือการ "แจกฟรี" คลื่นให้ประชาชนทั่วไปใช้งานโดยตรง โดยเป็นข้อตกลงร่วมกันทั่วโลกว่าคลื่นแต่ละช่วงควรมีการกันส่วนเล็กๆ เอาไว้ให้ประชาชนเข้าใช้งานได้โดยไม่ต้องขออนุญาตล่วงหน้า เรียกว่า ISM Band (industrial, scientific and medical bands) เหตุผลเช่นนี้ทำให้เราสามารถให้บริการอินเทอร์เน็ตผ่าน Wi-Fi (คลื่น 2.4GHz) ได้โดยไม่ต้องขออนุญาตจากใครล่วงหน้า โดยจะกำหนดความแรงของการส่งสัญญาณไว้ให้ต่ำเพื่อให้ทุกคนใช้งานร่วมกันได้โดยไม่รบกวนกันมากเกินไปนัก เช่นคลื่น 2.4GHz นั้นแทบทุกประเทศในโลกกำหนดความแรงสูงสุดไว้ที่ 100mW หรือบางประเทศเช่นสหรัฐฯ นั้นกำหนดไว้ที่ 1W

เทคโนโลยีแต่ละตัวนั้นมักออกแบบมาเพื่อใช้กับคลื่นความถี่บางย่านเท่านั้น เช่น Wi-Fi นั้นใช้กับคลื่น 2.4/5GHz ซึ่งเป็นย่าน ISM ทั้งคู่จึงไม่ต้องขออนุญาตล่วงหน้า ส่วนเทคโนโลยี GSM นั้นใช้คลื่น 900/1800 ที่ต้องขออนุญาตล่วงหน้า เช่นเดียวกับเทคโนโลยี WiMAX ที่ใช้คลื่นย่าน 2.3GHz ก็ต้องขออนุญาตเช่นกัน

ประเทศไทยก่อนหน้านี้ในรัฐธรรมนูญฉบับ 2540 นั้นกำหนดให้มีสองหน่วยงานในการจัดสรรคลื่นความถี่คือ กทช. และกสช. เพื่อจัดสรรคลื่นความถี่ในสองอุตสาหกรรม คือ กทช. จัดสรรในเรื่องของโทรคม (อินเทอร์เน็ต, โทรศัพท์, ฯลฯ) และกสช.จัดสรรในส่วนของวิทยุโทรทัศน์ อย่างไรก็ตามด้วยปัญหาทางกฏหมาย กสช. นั้นไม่สามารถเกิดขึ้นได้ และกทช. นั้นก็ติดปัญหาที่ไม่สามารถจัดสรรคลื่นความถี่ได้เพราะกฏหมายกำหนดให้ทั้งสองหน่วยงานออกแผนแม่บทร่วมกันเสียก่อน

รัฐธรรมนูญ 2550 กำหนดให้มีหน่วยงานดูแลคลื่นความถี่เพียงหน่วยงานเดียวคือ กสทช. ซึ่งโปรดเกล้าฯ ไปเมื่อวันที่ 8 ตุลาคมที่ผ่านมา โดยกฏหมาย (ซึ่งออกมาตามที่รัฐธรรมนูญกำหนด) ได้กำหนดให้กสทช. ต้องออกแผนแม่บทการบริหารคลื่นความถี่ ตารางกำหนดคลื่นความถี่แห่งชาติ แผนแม่บทกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์ แผนแม่บทกิจการโทรคมนาคม แผนความถี่วิทยุและแผนเลขหมายโทรคมนาคม ให้เรียบร้อยเสียก่อนที่จะเริ่มจัดสรรได้ หรือยกเว้นกรณีที่เป็นบริการสาธารณะ (ไม่ได้ทำกำไร) ก็สามารถขอจัดสรรไปก่อนแผนเหล่านี้ได้เช่นกัน

ในระหว่างนี้ร่างแผนแม่บทต่างๆ กำลังเริ่มเสร็จ และทางกสทช. กำลังจะนำร่างออกมาสู่สาธารณะเพื่อรับฟังความคิดเห็น จากนั้นจึงประกาศบังคับใช้ เพื่อเริ่มประมูลต่อไป โดยระหว่างนี้ผู้ที่ได้รับใบอนุญาตไปแล้วจะสามารถใช้ใบอนุญาตต่อไปได้จนกว่าจะหมดอายุ

จดหมายเปิดผนึก Blognone ถึงรัฐบาลต่อคดีนายอำพล (คดีอากง SMS)

lew — Fri, 02 Dec 2011 12:55:34 +0000

ถึง นางสาวยิ่งลักษณ์ ชินวัตร นายกรัฐมนตรี, และนาวาอากาศเอกอนุดิษฐ์ นาครทรรพ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร

จากเหตุการณ์ซึ่งมีผู้ส่ง SMS ไปที่โทรศัพท์มือถือของนายสมเกียรติ ครองวัฒนสุข แล้วมีการบุกจับนายอำพล [สงวนนามสกุล] ดำเนินคดี จนกระทั่งศาลอาญามีคำพิพากษาในสัปดาห์ที่ผ่านมา

คดีนี้อาศัยหลักฐานสำคัญคือ บันทึกการใช้งาน (log) หมายเลขประจำตัวเครื่องโทรศัพท์มือถือ (IMEI) จากผู้ให้บริการคือ DTAC และ Truemove เพื่อลงโทษนายอำพล ทีมงาน Blognone เห็นว่า คดีนี้ มีปัญหาว่า พยานหลักฐานดังกล่าว เพียงพอในการพิสูจน์ว่า นายอำพลเป็นผู้ส่ง SMS 4 ข้อความที่ถูกกล่าวหาหรือไม่ เนื่องจากหมายเลขประจำตัวเครื่องโทรศัพท์มือถือ (IMEI) นั้น น่าจะไม่ใช่หลักฐานที่แน่ชัดในการระบุถึงเครื่องโทรศัพท์มือถือที่ใช้ในการกระทำความผิดหรือระบุถึงตัวผู้กระทำความผิด เพราะ หมายเลขประจำตัวเครื่องโทรศัพท์มือถือ (IMEI) สามารถปลอมแปลงได้โดยง่าย

การปลอมแปลงตัวบุคคลเพื่อทำความผิดเป็นเรื่องปกติในวงการอาชญากรรมคอมพิวเตอร์ ตัวอาชญากรมักปลอมแปลงตัวเองเพื่อใช้งานเครือข่ายของเหยื่อ ด้วยวิธีการต่างๆ เพื่อปกปิดตัวเองก่อนการเข้ากระทำความผิดจริงๆ ไม่ว่าจะเป็นการแอบเข้าใช้งานคอมพิวเตอร์ผู้อื่นเพื่อโจมตีเครือข่าย หรือคอมพิวเตอร์ปลายทาง การแฮกจำนวนมากก็อาศัยเครื่องคอมพิวเตอร์ที่มีการรักษาความปลอดภัยหละหลวม บางครั้งอาจจะใช้เครื่องคอมพิวเตอร์ หลายๆ เครื่องเพื่อนัดโจมตีพร้อมกันเพื่อสร้างความเสียหายให้มากขึ้น โดยที่เครื่องของผู้กระทำผิดไม่ได้ส่งข้อมูลโดยตรงไปยังเครื่องที่ถูกโจมตีเลย

แม้บันทึกการใช้งาน (log) หมายเลขประจำตัวเครื่องโทรศัพท์มือถือ (IMEI) จากผู้ให้บริการจะเป็นหลักฐานสำคัญในการนำสืบเพื่อหาตัวคนร้าย แต่ในทางวิชาการคอมพิวเตอร์ หลักฐานนี้ไม่แน่ชัดและไม่เพียงพอในการระบุตัวผู้กระทำความผิดได้จริง เจ้าหน้าที่ควรต้องหาหลักฐานเพิ่มเติมเพื่อให้ระบุตัวคนร้ายได้อย่างแน่ชัด แต่จากคดีของนายอำพล เจ้าหน้าที่กลับอาศัยหลักฐานเพียง บันทึกการใช้งาน (log) หมายเลขประจำตัวเครื่องโทรศัพท์มือถือ (IMEI) ของผู้ให้บริการ เพื่อจับกุมและดำเนินคดี

หมายเลขประจำตัวเครื่องโทรศัพท์มือถือ (IMEI) นั้น ไม่อาจป้องกันการปลอมแปลง และมันไม่ได้ถูกออกแบบมาเพื่อยืนยันตัวบุคคล เราสามารถหาหมายเลข IMEI จากข้างกล่องโทรศัพท์มือถือที่วางขายตามร้านค้า สามารถหาได้จากสติกเกอร์ที่แปะอยู่บนกล่องเครื่องโทรศัพท์มือถือ สามารถตรวจสอบจากหมายเลขพิเศษที่ใช้ขอดูหมายเลข IMEI โทรศัพท์จำนวนมากมีหมายเลข IMEI แปะเป็นสติกเกอร์ไว้ในช่องแบตเตอรี่ ผู้ร้ายสามารถหาหมายเลข IMEI ของผู้อื่นในแบบที่เจาะจงหรือไม่เจาะจงเพื่อเปลี่ยนหมายเลขให้ตรงกับเครื่องที่มีการใช้งานจริงได้โดยง่าย หรือแม้กระทั่งเคยมีรายงานว่า ผู้ผลิตที่ไม่ได้มาตรฐานบางรายผลิตเครื่องโทรศัพท์มือถือโดยใส่หมายเลข IMEI ซ้ำซ้อนกัน

เพราะความน่าสงสัยมากมายเช่นนี้ เฉพาะหมายเลขประจำตัวเครื่องโทรศัพท์มือถือ จึงไม่น่าจะเป็นหลักฐานที่แน่ชัดเพียงพอในการพิสูจน์ความผิดผู้ถูกกล่าวหาหรือจำเลยได้ ทีมงาน Blognone มองว่าเจ้าพนักงานสอบสวนไม่ควรใช้แค่ข้อมูลหมายเลขประจำตัวเครื่องโทรศัพท์มือถือเป็นหลักฐานในการจับกุม, ฟ้องร้อง, ตลอดจนคัดค้านการประกันตัวจนกระทั่งผู้ต้องหาถูกกุมขัง ไม่เช่นนั้นแล้วมาตรฐานเช่นนี้อาจทำให้เกิดการใส่ความไปมาได้เป็นวงกว้าง ทั้งอาจทำให้มีผู้ถูกกุมขังระหว่างการสอบสวนโดยเป็นเหยื่อของผู้ร้ายอีกทีหนึ่ง

เราไม่ทราบว่า มีคดีอีกกี่คดีที่อยู่ระหว่างการดำเนินคดี ด้วยหลักฐานที่ไม่แน่ชัดไม่เพียงพอในระดับเดียวกัน และมีผู้ต้องหาและผู้ถูกคุมขังจากคดีดังกล่าวกี่คน ทีมงาน Blognone เสนอให้รัฐบาลเยียวยาผู้ต้องหาและผู้ถูกกุมขังดังกล่าวอย่างเร่งด่วน ด้วยมาตรการต่อไปนี้

คดีที่ยังไม่ฟ้องร้อง ให้หยุดกระบวนการฟ้องร้องจนกว่าเจ้าหน้าที่จะรวบรวมพยานหลักฐานได้เพียงพอที่จะระบุผู้กระทำความผิดได้อย่างชัดเจน
คดีที่ฟ้องร้องแล้ว ให้หยุดการคัดค้านประกันตัว พร้อมกับดำเนินการหาหลักฐานเพิ่มเติม หากหาไม่ได้ให้ถอนฟ้อง
คดีที่ตัดสินแล้ว ขอให้มีการพิจารณาคดีใหม่ โดยการให้ผู้ต้องหามีโอกาสต่อสู้คดี และเจ้าหน้าที่ควรต้องหาหลักฐานเพิ่มเติม
สร้างมาตรฐานการรวบรวมหลักฐานในคดีความผิดทางคอมพิวเตอร์ขึ้นมาให้ชัดเจน เพื่อให้ประชาชนอุ่นใจได้ว่า จะไม่มีใครถูกจับกุมหรือฟ้องร้องด้วยพยานหลักฐานที่ไม่แน่ชัดเช่นนี้อีก
ดำเนินการแก้ไข พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ.๒๕๕๐ อย่างเร่งด่วน นำความผิดที่ซ้ำซ้อนกับความผิดในกฏหมายอื่นๆ ออกไป, ให้ใช้โทษเท่ากันสำหรับความผิดตามกฏหมายปกติ กับความผิดที่ทำทางคอมพิวเตอร์, เพิ่มการคุ้มครองความเป็นส่วนตัวของประชาชน, และเพิ่มการกำหนดมาตรฐานขั้นต่ำในการรวบรวมหลักฐานเพื่อดำเนินคดี พร้อมทั้งให้อำนาจเจ้าหน้าที่อย่างเพียงพอตามความจำเป็นในการสอบสวน

การใช้อินเทอร์เน็ตและอุปกรณ์คอมพิวเตอร์ต่างๆ เป็นสิ่งที่มีประโยชน์ต่อการพัฒนาคุณภาพชีวิต รัฐบาลต้องดูแลไม่ให้เกิดความหวาดกลัวในการใช้งาน คุ้มครองความปลอดภัยของประชาชนผู้ใช้งาน ทั้งจากการถูกโจมตี และจากการตกเป็นจำเลยเสียเองโดยไม่มีหลักฐานที่แน่ชัด

วสันต์ ลิ่วลมไพศาล

อิสริยะ ไพรีพ่ายฤทธิ์

ทีมงานผู้ดูแลเว็บไซต์ Blognone.com

[ย้อนตำนานไอที] Jean-Louis Gassée กับ Be OS และสตีฟ จ็อบส์

mk — Sun, 27 Nov 2011 15:46:52 +0000

หมายเหตุ: วันอาทิตย์ไม่ค่อยมีข่าว ก็ขอเขียนบทความย้อนอดีตประวัติศาสตร์ที่น่าสนใจของวงการไอทีละกันนะครับ

ผมคิดว่า บุคคลในวงการไอทีที่สตีฟ จ็อบส์ ควรจะรู้สึก "ขอบคุณ" ที่สุดในชีวิต อาจเป็น ฌอง หลุยส์ กัสซี (Jean-Louis Gassée) อดีตพนักงานชาวฝรั่งเศสของแอปเปิล และผู้บริหารแอปเปิลสาขาฝรั่งเศส ซึ่งพิจารณาจากผลงานต่างๆ แล้ว เราอาจถือว่าเขาเป็น "ร่างขนาน" ของสตีฟ จ็อบส์ก็ว่าได้

แต่สิ่งที่กัสซีสร้างบุญุคุณให้กับจ็อบส์มากที่สุด ไม่ได้เกิดขึ้นตอนที่ทั้งคู่กำลังทำงานกับแอปเปิล (โดนระเห็จออกมาทั้งคู่) และก็ไม่ใช่สิ่งที่ตัวของกัสซีเองตั้งใจให้มันเกิดขึ้นด้วยซ้ำ

ฌอง หลุยส์ กัสซี

หลังจากจ็อบส์โดนจอห์น สกัลลี สั่งปลดจากตำแหน่งบริหารในปี 1985 คนที่มานั่งคุมทีมแมคอินทอชแทนก็คือกัสซี (ซึ่งสร้างผลงานมาจากการคุมแอปเปิลในฝรั่งเศส) ซึ่งเขาก็ได้รับการยกย่องและยอมรับจากพนักงานระดับปฏิบัติงานสายวิศวกรรมเยอะมาก

แต่หลังจากนั้น กัสซีแพ้การประลองกำลังภายในบริษัทกับฝ่ายบริหารสายอื่น และต้องออกจากบริษัทไปในปี 1990 สิ่งที่เขาทำหลังจากนั้นคือตั้งบริษัท Be Inc. ทำคอมพิวเตอร์ BeBox และระบบปฏิบัติการ BeOS

สิ่งที่กัสซีทำนั้นขนานไปกับ NeXT ของจ็อบส์ ทั้งคอมพิวเตอร์ NeXT และระบบปฏิบัติการ NeXTSTEP นั่นคือเป็นระบบคอมพิวเตอร์สำหรับอนาคตในยุคนั้น ที่ก้าวหน้ากว่าทั้งแมคอินทอชและวินโดวส์ของไมโครซอฟท์

ช่วงกลางทศวรรษที่ 90s ตอนที่แอปเปิลเริ่มแย่มากๆ ไมโครซอฟท์กำลังรุ่งเรืองจาก Windows 95 แอปเปิลก็ตัดสินใจยอมถอยจากการทำ System (ชื่อในตอนนั้นของ Mac OS) ด้วยตัวเอง (เพราะโครงการใหญ่ล่มมาสองสามรอบ ส่วน Mac OS 8/9 เป็นแค่ตัวขัดตาทัพเท่านั้น) และหันมามองการซื้อกิจการบริษัทภายนอกเพื่อนำเทคโนโลยีมาทำ Mac OS รุ่นหน้าแทน

สิ่งที่หลายคนอาจยังไม่รู้คือ บริษัทแรกที่แอปเปิลตั้งใจจะซื้อไม่ใช่ NeXT แต่เป็น Be

หน้าตาของ BeOS (ภาพจาก Wikipedia)

การเจรจาทุกอย่างเกือบลงตัวหมดแล้ว แต่วินาทีสุดท้าย กัสซีต่อรองขอเงินเพิ่ม แอปเปิลไม่ยอมเจรจาต่อ แต่หันไปซื้อ NeXT แทน (ในราคาที่แพงกว่า Be ด้วย) ทั้งที่ตอนนั้น NeXT เองก็แทบจะไปไม่รอดอยู่เหมือนกัน

จากนั้นที่เหลือก็เป็นไปตามประวัติศาสตร์ที่เรารู้กัน จ็อบส์กลับมาเป็น iCEO อยู่พักหนึ่ง, NeXTSTEP กลายเป็น Mac OS X, บิล เกตส์ ส่งวิดีโอคอนเฟอเรนซ์มาร่วมเวทีกับสตีฟ จ็อบส์ ในฐานะที่ไมโครซอฟท์ช่วยเข้ามาถือหุ้นแอปเปิลอยู่พักหนึ่ง...

ส่วน Be ก็ล้มหายตายจากไปกับกาลเวลา และตอนนี้ก็เหลือเพียงโครงการ Haiku OS ที่พยายามจะพัฒนามันต่อในฐานะโคลนแบบโอเพนซอร์ส ตัวกัสซีย้ายไปทำงานกับ Palm และทรัพย์สินบางอย่างของ Be ก็ถูก Palm ซื้อไปทำระบบปฏิบัติการ Palm Cobalt ต่อ (ซึ่งสุดท้ายก็ล้มเหลวทั้งหมด)

ตอนนี้กัสซีเหมือนจะไม่ได้ทำงานอะไรจริงจังแล้ว เป็นนักลงทุนอย่างเดียว เขาเปิดบล็อก Monday Note และทวิตเตอร์ @gassee ใครสนใจก็ตามไปอ่านกันได้ บางทีเขาก็เล่าเรื่องเก่าๆ สมัยอยู่แอปเปิลผ่านบล็อกบ้างเหมือนกัน

ถ้าหากวันนั้น กัสซีไม่ละโมบเกินควร และสุดท้ายแอปเปิลซื้อ Be ได้สำเร็จ โลกไอทีจะเป็นอย่างไร และสตีฟ จ็อบส์ จะได้กลับมาที่แอปเปิลอีกหรือไม่ นั่นเป็นสิ่งที่เกิดในโลกคู่ขนานที่เราไม่มีทางคาดเดาได้เลยว่าโลกจะหมุนไปอย่างไร

ในเวทีรวมศิษย์เก่าแอปเปิลช่วงต้นเดือนนี้ (ข่าวที่ 9to5mac) เขาพูดถึงเหตุการณ์ในครั้งนั้นว่าเขาดีใจที่สุดท้ายแอปเปิลตัดสินใจซื้อ NeXT แทน Be เหตุเพราะเขาคงไม่สามารถทำงานร่วมกับฝ่ายบริหารของแอปเปิลได้ และสิ่งสำคัญที่สุดที่แอปเปิลได้มาจาก NeXT ไม่ใช่ระบบปฏิบัติการ NeXTSTEP แต่เป็นตัวสตีฟ จ็อบส์ต่างหาก

เขายังบอกด้วยว่า จริงๆ แล้ว ความหมายของการซื้อกิจการครั้งนั้นคือจ็อบส์ซื้อแอปเปิลกลับด้วยซ้ำ (โดยที่แอปเปิลเป็นฝ่ายให้เงิน)

ถ้าผมเป็นสตีฟ จ็อบส์ ถึงแม้จะไม่ได้ขอบคุณกัสซีตรงๆ ก็คงคิดถึงเพลงไทยเพลงหนึ่งที่ร้องว่า "หากไม่มีเธอวันนั้น ฉันก็คงไม่มีวันนี้"

คำชี้แจงเรื่อง Flash จาก Mike Chambers ผู้จัดการฝ่ายผลิตภัณฑ์ของ Adobe (ฉบับแปล)

heart — Mon, 14 Nov 2011 08:12:10 +0000

จากข่าว ผู้จัดการฝ่ายสินค้า Adobe บอกแอปเปิลทำให้ Flash บนมือถือ "ตาย"

ผมจึงขอแปลฉบับเต็มจากบล็อกของ Mike Chambers มาให้ทุกคนอีกครั้งหนึ่งครับ

Clarifications on Flash Player for Mobile Browsers, the Flash Platform, and the Future of Flash

โดย Mike Chambers, Sr. Product Manager, Developer Relations

ผมทำงานเกี่ยวกับ Flash และเป็นส่วนหนึ่งของชุมชน Flash มา 12-13 ปี (หากนับรวมทั้งที่อยู่กับ Macromedia และ Adobe ก็มากกว่า 10 ปี) ผ่านในช่วงเวลาที่เป็นขาขึ้นและขาลง แต่ผมคิดว่าเมื่อ 2-3 วันที่ผ่านมา (วันที่ Adobe ประกาศหยุดพัฒนา Flash Player สำหรับมือถือ) เป็นช่วงเวลาที่ยากที่สุดช่วงหนึ่งของชีวิตการทำงานของผม ผมจะชี้แจงบางส่วนของข่าวเมื่อ 2-3 วันที่แล้ว และอยากบอกข้อมูลเพิ่มเติมว่าตอนนี้กำลังเกิดอะไรขึ้นกับ Flash

อันดับแรก สาระสำคัญจาก แถลงการณ์ของ Adobe มีดังนี้

เราปรับโฟกัสทิศทางของ Flash Platform ไปที่
- Mobile Application ที่สร้างด้วย AIR
- Expressive content (โดยเฉพาะเกมและวิดีโอ) บนเบราว์เซอร์สำหรับเดสก์ท็อป ด้วย Flash Player
เรายังคงทุ่มเททรัพยากรของเรา (ทั้งเงินและวิศวกร) เพื่อพัฒนาเครื่องมือสำหรับ HTML5 ต่อไป
เราจะหยุดพัฒนา Flash Player สำหรับเบราว์เซอร์บนอุปกรณ์พกพา

ประเด็นสุดท้ายเป็นจุดสนใจมากที่สุด และก็สร้างความสับสนมากที่สุดด้วย จนทำให้ทุกคนลืมมองข้อเท็จจริงทั้งหมดไป

บทเรียนจากกรณีนี้แสดงให้เห็นอย่างชัดเจนว่าพวกเราเป็นผู้สื่อสารที่ไม่ค่อยดีนัก ไม่สามารถสื่อได้ชัดเจนว่าทำไมเราถึงต้องเปลี่ยนกลยุทธ์แบบนี้

ผมรู้ดีว่าข่าวนี้สร้างความผิดหวังให้กับชุมชนนักพัฒนา Flash และผมอยากใช้โอกาสนี้กล่าวคำขอโทษ เราสื่อสารว่าเราจะ "ทำอะไร" ได้ชัดเจน แต่เราไม่ได้ใส่ใจที่จะอธิบายให้ทุกคนเข้าใจมากพอว่า "ทำไม" ถึงทำเช่นนี้

ดังนั้นได้โปรด อดทนอ่านคำชี้แจงที่แสนจะยาวของผมนี้ ผมต้องการอธิบายว่าพวกเราได้หารือกันถึงบทบาทของ Flash บนเว็บ (โดยเฉพาะอย่างยิ่งความสัมพันธ์ของ Flash กับ HTML5) อย่างไรบ้าง

อย่างแรก ผมต้องบอกให้ชัดเจนว่า เราจะยังทำ AIR เพื่อแอพบนมือถือต่อไป เราเห็นจำนวนแอพมือถือที่สร้างด้วย AIR มากขึ้นเรื่อยๆ แต่สิ่งที่เราจะหยุดคือการพัฒนา Flash Player บนอุปกรณ์พกพา (เราจะออกรุ่นแก้บั๊กและแก้ปัญหาความปลอดภัยให้กับฮาร์ดแวร์ที่มีอยู่แล้ว และจะยังเปิดให้ดาวน์โหลด Player รุ่นปัจจุบันต่อ)

ในขณะเดียวกันเราก็เพิ่มการลงทุนใน HTML5 ซึ่งผมจะไม่ขอลงรายละเอียดมากในตอนนี้ แต่โดยสรุปคือเราจะโยกย้ายทรัพยากรของเราจาก Flash ไปยัง HTML5

การตัดสินใจหยุดพัฒนา Flash Player Plugin สำหรับเบราว์เซอร์มือถือ เป็นส่วนหนึ่งของการเปลี่ยนแปลงยุทธศาสตร์ครั้งใหญ่ของ Adobe ซึ่งจะรวมถึงการเน้นไปที่ HTML5 และ Adobe Creative Cloud ด้วย ผมจะไม่ลงรายละเอียดเรื่องนี้แต่จะโพสในภายหลัง คุณสามารถดูข้อมูลเกี่ยวกับยุทธศาสตร์ของ Adobe จากการประชุมนักวิเคราะห์ทางการเงิน (วิดีโอ, บทสรุปความ) เมื่อไม่กี่วันที่ผ่านมา

ทำไม Adobe จึงตัดสินใจหยุดพัฒนา Flash Player สำหรับเบราว์เซอร์บนมือถือ

การตัดสินใจที่จะหยุดการพัฒนาของFlash Player สำหรับเบราว์เซอร์มือถือที่ไม่ใช่เป็นการตัดสินใจที่ง่าย แต่สุดท้าย มีปัจจัยหลายอย่างบ่งชี้ว่าการทุ่มเททรัพยากรเพื่อที่จะพัฒนา Flash ต่อไปนั้นไม่คุ้มค่า

Flash Player บนมือถือไม่แพร่หลายในระดับเดียวกับเดสก์ท็อป

มันควรจะไปได้สวย แต่เนื่องจากปัญหา fragmentation ของตลาดมือถือ และปัญหาว่าผู้นำของตลาดมือถือรายหนึ่ง (Apple iOS) ไม่อนุญาตให้ Flash Player ทำงานบนเบราว์เซอร์ของตัวเอง สองปัจจัยนี้ทำให้ Flash Player บนมือถือไม่แพร่หลายเหมือนบนเดสก์ท็อป

นี่แปลว่าถ้าคุณต้องการใช้ Flash Platform สร้างประสบการณ์เว็บที่หรูหราให้กับผู้ใช้ คุณจะต้องพัฒนาทั้ง Flash และ HTML5 เพื่อแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้น

นอกจากนี้ ระบบปฏิบัติการมือถือสมัยใหม่รองรับ HTML5 เป็นอย่างดี มันจึงเหมาะสมกว่าที่จะสร้างโซลูชันที่เป็น HTML5 แทน Flash (ยกเว้นต้องการโซลูชันวิดีโอในระดับสูง) ดังนั้น HTML5 เป็นทางเลือกที่เหมาะสม ถ้าหากคุณต้องการสร้างเว็บที่ทำงานได้บนอุปกรณ์พกพาทุกชนิด

ผมขอย้ำอีกรอบ ไม่ว่าเราจะพยายามกันหนักแค่ไหน Flash Player จะไม่มีวันได้ไปอยู่บน iOS ในอนาคตอันใกล้นี้

ความนิยมของHTML5 บนมือถือ

HTML5 ได้รับการสนับสนุนที่แข็งแกร่งมากบนมือถือและแท็ปเล็ต จริงๆ แล้วต้องบอกว่าอัตราความแพร่หลายของมันมีระดับเดียวกับ Flash Player บนเดสก์ท็อปด้วยซ้ำ

ถึงแม้ประสิทธิภาพและรูปแบบการรองรับของ HTML5 จะยังไม่สม่ำเสมอบนอุปกรณ์แต่ละชนิด แต่มันก็พัฒนาขึ้นด้วยอัตราที่น่าตกใจ (ลองเทียบประสิทธิภาพของ Canvas ระหว่าง iOS 4 และ 5 ดูสิ)

สมาร์ทโฟนและแท็ปเล็ตรุ่นใหม่ๆ (นับตั้งแต่ iPhone รุ่นแรก) เพิ่งเกิดมาไม่กี่ปี ดังนั้นเอนจินการแสดงผล (ส่วนใหญ่เป็น WebKit) จึงค่อนข้างใหม่และทันสมัย ผลลัพธ์คือคุณไม่จำเป็นต้องไปวุ่นวายกับการพัฒนา "เผื่อ" สำหรับเบราว์เซอร์รุ่นเก่าดึกดำบรรพ์เหมือนอย่างที่ต้องทำกับการทำเว็บบนเดสก์ท็อป

บนอุปกรณ์พกพา HTML5 มีความนิยมระดับเดียวกับ Flash Player บนเดสก์ท็อป มันจึงเป็นเทคโนโลยีที่ดีที่สุดในการสร้างเนื้อหาบนมือถือแบบข้ามแพลตฟอร์ม

เป้าหมายของพวกเราคือทำให้ Flash Player บนมือถือได้รับความนิยมในระดับเดียวกันนี้ให้ได้ แต่สุดท้ายแล้วมันก็ล้มเหลว ความฝันของพวกเราจะไม่มีวันเป็นจริง

พฤติกรรมของผู้ใช้ที่ต่างกันบนอุปกรณ์มือถือและเดสก์ทอป

เมื่ออยู่บนเดสก์ท็อป ผู้ใช้จะบริโภคเนื้อหา (เช่น เกมและแอพพลิเคชัน) ผ่านทางเบราว์เซอร์ หรือการติดตั้งโปรแกรมแบบ native

แต่บนอุปกรณ์พกพา ผู้ใช้มักจะมองหา "แอพ" สำหรับเนื้อหานั้นๆ เพียงอย่างเดียว และแพลตฟอร์มมือถือก็มีช่องทางร้านค้า (Apple App Store หรือ Android Market) ที่ช่วยให้ผู้ใช้เข้าถึงเนื้อหาชนิดใหม่ๆ ได้ง่ายมาก

ผู้ใช้มือถือไม่ค่อยเข้าเว็บเพื่อเสพเนื้อหา rich content จำพวกเกมและแอพมากนัก นั่นเป็นเพราะ

ความแตกต่างของขนาดหน้าจอ และรูปแบบการใช้งานระหว่างมือถือและคอมพิวเตอร์
การเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตบนมือถือช้า และมีราคาแพง พอเน็ตช้า ทำให้บางครั้งการโหลดเนื้อหาแบบ rich content แบบ on demand แทบจะเป็นไปไม่ได้เลย
แอพพลิเคชัน สามารถผนวกเข้ากับอุปกรณ์มือถือได้ดีกว่าเว็บไซต์
App Store ลดความยุ่งยากของการค้นหา rich content

เมื่อผู้ใช้ต้องการเล่นเกมบนโทรศัพท์มือถือ พวกเขาจะหันไปมองที่ร้านขายแอพบนมือถือของเขา การค้นพบเนื้อหาใหม่ๆ และติดตั้งลงในเครื่องทำได้ง่ายมาก แถมเนื้อหาเหล่านี้ยังใช้งานได้เสมอไม่ว่าจะต่ออินเทอร์เน็ตหรือไม่

เมื่อผู้ใช้นิยมบริโภคเนื้อหาผ่านแอพมือถือ นั่นแปลว่าผู้ใช้ไม่จำเป็นต้องมี Flash Player บนมือถืออย่างที่เคยจำเป็นต้องมีบนเดสก์ท็อป

scalability ของการพัฒนาปลั๊กอินสำหรับเบราว์เซอร์มือถือ

การพัฒนาโปรแกรม Flash Player บนมือถือต้องใช้ทรัพยากรมากกว่าที่เราคาดการณ์ไว้

เมื่อครั้งที่เราสร้าง Flash Player สำหรับเดสก์ท็อป เราพบว่า API ของปลั๊กอินที่เบราว์เซอร์เตรียมไว้ให้นั้นชัดเจน ถึงแม้เราจะมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับผู้ผลิตเบราว์เซอร์ทั้งหมด (รวมถึง Google, Apple, Firefox, Microsoft) แต่สุดท้ายแล้ว ทุกสิ่งที่เราพัฒนาก็อยู่บน API ที่มีอยู่แล้วทั้งสิ้น

แต่บนมือถือ เรากลับต้องทำงานอย่างใกล้ชิดกับวิศวกรของบริษัทอื่น ใน หลายระดับ ได้แก่

ผู้ผลิตระบบปฏิบัติการ (เช่น Google และ RIM)
ผู้ผลิตฮาร์ดแวร์ (เช่น ซัมซุง และ โมโตโรลา)
ผู้ผลิตส่วนประกอบ (เช่น NVIDIA)

นอกจากเราจะต้องมีความสัมพันธ์ที่ดีกับทุกภาคส่วน เรายังต้องทำงานกับความแตกต่างหลากหลายของฮาร์แวร์ ระบบปฏิบัติการ และส่วนประกอบต่างๆ ซึ่งกินทรัพยากรของเรามาก

ทุกครั้งที่มีอุปกรณ์ใหม่ๆ เบราว์เซอร์และระบบปฏิบัติการรุ่นใหม่ [ซึ่งเปิดตัวถี่มากกว่าบนเดสก์ท็อป - ผู้แปล] เราจะต้องใช้ทรัพยากรในการพัฒนา ทดสอบ และดูแล Flash Player เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ สิ่งเหล่านี้ทำให้เราตระหนักว่าการขยายตัวเพื่อรองรับอุปกรณ์ใหม่ๆ เป็นเรื่องยาก

ผมได้รับคำถามว่ากรณีของ AIR ต่างจาก Flash Player อย่างไรบ้าง คำตอบคือ AIR มีความแตกต่างจาก Flash บางประการที่ทำให้ AIR ต้องการทรัพยากรน้อยกว่า เช่น API ที่ชัดเจน และการที่ไม่ต้องคำนึงถึงความแตกต่างของเบราว์เซอร์ต่างยี่ห้อ

สุดท้ายแล้ว นักพัฒนาเลือกสร้างแอพที่ประสบความสำเร็จบน AIR จึงทำให้เรารู้สึกว่าคุ้มค่าที่จะลงทุนพัฒนามันต่อไป

การย้ายทรัพยากรจาก Flash ไปยัง HTML5

ประเด็นสุดท้าย เราตัดสินใจปรับสัดส่วนทรัพยากรที่เราจะทุ่มเทให้ Flash และ HTML5 เสียใหม่ เพราะ HTML ได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นทั้งบนเดสก์ท็อปและมือถือ

การหยุดพัฒนา Flash Player บนมือถือจะทำให้เราย้ายทรัพยากรไปพัฒนา HTML5 (ไม่ว่าจะเป็นเครื่องมือ เฟรมเวิร์ค หรือเบราว์เซอร์) ได้มากขึ้น

ผมเข้าใจว่าทุกคนอาจไม่เห็นด้วยทั้งหมดของข้อสรุปดังกล่าวข้างต้น แต่ด้วยเหตุผลที่กล่าวมา รวมกับความซับซ้อนและค่าใช้จ่ายของการพัฒนา Flash Player บนมือถือ ทำให้เราต้องตัดสินใจว่าการพัฒนาต่อไปถือเป็นการการใช้ทรัพยากรของเราอย่างไม่คุ้มค่า

แล้วอะไรจะเกิดขึ้นกับ Flash Platform?

ถึงแม้จะมีเสียงไม่พอใจต่อการตัดสินใจของเราในการหยุดพัฒนา Flash Player บนมือถือ แต่สิ่งที่ผมคิดว่าทุกคนกังวลคือ อนาคตของ Flash Platform ในภาพรวมต่างหาก เช่น เราจะหยุดพัฒนา Flash หรือไม่? Flash ตายแล้วจริงๆ น่ะหรอ?

ผมขอประกาศให้ชัดเจนอีกครั้งว่า Flash ยังไม่ตาย เพียงแต่บทบาทของมันได้เปลี่ยนไปจากเดิม แต่มันก็ยังมีบทบาทสำคัญทั้งบนเว็บและโทรศัพท์มือถืออยู่ดี

Adobe AIR

เราจะพัฒนา Adobe AIR ทั้งบน Desktop และบนมือถือต่อไป มิหนำซ้ำ เราเห็นความแพร่หลายของ AIR ในการสร้างแอพมือถือ และมีแอพดังๆ หลายตัวที่สร้างด้วย AIR ตัวอย่างล่าสุดได้แก่ Machinarium , Watch ESPN และแอพที่ผมชอบเป็นการส่วนตัวคือ tweet hunt

Flash Player บนเบราว์เซอร์เดสก์ท็อป

เรารู้สึกว่า Flash จะยังคงมีบทบาทที่สำคัญมากต่อ "เว็บ" ในระดับที่ไม่มีใครทำได้เท่า ดังนั้น เราจะยังพัฒนา Flash Player บนเดส์ท็อปต่อไป และกำลังสร้าง Flash Player รุ่นหน้าด้วยความกระตือรือร้น

แน่นอนว่าการเจริญเติบโตของ HTML5 ทำให้บทบาทของ Flash ในอนาคตต้องเปลี่ยนไป ในอนาคตอันใกล้ Flash จะโดดเด่นมากสำหรับการเล่นวิดีโอระดับสูง และการเล่นเกมที่กราฟิกสวยงาม เราจึงโฟกัส Flash Player ให้ครอบครองพื้นที่เหล่านี้

ฟีเจอร์บางส่วนที่เรากำลังพัฒนาให้ Flash Player มีดังนี้

Mouse Lock Support [ทุกวันนี้ เมื่อเล่นเกม Flash เมาส์ออกนอกพื้นที่ Flash จะเล่นไม่ได้ ลองนึกถึงเกมเคาเตอร์สไตรค์ ที่ต้องขยับเมาส์ตลอดเวลา - ผู้แปล]
ActionScript Workers / Concurrency APIs
Telemetry / Monocle Support
Audio API improvements, especially for better handling of low latency audio
New Datatypes for ActionScript 3

นอกจากนี้เรากำลังเปลี่ยนแปลงสถาปัตยกรรมของ Flash ครั้งใหญ่ มันเป็นโครงการระยะยาวที่จะเกิดประโยชน์ต่อ Flash Player (และนักพัฒนา) ในอนาคตข้างหน้า ตอนนี้แผนการยังอยู่ในช่วงเริ่มต้น และเราจะประกาศเรื่องนี้ในอนาคต

Adobe Flex

ผมรู้ว่ามีอีกหลายคนที่อยากถามเกี่ยวกับ Flex ผมกำลังเขียนบล็อกใหม่ เพื่อเรื่องนี้โดยเฉพาะ

สำหรับการอัพเดท Flex สามารถติดตามได้ที่นี่

Flash Professional

ผมเขียนเรื่อง Flash Professional ไว้ในบล็อกของเมื่อวานนี้ ดังนั้นจะไม่ขอพูดถึงรายละเอียด แต่อย่างที่บอกไปเมื่อวานว่าเรากำลังสร้าง Flash Professional รุ่นใหม่ และมีแผนการพัฒนามันอย่างต่อเนื่องในระยะยาว

HTML5 กับ Flash

สุดท้ายนี้ ผมต้องการจะเอ่ยอะไรสักอย่างที่ผมรู้สึกเกี่ยวกับ Flash และ HTML5

ในตอนแรกสุด บทบาทของ Flash คือการสร้างสิ่งที่เทคโนโลยีอื่นทำไม่ได้บนเว็บ ในอดีตที่ผ่านมา สิ่งที่ว่าได้แก่ ภาพเคลื่อนไหว, กราฟิกเวกเตอร์, เสียง, วิดีโอ, เว็บแคม, ไมโครโฟน และอื่น ๆ

ด้วยความนิยมและความแพร่หลายของ Flash ทำให้มันเหมาะสมแก่การเพิ่มฟีเจอร์ใหม่ๆ ให้กับเว็บในภาพรวม

สิ่งที่เราเห็นตลอดมาคือฟีเจอร์จาก Flash ถูกเพิ่มเข้าไปในเบราว์เซอร์ในภายหลัง จากนั้น Flashจะเพิ่มฟีเจอร์ใหม่ และวัฏจักรนี้จะเกิดขึ้นซ้ำๆ ซึ่งผมก็คิดว่ามันจะเป็นเช่นนี้ต่อไปอีก

ปรากฏการณ์นี้เป็นสิ่งผลดีต่อผู้ใช้ (ที่ได้บริโภค rich content ก่อนใคร) เป็นผลดีต่อ Adobe (ที่ได้ขายเครื่องมือและเทคโนโลยี) และเป็นผลดีต่อผู้ผลิตเบราว์เซอร์ (ที่ Flash สามารถพิสูจน์ให้เห็นว่าฟีเจอร์ต่างๆ ใช้งานได้จริง)

นี่คือสิ่งสำคัญ ถ้าหากฟีเจอร์ของ Flash ประสบความสำเร็จเมื่อไร มันจะถูกรวมเข้ากับเบราว์เซอร์ ซึ่งผู้ใช้จะใช้มันผ่านเบราว์เซอร์แทน ไม่ใช่ Flash

การแข่งขันของวงการเบราว์เซอร์ที่กลับมาอีกครั้ง และผลของมันคือการเพิ่มความสามารถ HTML5 ลงในเบราว์เซอร์อย่างรวดเร็ว ทำให้ จำนวนของสิ่งที่เป็นไปได้ในเบราว์เซอร์เพิ่มขึ้นตามไปด้วย ฟีเจอร์เหล่านี้ซ้อนทับกับสิ่งที่เคยมีเฉพาะใน Flash Player เท่านั้น

ถึงแม้จะต้องใช้เวลาอีกสักระยะกว่าที่ฟีเจอร์ใน HTML5/CSS3 จะได้รับการยอมรับในวงกว้างเช่นเดียวกับ Flash Player ในปัจจุบัน แต่แนวโน้มก็ชัดเจนว่า สิ่งที่เคยทำได้ใน Flash ในอดีต กำลังทำได้ใน HTML5/CSS3 ผ่านเบราว์เซอร์โดยตรงมากขึ้นเรื่อยๆ

ผมคิดว่ามันสำคัญมากพอที่ผมจะพูดย้ำอีกครั้ง

สิ่งที่เคยทำได้ใน Flash ในอดีต กำลังทำได้ใน HTML5/CSS3 ผ่านเบราว์เซอร์โดยตรงมากขึ้นเรื่อยๆ

ผมรู้ว่าฟังดูน่ากลัวสำหรับคนที่มีอาชีพด้าน Flash ผมเข้าใจเรื่องนี้ดีมากเลยด้วย แต่ผมก็คิดว่านี่เป็นโอกาสที่ยิ่งใหญ่ของชุมชนนักพัฒนา Flash เช่นกัน

ยิ่งเบราว์เซอร์รองรับ rich content และกราฟิกเคลื่อนไหวดีขึ้นเท่าไร ตลาดก็ยิ่งต้องการดีไซเนอร์และนักพัฒนาที่มีประสบการณ์ทำงานกับกราฟิกเคลื่อนไหวบนเว็บมากขึ้นเท่านั้น

ชุมชนนักพัฒนา Flash ทำงานประเภทนี้มาเป็นสิบปีแล้ว และมีความสามารถเหลือเฟือกับงานแบบเดียวกันบนเบราว์เซอร์ ผมไม่คิดว่านี้ไม่ใช่เรื่องบังเอิญที่งานกราฟิกบน HTML5 ทุกวันนี้ เป็นสิ่งที่นักพัฒนาและเอเยนซี่ด้าน Flash มีประสบการณ์กับมันมาแล้ว (ตัวอย่างเช่น Grant Skinner, Branden Hall, Big Spaceship)

ผมไม่ได้บอกว่าเราควรสร้างเนื้อหาด้วย HTML5 เพราะคุณควรต้องดูพื้นฐานของแต่ละโครงการ และพิจารณาจากต้นทุนการพัฒนา แพลตฟอร์มเป้าหมาย และประสบการณ์ของผู้ใช้ต่างหาก ลูกค้าจะถามถึง HTML5 แน่นอน และคุณก็ควรเตรียมตัวให้พร้อมต่อความต้องการของลูกค้า ไม่ว่าจะใช้เทคโนโลบีแบบไหน

ในที่สุดก็เขียนจบ มันยาวกว่าที่ผมคิดไว้เสียอีก แต่ผมอยากจะแบ่งปันสิ่งที่อยู่ในหัวของผมใน 2-3 วันที่ผ่านมา

ผมขอบอกอีกครั้งว่า ผมเข้าใจพวกคุณที่กังวลต่อสิ่งที่เราสื่อออกไปไม่ชัดเจนแต่แรก ตอนนี้ผมทราบดีแล้วว่าเราไม่เคยสื่อสารและมุมมองของเราต่อ Flash ให้ชัดเจนอย่างที่ควรจะทำ

ข้อมูลจาก: Mike Chambers - Clarifications on Flash Player for Mobile Browsers, the Flash Platform, and the Future of Flash

โพสครั้งแรกที่: http://howdoflash.com/?p=98

พาร่วมงาน Google Developer Day 2011 Tokyo

KnightBaron — Thu, 03 Nov 2011 15:03:15 +0000

จากบทความที่แล้วที่ลงไว้ที่เว็บ Thailand GTUG ผมได้พาทุกคนไปรู้จักกับงาน Google Developer Day กันแล้ว สำหรับบทความนี้ เราจะมาต่อกันที่บรรยากาศภายในงาน Google Developer Day 2011 Tokyo ที่ผมได้มีโอกาสไปเข้าร่วมมาในฐานะตัวแทนจาก Thailand GTUG ครับ ในบทความนี้จะไม่เน้นลงรายละเอียดเกี่ยวกับเทคโนโลยีต่างๆ ที่ Google นำมาเสนอ เพราะสามารถหาอ่านได้ตามข่าวเก่าๆ และเว็บไซต์อื่นๆ ทั่วไป ไม่มีอะไรแปลกใหม่มากนัก แต่จะเน้นในส่วนของบรรยากาศภายในงาน เพื่อเป็นการแบ่งปันประสบการณ์ดีๆ แทนครับ

งาน Google Developer Day 2011 ในรอบของประเทศญี่ปุ่นนั้นจัดขึ้น ณ วันที่ 1 พ.ย. 2011 ที่ผ่านมานี่เองครับ เนื่องจากมีผู้สนใจเข้ามร่วมงานเป็นจำนวนมาก ทาก Google ประเทศญี่ปุ่นจึงจำเป็นที่จะต้องคัดกรองผู้เข้าร่วมงาน โดยทุกคนจะต้องทำ DevQuiz ซึ่งเป็นชุดโจทย์ปัญหาคอมพิวเตอร์ที่ต้องใช้เทคโนโลยีของ Google เช่น Google Chrome, Google Go, Google Apps รวมถึงความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์ของ Google ในการหาคำตอบ และจะต้องได้คะแนนผ่านเกณฑ์ จึงจะได้รับบัตรเชิญเข้าร่วมงานครับ ซึ่งเจ้า DevQuiz นี่เป็นภาษาญี่ปุ่นล้วนๆ ชาวต่างชาติที่สนใจก็ต้องใช้กำลังภายในกันหน่อย (หรือ Google อาจจะจงใจให้เราใช้ Google Translate ก็เป็นได้!) สำหรับตัวผมเองนั้นโชคดีหน่อยที่ได้รับเชิญในฐานะที่เป็นสมาชิก Thailand GTUG เลยไม่ต้องทำ Quiz ชุดนี้ครับ

แม้ว่าชื่อเต็มๆ ของงานนี้คือ Google Developer Day 2011 Tokyo แต่เอาเข้าจริงงานจัดขึ้นที่ Pacifico Yokohama ในเมือง Yokohama จังหวัด Kanagawa ซึ่งอยู่ติดกับโตเกียวครับ ใช้เวลาเดินทางจากที่พักของผมซึ่งอยู่แถวๆ Akihabara ไปถึงสถานที่จัดงานประมาณ 40-50 นาที กำหนดการของงานนั้นจะเริ่มต้นตั้งแต่เวลา 10.00 น. ถึง 19.30 น. โดยเริ่มเปิดให้ลงทะเบียนตั้งแต่เวลา 9.00 น. สำหรับตัวผมเองเดินทางไปถึงงานเวลาประมาณ 9.30 น. ครับ

มาถึงสถานที่จัดงาน เริ่มต้นด้วยการเข้าคิวลงทะเบียน โดยใช้ QR Code จากบัตรเชิญที่ได้รับมา ตรงนี้ (จริงๆ ก็ทั้งงานนั่นแหละ) ชาวต่างชาติอาจจะรู้สึกเป็นชนชั้น 2 เล็กน้อย เพราะทุกอย่างเป็นภาษาญี่ปุ่นครับ แต่ก็ไม่ได้ยากมากมายอะไร ก็คุยกล้อมแกล้มผ่านเข้ามาได้ นอกจากนี้ในบริเวณนั้นยังมีเจ้า Android คอยยืนทักทายผู้ร่วมงานอีกด้วยครับ ถัดมาก็เป็นการเข้าคิวรับเสื้อยืด, ของแจกต่างๆ และอาหารเช้า (ภาพเสื้อยืดและของที่ได้รับแจกผมถ่ายที่หอพักหลังจากกลับมาแล้วนะครับ) โดยรายการของที่ได้รับมา ก็มีสติ๊กเกอร์ +1, แว่นตาสามมิติ (แดง-น้ำเงิน), Agenda ของงาน, เข็มกลัด 10 ชิ้น และ Zeemote JS1 ซึ่งเป็นเกม Controller สำหรับโทรศัพท์มือถือครับ (ผมก็เพิ่งรู้จักนี่แหละ) จากนั้นก็เข้าสู่ห้องประชุม รอฟัง Keynote เปิดงานครับ

สำหรับเข็มกลัดที่แจกมานั้นพิเศษหน่อยครับ คือเป็นมินิเกม โดยแต่ละคนจะได้เข็มกลัด 10 ซึ่งเป็นแบบเดียวกันทั้งหมด จากทั้งหมด 15 แบบ ซึ่งแบ่งออกเป็น 3 กลุ่มเทคโนโลยีคือ Google+, HTML5 และ Android จากนั้นผู้ร่วมงานแต่ละคนจะต้องเอาเข็มกลัดที่ตัวเองมีไปแลกกับคนอื่นๆ และหากใครสะสมเข็มกลัดนี้ครบทุกแบบใน 2 เทคโนโลยีขึ้นไป จะได้รับหมวก GTUG อีกด้วย ซึ่งน่าเสียดายที่ผมเก็บได้ไม่ครบ เลยชวดไปครับ

สำหรับ Keynote ของงานนี้ ส่วนที่เป็นภาษาอังกฤษจะมีการแปลเป็นภาษาญี่ปุ่น และส่วนที่เป็นภาษาญี่ปุ่นก็จะมีการแปลเป็นภาษาอังกฤษให้ฟังกันสดๆ ผ่านทางเครื่องรับสัญญาณที่ได้รับมาก่อนเข้าห้องประชุมครับ ซึ่งเป็นระบบที่ผมชอบมาก ในส่วนของเนื้อหานั้นไม่มีข่าวอะไรใหม่ครับ นอกจากอัพเดทตัวเลขสถิติต่างๆ และเกริ่นนำเกี่ยวกับ Session ต่างๆ ในตอนบ่ายเป็นการเรียกน้ำย่อย ที่น่าสนใจหน่อยก็คงเป็น Preview Icecream Sandwich, Google Prediction API ที่เอาไว้สร้าง Machine Learning บน Cloud, Google Cloud SQL และ Google+ Hangouts App ซึ่งเป็น App สำหรับใช้ร่วมกันระหว่าง Hangout อธิบายเป็นคำพูดอาจจะไม่ค่อยเห็นภาพ ลองดูวีดีโอด้านบนน่าจะเข้าใจมากขึ้นครับ และที่สำคัญคือ Google+ Hangouts API นั้นเปิดให้นักพัฒนาได้ลองเล่นกันแล้วด้วยครับ

หลังจากจบ Keynote แล้วก็เป็นการเข้าแถวรับอาหารกลางวันซึ่งเป็นข้าวกล่องครับ ช่วงนี้ผมได้พบกับคุณเม่น (คนในรูปที่ถือข่าวกล่อง ส่วนคนที่เกาะ Location Pin อยู่นั่นผมเองครับ) ซึ่งเป็นนักเรียนไทยที่เรียนอยู่ที่มหาวิทยาลัยโตเกียว (เทพ!) ด้วยครับ หลังจากทานข้าวเสร็จ ผมก็เดินไปเก็บภาพบรรยากาศรอบๆ งาน ระหว่างรอเข้า Session ช่วงบ่าย

รอบบริเวณงานนั้น เป็นบูธจัดแสดงเทคโนโลยีต่างๆ ของญี่ปุ่นที่อิงกับเทคโนโลยีของ Google ครับ ซึ่งส่วนใหญ่พูดกันแต่ภาษาญี่ปุ่นล้วนๆ ผมเลยไม่ได้เก็บรายละเอียดมามากนัก นอกจากนั้นยังมีโซนของ GTUG และโซนแสดงของเล่นต่างๆ จาก Google เช่น Google TV, Chromebook และ Icecream Sandwich ครับ

สำหรับในช่วงบ่ายเป็น Session เกี่ยวกับเทคโนโลยีต่างๆ ของ Google โดยแบ่งเป็น 5 หัวข้อหลักๆ คือ Android, HTML5 + Google Chrome, Google +, Cloud + App Engine และหัวข้ออื่นๆ ครับ โดย Session ที่บรรยายเป็นภาษาอังกฤษโดยวิศวกรจาก Google จะมีการแปลเป็นภาษาญี่ปุ่นให้เช่นเคย แต่สำหรับ Session ที่พูดโดยชาวญี่ปุ่นอยู่แล้วนั้นจะไม่มีการแปลเป็นภาษาอังกฤษให้ ทำให้ผมที่ภาษาญี่ปุ่นยังไม่ค่อยแก่กล้าเท่าไหร่ มีตัวเลือกในการเข้าฟังน้อยลงพอสมควรครับ และเนื่องจากผมมาสาย Web Developer และ Cloud เป็นหลัก จึงเลือกเข้าฟังแต่ Session ทางด้านนี้ และไม่ได้ฟัง Session เกี่ยวกับ Android เลย ต้องขออภัยมา ณ ที่นี้ด้วยครับ หลังจากจบแต่ละ Session จะมีเวลา Office Hour ให้เราได้พูดคุยซักถามกับผู้บรรยาย ซึ่งผมคิดว่าเป็นประสบการณ์ที่ดีมากๆ และเป็นส่วนที่สำคัญที่สุดของงานในลักษณะนี้เลยครับ สรุป Session ที่ผมเข้าฟัง พร้อมทั้งเนื้อหาคร่าวๆ ได้ดังนี้

Bleeding Edge HTML5 เป็นการสาธิต Feature และ API ใหม่ๆ ของ HTML5 ที่น่าสนใจ แต่อาจจะยังไม่สามารถใช้งานจริงได้ เพราะ Implemenatation ยังไม่แพร่หลาย และอาจทำให้ Browser ล่มได้ แต่ก็ทำให้เราได้เห็นแนวโน้มและศักยภาพของ HTML5 ในอนาคตอันใกล้ครับ
How To Build Kick Ass Games in the Cloud เห็นคำว่า Cloud เลยหลวมตัวเข้ามาดู จริงๆ แล้วเป็นแค่การอธิบายขั้นตอนการสร้างเกมด้วย PlayN Platform ซึ่งมีความ Cross Platform สูงเท่านั้นเองครับ
These Aren't the Sites You're Looking For: Modern HTML5 Web Apps ภาคต่อของ Session แรก คราวนี้เป็นการบรรยายถึงแนวทางการออกแบบ Web Application ที่ดี รวมถึงแนะนำตัวอย่าง HTML5 Application เด็ดๆ และ Library เจ๋งๆ ครับ
Monetizing Web Apps พูดถึง Model ต่างๆ ในการทำเงินจาก Web Application แต่จริงๆ แล้วก็คือมาขาย Google Chrome และ Chrome Web Store นั่นแหละครับ
Building Integrated Applications on Google's Cloud Technologies สาธิตการใช้งาน Cloud Technology ต่างๆ ของ Google ร่วมกันในการสร้าง Web Application ที่ซับซ้อน (Ray Tracer) แถมยังสาธิตด้วยภาษา Go อีกต่างหาก! โดยรวมสนุกมากครับ ช่วง Office Hour ผมได้ไปซักถามเกี่ยวกับ Go เล็กๆ น้อยๆ เลยได้ตุ๊กตามาสค็อต Gopher กลับมาด้วย
HTML5, Flash and the Battle for Faster YouTube Cat Videos พูดเปรียบเทียบ Flash กับ HTML5 ในแง่ของ Video Playback ครับ โดยรวมสรุปได้ว่า Flash ยังทำได้ดีกว่าอยู่ แต่ HTML5 ก็ทำได้ดีขึ้นมากแล้ว โดยเฉพาะบน Platform ของ YouTube เอง แต่ท้ายงานผมลองเข้าไปถามเกี่ยวกับการสร้าง Video Streaming Service เอง ทั้งผมและผู้บรรยายก็เห็นพ้องต้องกันว่า Flash ยังเวิร์คกว่าอยู่ดี ณ ปัจจุบัน

สุดท้ายก่อนจบงาน เป็นช่วง Closing ซึ่งช่วงนี้พูดเป็นภาษาญี่ปุ่นทั้งหมด แถมไม่มีแปลเป็นภาษาอังกฤษแล้วด้วย ผมก็อึ้งไปเกือบตลอดครับ เท่าที่จับใจความได้ก็ช่วงที่เฉลย DevQuiz และกล่าวขอบคุณผู้เกี่ยวข้องต่างๆ แล้วก็ถ่ายรูปรวม Staff ปิดงาน ช่วงนี้จริงๆ ถ้าฟังออกคงจะเป็นช่วงที่น่าประทับใจมาก เพราะเห็นชาวบ้านหัวเราะและมีส่วนร่วมกับกิจกรรมตลอด

สุดท้ายนี้ โดยรวมสรุปได้ว่าเป็นประสบการณ์ที่ดีมากๆ สำหรับผมครับ เทียบกับ DevFest ที่เคยมาจัดในประเทศไทยแล้ว เรียกได้ว่าคนละ Scale เลยทีเดียว อยากให้มีงานลักษณะนี้ที่บ้านเราบ้าง จะได้ไม่ต้องบินมาไกลถึงประเทศญี่ปุ่น คงต้องฝากทาง Google ประเทศไทยและทีม GTUG Thailand ของเราช่วยกันผลักดันครับ สำหรับภาพจากงานทั้งหมดสามารถดูได้ที่ Google+ ของผมนะครับ

สัมภาษณ์คุณอริยะ พนมยงค์ ผู้จัดการกูเกิลประจำประเทศไทย

mk — Sun, 09 Oct 2011 03:32:41 +0000

ตอนนี้สถานะของกูเกิลในประเทศไทยคือ เปิดสำนักงานในประเทศไทยแล้ว โดยมีคุณอริยะ พนมยงค์ อดีตผู้บริหารในกลุ่มทรูมารับตำแหน่งผู้จัดการประจำประเทศไทย ซึ่งผมก็มีโอกาสได้สัมภาษณ์คุณอริยะ พร้อมทั้งถามคำถามหลายๆ ข้อที่เปิดให้สมาชิก Blognone ฝากคำถามเข้ามา

หลังจากนั่งถอดเทปอยู่พักใหญ่ ตอนนี้บทสัมภาษณ์เสร็จเรียบร้อย เชิญอ่านกันได้เลยครับ

คำถามแรกก็ตามมาตรฐานครับ ทำยังไงถึงได้มาอยู่กับกูเกิลได้

ก่อนหน้านี้ ผมอยู่กับ TRUE มาตลอด อยู่ตั้งแต่เป็น Orange แล้วกลายมาเป็น TRUE MOVE ย้ายมาหลายฝ่าย แต่สิ่งที่ผมดูเป็นหลักคือเรื่องมือถือ ดูเรื่องกลยุทธ convergence ล่าสุดมาดูเรื่องสมาร์ทโฟน iPhone Android BlackBerry

แต่ประมาณต้นปีนี้ กูเกิลติดต่อเข้ามา ก็เลยเริ่มคุยดู ผมคิดว่าใครที่อยู่ในวงการเทคโนโลยีคงคิดเหมือนกันนะว่ากูเกิลเป็นบริษัทที่ทุกคนอยากทำงานด้วย กูเกิลเปลี่ยนวิถีการใช้ชีวิตของคนค่อนข้างเยอะ นั่นคือหนึ่งในเหตุผลที่ผมอยากมาอยู่กูเกิล มันเป็นความท้าทายใหม่ในการปักธงที่เมืองไทย

สิ่งที่หลายคนสงสัยคือ job description ของผู้จัดการกูเกิลประจำประเทศไทย ต้องทำอะไรกันแน่

ทำทุกอย่างครับที่เกี่ยวข้องกับประเทศไทย ตั้งแต่เรื่องการตลาด การขาย โอเปอเรชัน ช่วงนี้ต้องทำค่อนข้างเยอะ

สิ่งที่ผมบอกได้เลยคือช่วง 2-3 เดือนที่ผ่านมานี้ ทีมงานของกูเกิลที่มาจากเมืองนอกบินเข้ามาค่อนข้างเยอะ นี่เป็นสัญญาณที่ดี เพราะแสดงว่าประเทศไทยอยู่ใน priority ของหลายๆ ทีมในกูเกิล เราจึงเห็นหลายทีมอยากรู้ อยากมาค้นข้อมูล อยากมาทดสอบบริการใหม่ที่เมืองไทย หน้าที่ของเราภายในบริษัทจึงต้องพีอาร์ประเทศไทยให้ทีมภายในกูเกิลรู้จักด้วย

กลับมาที่หน้าที่การงาน ประเด็นหลักคือการขยายธุรกิจของกูเกิลในเมืองไทย ซึ่งเกี่ยวกับโฆษณาเป็นหลัก แต่ก็แยกย่อยได้หลายกลุ่ม

ส่วนของ B2C ผู้ใช้จะจับต้องได้เยอะเพราะใกล้ตัว ที่ทำไปแล้วก็ได้แก่ Chrome, Street View ที่เพิ่งเปิดตัว ผลิตภัณฑ์อย่างอื่นเดี๋ยวจะเข้ามาอีกเรื่อยๆ และจะปรับให้เข้ากับคนไทยโดยเฉพาะ

ในส่วนของ B2B หรือธุรกิจสำหรับผู้ประกอบการ โจทย์คือทำอย่างไรให้ตลาดตรงนี้เกิด ทำอย่างไรธุรกิจไทยจึงจะเข้าสู่โลกออนไลน์มากขึ้น และประสบความสำเร็จ ตอนนี้คนที่เข้าถึงข้อมูล สินค้า บริการ ในโลกออนไลน์มีเยอะมาก สิ่งที่ยังขาดคือฝั่ง supply หรือผู้ประกอบการที่จะนำเสนอสินค้าหรือบริการของตัวเองมายังผู้บริโภค ยังต้องทำอีกเยอะ

กลุ่มที่ลงโฆษณากับกูเกิล ส่วนมากเป็นใคร และวิธีการซื้อโฆษณาเป็นอย่างไร

ค่อนข้างหลากหลาย เราจะเน้นกลุ่มธุรกิจที่ค่อนข้างใหญ่ มีลูกค้าอยู่ทุกอุตสาหกรรม

ส่วนวิธีการซื้อโฆษณาก็มีทุกรูปแบบ กลุ่มที่เป็น mass หรือ SME ขนาดเล็ก พวกนี้เค้าติดต่อเอง ซื้อโฆษณาเองได้ แต่ในเวลาเดียวกัน องค์กรขนาดใหญ่ที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ จะคุยผ่านเอเยนซี่

นอกจากนี้การขายโฆษณาของเรายังมี call center ที่เป็นคนไทย เพื่อลูกค้าคนไทยที่มีคำถามนอกเหนือจากในเว็บ ซึ่ง call center จะช่วยแนะนำการซื้อโฆษณาให้ได้ เช่น วิธีการเลือกคีย์เวิร์ด วิธีการเขียนคำโฆษณา จริงๆ แล้ว call center ของไทยใหญ่ที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มีคนประมาณ 10-20 คน

เหตุผลของกูเกิลในการเปิดสำนักงานที่เมืองไทย?

โอกาสทางธุรกิจ ดูได้เลยจากจำนวนการ search ในเมืองไทยที่มีเยอะมาก

ข้อมูลตรงนี้มีค่ามาก เดิมทีตอนอยู่บริษัทเก่า เวลาผมจะออกสินค้าหรือบริการอะไร ผมก็ต้องทดสอบตลาด ทำ market research หรือดูฟีดแบ็คจากผู้บริโภค แต่พอเป็นโลกออนไลน์มันกลับกันเลย ผู้บริโภคจะบอกว่าเขาอยากได้อะไร โดยที่เราไม่ต้องทำอะไรเลย ทุกครั้งที่ลูกค้า search เราดูได้ว่าลูกค้าต้องการอะไรอยู่

ถ้าเจ้าของธุรกิจเข้าใจเรื่องนี้ เข้าใจว่าลูกค้าต้องการอะไร ก็สามารถนำเสนอบริการของเราได้ทันที

อัตราการใช้อินเทอร์เน็ตของคนไทยมากขึ้นเรื่อยๆ ตอนนี้ 25 ล้าน สมัยผมเริ่มทำงานใหม่ๆ ยังเป็นตัวเลขหลักเดียวอยู่ ตอนนี้เป็นสัดส่วนหนึ่งในสามของคนไทยแล้ว แถมจังหวะ 2-3 ปีหลังมันเพิ่มเร็วมาก

เป็นเพราะอินเทอร์เน็ตผ่านมือถือ?

การใช้อินเทอร์เน็ตแบบมีสายนั้นเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ อยู่แล้ว แต่อินเทอร์เน็ตผ่านมือถือกำลังมาแรงมากในบ้านเรา สมาร์ทโฟน แท็บเล็ต โน้ตบุ๊ก แล้วยังจะมี 3G ตามมาอีก เป็นปัจจัยหนุนอีก

ผมเชื่อว่าตอนนี้มีหลายๆ คนที่เข้าถึงอินเทอร์เน็ตครั้งแรกผ่านมือถือ ไม่ใช้เข้าผ่านคอมพิวเตอร์ด้วยซ้ำ

วงการไอทีเวลาเปลี่ยนนี่เปลี่ยนเร็วมาก ผู้บริโภคคนไทยสมัยก่อนนี่บอกได้เลยว่า price sensitive ราคามาก่อน แต่พอยุคสมาร์ทโฟนมาปั๊บ รูปแบบของอุปกรณ์มันดูต่างไปจากเดิม หน้าตาดูสวย ดูเท่ คนเอเชียชอบ คอนซูเมอร์ชอบ ใช้ง่าย ต่อเน็ตได้ สมาร์ทโฟนตอบโจทย์พวกนี้ทั้งหมด สิ่งที่เกิดขึ้นขึ้นพฤติกรรมการใช้ data package ของคนไทยเยอะถึงขนาดว่าเยอะกว่าในสหรัฐ มันเปลี่ยนไปจากไม่นานมานี้ที่คนยังสนใจเรื่องราคาค่าโทรเพียงอย่างเดียว จู่ๆ กลายมาเป็น heavy data user แล้ว

จากสถิติที่เรามี จำนวนการ search ผ่านมือถือของคนไทย สูงกว่าประเทศเจริญแล้วหลายๆ แห่งด้วยซ้ำ

ไหนๆ คุยเรื่องมือถือแล้ว คุยเรื่องยุทธศาสตร์มือถือของกูเกิลต่อเลย

ยุทธศาสตร์หลักย่อมเป็น Android แต่เราก็ยังไม่ทิ้งฟีเจอร์โฟน ที่ยังเป็นประชากรส่วนใหญ่ ในบ้านเราก็ประมาณ 70-80% ของมือถือทั้งหมด

หน้าที่ของเราคือทำอย่างไรให้ทุกคนใช้บริการของเราได้ ไม่ว่าจะเป็นคอมพิวเตอร์ สมาร์ทโฟน ฟีเจอร์โฟน ต้องได้หมด

แน่นอนว่าสมาร์ทโฟนมันจะดูเซ็กซี่กว่า แต่ฟีเจอร์โฟนจะเป็นช่องทางเบสิคหน่อย เช่น SMS ตัวอย่างบริการของเราบนฟีเจอร์โฟนก็อย่างเช่น การทำแคมเปญร่วมกับโอเปอเรเตอร์ โปรโมทการเช็ค Gmail ผ่าน SMS

ส่วนของ Android นี่เรายังไม่มีตัวเลขของประเทศไทยโดยตรง มีแต่ตัวเลขรวมของสำนักงานใหญ่ มากกว่า 500,000 activation ต่อวัน แต่โดยรวมแล้ว อัตราการเติบโตของเมืองไทยจะช้ากว่าต่างประเทศอยู่นิดนึง ปีที่แล้วคนยังงงๆ ว่ามันคืออะไร แต่ช่วงหลังนี่เราเริ่มเห็น Android เริ่มมาแล้ว คนรู้จักแล้ว แอพก็เยอะขึ้น อีกเดี๋ยวก็คงมา

ผมมีความเชื่อส่วนตัวว่า เรากำลังจะเข้าสู่ยุคที่มีการเปลี่ยนแปลงอีกรอบนึง เดิมทีโลกอินเทอร์เน็ตกับมือถือมันแยกกัน แต่ตอนนี้มันรวมกันแล้ว คอนเทนต์บนอินเทอร์เน็ตมันกลายรูปมาเป็นแอพพลิเคชัน ทำให้คนใช้ง่ายขึ้น ผมเชื่อว่ามันจะเปลี่ยนไปอีกขั้น

คนถามมาเยอะเรื่องการขายแอพบน Android Market ที่ยังทำไม่ได้ นอกจากนี้ยังมีเรื่อง carrier billing

เรื่อง Android Market นโยบายของกูเกิลต้องการขยายจำนวนประเทศให้มากที่สุดอยู่แล้ว เราก็อยากทำ ขอให้อดใจรอแล้วกัน

เรื่อง carrier billing ยังตอบไม่ได้ ตอนนี้ภายในยังคุยกันอยู่ว่าจะทำได้แค่ไหน ทำได้เมื่อไร

อีกด้านที่กูเกิลรุกหนักในช่วงหลังคือ Location ไม่ว่าจะเป็น Maps, Local, Places หรือบริการด้านพิกัด-สถานที่อื่นๆ ในไทยมีแผนธุรกิจอย่างไรบ้าง

พอเราพูดถึงพวก Maps หรือ Places พวกนี้ต้องเริ่มจากผู้ประกอบการ ว่ามีตัวตนบนอินเทอร์เน็ต เพราะไม่อย่างนั้นเราไม่รู้ว่าจะเอา places จากที่ไหนมาใส่ โจทย์คือทำอย่างไรให้ผู้ประกอบการมาอยู่บนอินเทอร์เน็ต ซึ่งจะช่วยให้ข้อมูลใน Maps หรือ Places ตามมาเอง

โครงการ Go Online เป็นความพยายามหนึ่งของเราในการผลักดันธุรกิจขนาดเล็ก (SME) ให้ขึ้นมาอยู่บนอินเทอร์เน็ต ในขณะเดียวกันอย่าคิดว่าธุรกิจใหญ่ๆ จะมีบนอินเทอร์เน็ตหมดแล้ว ยังมีอีกหลายแห่งที่ยังไม่ได้เข้ามา

โครงการนี้ประสบความสำเร็จมาก ตัวเลขล่าสุดคือ 30,000 ราย เกินความคาดหมายของเรามาก โครงการนี้เราเปิดตัวที่เมืองไทยเป็นที่แรกในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และตอนนี้กูเกิลประเทศอื่นๆ เพื่อนบ้านแถวนี้ ทุกคนมาถามเราว่าทำยังไงจึงประสบความสำเร็จขนาดนี้ อันนี้ต้องขอบคุณพาร์ทเนอร์ของเราที่ช่วยกัน เพราะกูเกิลคนเดียวคงไม่มีทางทำได้ขนาดนี้

สิ่งที่คนเจอเยอะคือข้อมูลผิด และไม่มีช่องทางที่ใช้แจ้งแบบง่ายๆ

หมายเหตุ: คำถามนี้คุณเอมี่ ฝ่ายประชาสัมพันธ์ของกูเกิลแจ้งว่า คนที่เป็นเจ้าของสถานที่ใน Maps สามารถแก้ไขข้อมูลได้เอง ซึ่งผมก็บอกไปว่ามันจะมีกรณีที่ข้อมูลสถานที่สาธารณะผิดอยู่ด้วย เช่น ข้อมูลถนนผิด ซึ่งแจ้งผ่านหน้าเว็บไปแล้วไม่รู้ว่าจะถึงหรือเปล่า ทางกูเกิลจึงรับไปว่าจะหาวิธีการรับแจ้งข้อมูลผิดที่ดีกว่านี้

Chrome ออกโฆษณาทีวีไป ผลตอบรับเป็นอย่างไรบ้าง

ผลตอบรับดี จำนวนผู้ใช้เพิ่มขึ้น

เราออกโฆษณาไปเพื่อแสดงให้เห็นว่า Chrome ใช้งานง่าย เร็ว ปลอดภัย สามารถใช้ Instant Search ได้ มี Extension ให้เลือกเยอะ สร้างประสบการณ์ที่ดีแก่ผู้ใช้มากขึ้น

ทำไมถึงเลือก Chrome มาโฆษณาทีวี และมีแผนจะออกโฆษณาของผลิตภัณฑ์อื่นหรือเปล่า

เหตุผลที่เลือกโฆษณา Chrome ทางทีวีเพื่อสื่อสารกับคนที่ยังเข้าไม่ถึงอินเทอร์เน็ต เพราะการโฆษณาบนอินเทอร์เน็ตจะไม่สามารถสื่อไปถึงคนกลุ่มนี้ นี่เป็นครั้งแรกที่กูเกิลตัดสินใจโฆษณาผ่านทีวี เข้าถึงกลุ่มที่เป็นแมส เป็นสื่อที่เข้าถึงคนมากที่สุดในเมืองไทย

จริงๆ นอกจากทีวีแล้ว เรายังมีกิจกรรมอื่นๆ ที่เป็นออฟไลน์เพื่อประชาสัมพันธ์ Chrome ด้วย กลยุทธด้านสื่อของเรามองเป็นองค์รวมมากกว่า

ส่วนผลิตภัณฑ์อื่น ตอบได้เลยว่ามีแน่นอน เพราะเมืองไทยตอนนี้เป็น priority หลักของผลิตภัณฑ์หลายตัว อย่างที่บอกไปแล้ว

ถามเรื่อง Chromebook ต่อเลยว่ามีแผนการอย่างไร

ตอนนี้มีญี่ปุ่นประเทศเดียวที่ทำตลาด แต่ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ก็คงจะตามมาในอนาคต ซึ่งเมืองไทยก็ถือเป็นประเทศใหญ่ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้อยู่แล้ว ก็หวังว่าจะได้เร็วๆ นี้

ส่วนปัจจัยในการเลือกว่าจะทำตลาดในประเทศไหนก่อน คงขึ้นกับปัจจัยเรื่องอัตราการเข้าถึงอินเทอร์เน็ตด้วย

สิ่งที่คนบ่นเยอะคือสแปมใน Google Search จากเว็บที่ทำ SEO ซึ่งคุณภาพของผลการค้นหาจะต่ำลง

เรื่องนี้มีผลต่อการทำธุรกิจโฆษณาของเรามาก ซึ่งเราก็มีกองทัพวิศวกรที่คอยตรวจจับกลุ่มคนที่สร้างสแปมในผลการค้นหาอยู่แล้ว และคอยพัฒนาอัลกอริทึมในการจับสแปมอยู่ตลอด

แต่อัลกอริทึมจับสแปมจะใช้ได้เฉพาะภาษาอังกฤษ?

ตอนนี้มีวิศวกรคนไทยอยู่ที่เซี่ยงไฮ้ คอยพัฒนาเรื่องอัลกอริทึมสำหรับภาษาไทยโดยเฉพาะ ทำงานเรื่องนี้ฟูลไทม์

กูเกิลประเทศไทยรับทราบปัญหาเรื่องสแปมและ SEO หรือเปล่า หลายคนสงสัยเพราะปัญหาสแปมเยอะ แต่เหมือนกูเกิลจะดูเฉยๆ

ปัญหานี้เรารู้เป็นอย่างดีครับ (หัวเราะ) เพราะเรื่องพวกนี้มีผลกระทบต่อลูกค้าของเรา ลูกค้าเสียผลประโยชน์ ซึ่งมันจะมากระทบกับธุรกิจของเรา เรื่องนี้เราปล่อยให้เกิดไม่ได้

Google+ เป็นอย่างไรบ้าง ผลตอบรับดีแค่ไหน

ตอนนี้เปิดให้คนทั่วไปใช้งานได้แล้ว เราก็อยากแนะนำให้คนมาทดลองใช้กันเยอะๆ สถิติยังไม่มีเพราะเพิ่งเปิด มีแต่สถิติรวมของสำนักงานใหญ่ อันนี้เราก็รู้พร้อมกับคนอื่นๆ ตื่นเช้ามาก็ อ้าว เปิดแล้วเหรอ (หัวเราะ)

ส่วนการเปิดตัวอย่างเป็นทางการในไทยมีแน่นอน รอดูได้ รับรองไม่ผิดหวัง

กูเกิลประเทศไทยมีมุมมองอย่างไรกับเรื่องการเซ็นเซอร์อินเทอร์เน็ต

ในแง่ความร่วมมือกับรัฐบาล เราถือว่าเป็นพลเมืองที่ดี ก็จะให้ความร่วมมือกับทางการอยู่แล้ว

ในแง่ของการเซ็นเซอร์ เราเป็นบริษัทที่มีปรัชญาเรื่อง open access และ equal access ซึ่งให้ความสำคัญในระดับที่สูงมาก เรามองว่าเมื่อไรที่ปิดกั้นข้อมูล มันก็ขัดกับหลักการของเรา มันจะส่งผลต่อยุทธศาสตร์ที่ผลักดันให้ธุรกิจไปสู่โลกออนไลน์มากขึ้น

เรื่องเซ็นเซอร์ในประเทศไทยก็มีอยู่เรื่อยๆ เป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ แต่เราก็มีนโยบายค่อนข้างชัดเจนว่าจะทำอะไรได้หรือไม่ได้ และเปิดเผยข้อมูลส่วนนี้ใน Google Transparency Report อยู่แล้ว

เดี๋ยวจะเริ่มถามคำถามจากผู้อ่าน คำถามแรกคือบัญชีที่เป็น Google Apps ของเมืองนอกสามารถสมัครใช้บริการอื่นๆ อย่าง YouTube ได้ แต่เมืองไทยยังไม่ได้

อันนี้ตอบได้เลยว่า ผลิตภัณฑ์ที่ยังไม่ได้เป็น local domain เช่น youtube.com ยังไม่เป็น .co.th แปลว่ายังไม่พร้อมสำหรับการให้บริการในเมืองไทย ซึ่งกรณีนี้จะครอบคลุมเรื่อง Google Apps ของประเทศไทยด้วย

ส่วนคำถามนี้ผู้อ่านฝากถามมาเยอะ คือกูเกิลเมืองไทยมีแผนเปิดฝ่าย Engineering หรือเปล่า? มีคนอยากมาสมัครงานเยอะ

วันนี้เรามีทีม engineer อยู่ในหลายประเทศ ที่เป็นคนไทยก็มีเยอะ แต่ถ้าถามว่าจะเปิดฝ่าย engineering ไหมก็คงยัง ตอนนี้สิงคโปร์ก็ยังไม่มี ใกล้ที่สุดที่มีฝ่าย engineering คือโตเกียวกับเซี่ยงไฮ้

แต่เราก็เชียร์ให้กูเกิลเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มาเปิดฝ่าย engineering อยู่เหมือนกัน

อีกคำถามคือ data center หรือ content delivery network ในไทย

ยังไม่มีแผนครับ

ช่องทางติดตามข่าวสารของกูเกิลในประเทศไทย?

ข่าวสารทั่วไปก็มีในสื่อต่างๆ อยู่แล้ว ส่วนช่องทางที่เป็นของเราเองก็มี Twitter @GoogleThailand กับบล็อก Google Thailand มีอัพเดตอยู่เรื่อยๆ

ช่วงนี้กำลังตั้งออฟฟิศกันอยู่ อาจจะยังมีเรื่องยุ่งๆ อยู่บ้าง ไว้นิ่งแล้วคงเห็นความเคลื่อนไหวมากขึ้น

Geek อย่างไรให้ไม่โสด

khajochi — Tue, 27 Sep 2011 08:43:11 +0000

ในงาน Barcamp Bangkhen ที่ผ่านมา พอดีผมได้มีโอกาสไปแชร์ในหัวข้อ "Geek อย่างไรให้ไม่โสด" ซึ่งเดิมทีเคยคิดที่จะเขียนเป็นบทความใน Blognone มานานแล้ว แต่ก็มีโอกาสได้ไปแชร์ในงานสัมมนาก่อน จากเสียงตอบรับก็ค่อนข้างดี และก็คิดว่าน่าจะมีประโยชน์กับผู้อ่าน Blognone ซึ่งตรงกับกลุ่มเป้าหมายในหัวข้อนี้ เลยขอนำมาแชร์ให้ได้อ่านกันครับ

คำเตือน: ยาวมาก เพราะถอดเทปจากที่คุยในงานมา

สวัสดีครับ ผม @Khajochi ครับ หรืออาจจะเรียกว่าเอ็มก็ได้ครับ

ส่วนรายละเอียดอื่นๆ ก็ตามสไลด์ครับ

ส่วนตัวแล้ว ผมก็เป็น Geek ธรรมดาคนนึงนี่แหล่ะครับ แต่เนื่องจากว่ากำลังจะมีข่าวดี คือกำลังจะแต่งงานในช่วงปลายปีนี้ ระหว่างที่ประกาศไปว่าตัวเองจะแต่งงาน ก็ปรากฏว่ามีหลายต่อหลายคนมาก เข้ามาปรึกษาเรื่องความรัก ทั้งแอบรัก อกหัก ทะเลาะกับแฟน สารพัดเข้ามาเต็มไปหมด

พอผมถามว่าทำไมต้องมาปรึกษาผม เพื่อนมันก็ตอบว่า "ก็แกไม่มีอะไรจะเสีย" (ฮาทั้งห้อง)

ถ้าใครได้เคยเข้าเว็บ Pantip เมื่อ 3-4 เดือนก่อน อาจจะคุ้นๆ กับภาพถ่าย Pre Wedding ในชุดนักเรียนนะครับ (ร้องอ๋อกันทั้งห้อง)

เอ่อ ... ทำไมเหรอครับ คือตัวจริงหน้าแก่ใช่ไม๊ครับ ฮะๆ

ก็เห็นอย่างนี้แต่ผมก็อายุ 30 แล้วล่ะนะครับ แล้วก็ในฐานะที่กำลังจะเป็นฝั่งเป็นฝา ก็เลยอยากขอมาแชร์ให้น้องๆ ที่ยังไปไม่ถึงจุดนั้นได้ประโยชน์ .. ว่าแต่ใครในห้องโสดบ้างครับ (80% ของคนในห้องยกมือ)

ก่อนอื่นเลย ผมมีแบบทดสอบมาให้ทุกคนลองเล่นกันครับ อยากให้ลองนั่งนึกดูนะครับว่า ครั้งล่าสุดที่คุณกำลังนั่งเล่นคอมฯ อยู่ แล้วก็มีเพื่อนพาสาวสวยน่ารักคนนึง มาแนะนำให้เราได้รู้จัก

ในตอนนั้น คุณรู้สึกเขิลอายมากที่จะคุยกับเธอ ผมอยากรู้ว่า First Impression ที่เกิดกับคุณในตอนนั้นเป็นอย่างไหนใน 4 ข้อนี้ครับ

เก๊ก ทำเท่ห์ เงียบๆ (10% ยกมือ)
หยิบโทรศัพท์มือถือขึ้นมา คือหยิบมาทำไมไม่รู้ แต่คือไม่มีแล้วมันไม่มั่นใจ ฮะๆ ( 35% ยกมือ)
พูดคำสองคำ แล้วก็หันไปหน้าจอต่อ ( 30% ยกมือ)
เกาหัว เกาโน่นเกานี่ ( 25% ยกมือ)

จากที่ได้วิจัยมาแล้วนะครับ 4 ข้อนี้คือพฤติกรรมยอดฮิต ที่หนุ่ม Geek เวลาเขิลกับสาวๆ มักจะทำกัน

จริงๆ แล้วสิ่งที่คุณทำมันก็ไม่ได้ผิดอะไรหรอกนะครับ เพียงแต่คุณรู้ไหมครับว่า ในมุมมองของผู้หญิงเนี่ย เค้ารู้สึกยังไงกับท่าทางเหล่านั้น

การที่เราเก๊ก ขรึม มันทำให้เราดูเป็นคนจริงจัง ไม่เป็นมิตร ดูปิดกั้น ไม่เปิดรับคนอื่น
หยิบมือถือขึ้นมา เราจะดูเป็นคนขาดความมั่นใจ
พูดแล้วหันไปทำอย่างอื่นทันที แสดงออกว่าเราไม่สนใจสิ่งที่อยู่ตรงหน้า ไม่สนใจเขาเลย
เกาโน่นนี่ อันนี้เสียบุคลิกมากครับ ดูเป็นคนไม่มั่นใจ

คุณเคยสงสัยไหมครับ ว่าทำไมผู้หญิงถึงไม่ชอบผู้ชาย Geek ? ในรอบหลายเดือนที่ผ่านมา ผมได้ไปสอบถามผู้หญิงหลายๆ คน ไม่ใช่แค่จากวงการไอทีนะครับ ว่าพวกเค้ารู้สึกยังไงกับหนุ่ม Geek ทั้งหลาย

ซึ่งก็ไม่น่าเชื่อเลยว่า เกือบทุกคนจะตอบแบบเดียวกันหมด

เหตุผลหลักที่ผู้หญิงไม่ชอบผู้ชาย Geek เพราะดูเป็นคนเก็บตัว, พูดจาไม่รู้เรื่อง (ฮา), สนใจอย่างอื่นมากเกินไป, ดูเป็นผู้ชายทื่อๆ ไม่โรแมนติค และสุดท้าย ไม่หล่อ !! (ฮาทั้งห้อง)

จำได้ไม๊ครับว่าครั้งสุดท้ายที่มีผู้หญิงมาบอกว่า ชอบคุยกับคุณจังเลย คุยแล้วรู้สึกดี คุณดูสนใจเค้าดีจังเลยนะ ... เคยมีไหมครับ ?

จากทั้งหมด 5 ข้อเนี่ย ... แน่นอนครับ ข้อสุดท้ายเราแก้อะไรไม่ได้ ก็พ่อแม่ให้มาเท่านี้ แต่ 4 ข้อที่เหลือ มันคือสิ่งที่แก้ไขได้ครับ ทั้งหมดนี้รวมกัน เรียกสั้นๆ ว่า "บุคลิกภาพ" ครับ

บุคลิกภาพ ภาษาอังกฤษเค้าเรียกว่า Personality

Personality มีรากศัพท์มาจากคำว่า Person ครับ คือความเป็นตัวคุณนั่นแหล่ะ

ไม่ว่าจะเป็นหน้าตา ท่าทาง การพูดการจา ลุก นั่ง เดิน พูดคุย สบตา ทุกสิ่งทุกอย่างที่เป็นตัวคุณ

แล้ว Personality ในแบบ Geek เป็นแบบไหน ? ลองดูตัวอย่าง 3 คนนี้ครับ

คนแรก Mark Zukerberg ก็เป็น Geek คนนึง ที่พูดไม่รู้เรื่อง แต่งตัวแปลกๆ ไม่สนใจอย่างอื่น
L จาก Death Note ก็เป็น Geek ในอีกแบบหนึ่ง ที่มีท่าทางประหลาด ชอบเก็บตัว
หรือ Geek อีกแบบที่หน้าตาลามก ตัวเหม็น ไม่ดูแลตัวเอง อันนี้เรียกว่า Geek หื่น

มุมมองที่ผู้หญิงเวลานึกถึงผู้ชาย Geek จะเห็นภาพแบบนี้แหล่ะครับ

เพราะงั้นวันนี้เรามาช่วยกันลบภาพแบบนี้ออกไป เรามาหาวิธีให้พวกเราหลุดจากวงโคจรโสดกันเสียทีนะฮร๊าฟฟฟ (ฮา)

ถ้าเปรียบเทียบเป็นกราฟ แกน Y เป็น Smart หรือความฉลาด ส่วนแกน X เป็น Personality หรือบุคลิกภาพ ผู้หญิงเค้าจะชอบผู้ชายใน Area ขวาบนครับ คือฉลาดและมีบุคลิกภาพที่ดี เป็นคนเปิดกว้าง น่าคบหา น่าเข้าไปพูดคุยด้วย อยู่ด้วยแล้วมีความสุข

แล้วคุณคิดว่า Geek อยู่จุดไหนของกราฟนี้ครับ ? ใช่ครับ มุมซ้ายบน คือ Geek เนี่ย ฉลาดแน่นอนครับ เราพัฒนาเรื่องความฉลาดกันเต็มที่ เราฝึกเขียนโปรแกรม อ่านข่าว เรียนโน่นนี่ ทำได้ทุกอย่างหลากหลายมาก

เราพัฒนาทุกอย่างเพื่อให้เราฉลาดขึ้นครับ แต่เรากลับไม่เคยมาพัฒนาบุคลิกของเราเลย ครั้งสุดท้ายที่คุณฝึกพูด ฝึกการเข้าสังคม พยายามเปลี่ยนแปลงตัวเองให้ดูน่าคบหา คือเมื่อไหร่ครับ ?

มีคนบอกผมว่า "Geek เป็นคนที่มีความสนใจทุกสิ่งทุกอย่างรอบด้าน ยกเว้นตัวเอง" เราสนใจทุกอย่างครับ สนใจแล้วก็ทำได้ดีด้วย เราสนใจไอที เกมส์ โทรศัพท์ ฟุตบอล รถยนต์ เครื่องเสียง กีฬา เพลง ฯลฯ

เราสนใจทุกอย่าง .. ยกเว้นตัวเราเองครับ

เพราะฉะนั้น ถ้าถามว่าคนเป็น Geek ควรจะทำยังไงให้ไม่โสด .. ผมก็คงบอกได้ว่าคุณแทบจะไม่ต้องพัฒนาด้านความ Smart เลยครับ แต่สิ่งที่คุณควรต้องพัฒนาอย่างเร่งด่วนเลยคือ Personality ครับ การพูดการจา การเข้าสังคม การใช้ชีวิตประจำวันของคุณ

งั้นเราลองกลับมาที่คำถามแรกดูกันนะครับ ว่าในสถานการณ์แบบนี้ คุณควรจะทำตัวยังไง

อย่างแรกเลยครับ ถึงแม้คุณจะเขิลกับความน่ารักของสาวๆ ผมอยากให้คุณยิ้มครับ ยิ้มมากยิ้มน้อยไม่สำคัญ แต่การยิ้มเป็นการบ่งบอกถึงการเปิดกว้าง พร้อมรับสิ่งใหม่ๆ เข้ามา

คุณเคยไปทักผู้หญิงซักคน แล้วเขายิ้มรับตั้งแต่แรกก่อนที่จะตอบอะไรด้วยซ้ำไหมครับ ^___^ ? มันทำให้คนที่เข้ามาหารู้สึกดีใช่ไหมครับ

จากนั้น ให้คุณหยุดทุกสิ่งที่อย่างที่ทำอยู่ หยุดกิน หยุดทวีต ปิดมือถือ หันไปสนใจเธอคนนั้น
พยายามแนะนำตัวเองก่อนครับ

"สวัสดีครับ พี่ชื่อเอ็มครับ เป็น Developer ครับ น้องชื่ออะไรเอ่ย ?"

ลองถามคำถามง่ายๆ เพื่อให้ได้พูดคุยเพิ่มเติม

"อ๋อ .. ชื่อจอยเหรอครับ เอ๊ะจอยเรียนวิศวะเกษตรใช่ไม๊ รู้จักกับโจ้รึเปล่าครับ เป็นรุ่นพี่เราสองปี .. ใช่ๆ นั่นเพื่อนสนิทพี่เลย บลา บลา บลา ..."

สำคัญคืออย่าหม้อครับ อย่าเล่นมุขเห่ยๆ ตั้งแต่เจอกันครั้งแรก Geek อย่างคุณทำได้ไม่เนียนหรอกครับ เชื่อผมเถอะ

เห็นไหมครับ ว่ามันดูดีขึ้นกว่าตอนแรกตั้งเยอะเลย

และผมก็มี 6 คำขอร้อง ... ที่สาวๆ ฝากมาบอกให้หนุ่ม Geek ช่วยปรับปรุงตัวเองหน่อยเถอะ ดังนี้ครับ

1.ยิ้มกว่านี้หน่อยเถอะนะครับ หนุ่ม Geek จริงๆ แล้วก็เป็นคนน่ารักนะครับ ถ้ารู้จักยิ้มให้มากกว่านี้ พูดคุยกับเพื่อนๆ ให้มากกว่านี้

ผู้หญิงชอบผู้ชายที่อารมณ์ดีครับ ชอบคนที่อยู่ด้วยแล้วรู้สึกมีความสุข

2. เก็บโทรศัพท์มือถือของคุณลงไปเถอะครับ เวลาคุยกัน กินข้าวกัน หรือเวลาเธออยากจะเล่าอะไรให้คุณฟังซักอย่าง

ผู้ชายเราจะเคยชินกับการทำโน่นนี่ไปด้วยคุยไปด้วย แต่คุณเคยเห็นเวลาผู้หญิงคุยกันไหมครับ เค้าจะหันหน้าเข้าหากัน ตั้งใจฟังสิ่งที่อีกฝ่ายจะพูดเสมอ

3. ลดเวลาบนหน้าจอลง 20% ถ้าคุณเล่น Dot A วันละ 2 ชั่วโมง คุณเล่นชั่วโมงครึ่งได้ไหมครับ ? ถ้าคุณหยิบมือถือมาทวีตทุก 20 นาที คุณลดลงมาเป็น 30 นาทีครั้งได้ไหมครับ ?

แล้วก็เอาเวลาไปทำกิจกรรมอื่นๆ ครับ ไปเรียนโท เรียนทำอาหาร ชวนเพื่อนๆ ไปเที่ยว ไปออกกำลังกาย ไปฟิตเนส .. ถึงคุณอาจจะไม่ได้แฟนจากการไปกิจกรรมเหล่านี้ แต่มันจะช่วยพัฒนาการเข้าสังคมของคุณครับ

ครั้งสุดท้ายที่คุณเป็นคนเอ่ยปากชวนเพื่อนไปเที่ยวทะเล คือเมื่อไหร่ครับ ?

4. พยายามอย่าชกนอกลีกครับ คำนี้มาจากหนังสือ "คู่มือหาคู่ที่พ่อแม่ไม่เคยสอน" เค้าบอกว่า คนที่มาใช้บริการบริษัทจัดหาคู่เนี่ย ผู้ชาย 90% เลือกผู้หญิงจากแค่ 3 อย่าง คือ หน้าตา รูปร่าง และอายุ

คือผมเข้าใจครับ เพราะเราเติบโตมากับการ์ตูนอย่าง I''s หรือ Video Girls ที่เด็กผู้ชายธรรมดาๆ ได้แฟนเป็นสาวสวยดาวโรงเรียน อย่าเลยครับ อย่าคิดว่าอยู่เฉยๆ จะมีดาวโรงเรียนมาชอบคุณ อย่าคิดแค่ว่าในโลกนี้ มีผู้หญิงแค่ 9 คนที่ร้องเพลง Oh! หรือ Gee .. ในโลกความเป็นจริงมันไม่มีหรอกครับ อยากให้ลองมองดูรอบๆ ตัวบ้าง

เชื่อไหมว่าผมเจอสาวๆ น่ารักในงานนี้เยอะมาก คือไม่ใช่ที่หน้าตา แต่นิสัยน่ารัก เดินยิ้มแย้มเข้ามาทักทาย ทั้งที่ไม่รู้จักกันมาก่อน อย่าพยายามชกข้ามรุ่นเลยครับ ไม่ต้องเป็นดาว แต่แค่คนนิสัยดีๆ น่ารักๆ ลองมองคนรอบตัวคุณสิครับ มีเยอะแยะเลย

5. มั่นใจในตัวเอง กล้าคิดก็ต้องกล้าทำ อย่ามัวแต่บ่นใน Facebook หรือ Twitter ว่าคนนี้น่ารักจัง อยากเข้าไปคุย อยากขอเบอร์ อยากไปนั่งใกล้ๆ .. บ่นไปแล้วเมื่อไหร่จะได้คุยครับ ? อย่ามัวแต่เป็นนักเลงคีย์บอร์ดอยู่เลย กล้าลุย กล้าพูด กล้าเข้าไปทำความรู้จักครับ

6. กล้าที่จะเปลี่ยนแปลงตัวเอง Geek ส่วนใหญ่ชอบบอกว่า "ก็เป็นของกรูอย่างนี้แล้วจะทำไม เกิดมาก็เป็นแบบนี้แล้ว เค้าต้องยอมรับความเป็นตัวของเราสิ" เราเชิดชู idol ที่เป็นตัวของตัวเอง ไม่อยากจะเหมือนคนทั่วไป

เราเป็นตัวของตัวเองได้ครับ ในเรื่องความคิด มุมมองชีวิต การตัดสินใจ .. แต่ในด้านพฤติกรรม ท่าทาง การพูดการจา คุณควรจะต้องปรับปรุงซะหน่อยครับ อย่างน้อยขอแค่ 20% ก็พอครับ ยอมเปลี่ยนตัวเองดูซักนิดนึง ไม่น่าจะเสียหายอะไรเน๊อะ

ลองทำตามคำแนะนำทั้ง 6 ข้อนี้ดู ผมเชื่อว่าอย่างคุณก็จะดูเป็นคนที่น่าคบหามากขึ้นเยอะเลยทีเดียว :)

สุดท้ายนะครับ ก่อนหมดเวลา 5 นาที ผมก็มี "เทคนิควิธีจีบสาว ในแบบ Khajochi" มาเล่าสู่กันฟัง

วิธีนั้นคือการ +1 ครับ ไม่ใช่ Google Plus +1 นะครับ แต่เป็นการเพิ่ม +1 ในสิ่งที่เราจะทำ

จริงๆ วิธีนี้เป็นวิธีที่คุณพ่อผมเคยสอนไว้ตั้งแต่เด็ก ว่าเวลาที่เราจะทำอะไรก็ตาม อย่าเพิ่งทำให้เสร็จ .. ให้วางงานนั้นไว้ตรงหน้าก่อน ถอยหลังไปซักหนึ่งก้าว แล้วใจเย็นๆ นั่งมองดูซิว่าเราจะสามารถเพิ่มอีกซัก 1 ขั้นได้รึเปล่า ?

ยกตัวอย่างง่ายๆ สมมุติผมจะเขียนบล็อก ผมพิมพ์เนื้อหาไปหมดละ ใส่ Bullet ใส่สีลงไป บล็อก +1 ก็คือทำไมเราไม่ลองใส่ภาพลงไปเพื่ออธิบายเรื่องราวดู .. เห็นไหมครับ มันดูน่าอ่านขึ้นเยอะเลย

สมมุติว่าคุณกำลังจะเมล์ชวนเพื่อนไปเที่ยวเสม็ด แทนที่จะเปิด Gmail แล้วพิมพ์อย่างว่องไว ทำไมเราไม่หยุดซักพัก คิด +1 ลองหา Theme น่ารักๆ ซักอันนึง ใส่ประโยคฮาๆ มันดูน่าไปเที่ยวด้วยขึ้นเยอะเลยใช่ไหมครับ

แทนที่เราจะไปเสม็ดโดยนั่งรถตู้อนุสาวรีย์ ทำไมเราไม่ลองคิด +1 ไปเช่ารถแล้วขับไปกันเองดู มันไม่แพงหรอกครับ วันละ 600-700 บาท หารกันหลายคนก็พอไปได้ แต่รับรองว่าคุณจะได้ความสนุก และสนิทกันมากขึ้นเยอะเลย

แทนที่เราจะหยิบมือถือขึ้นมาถ่ายรูปเพื่อน +1 คือเราอาจจะไปยืมกล้อง DSLR เพื่อนมา แอบถ่ายมุมน่ารักๆ ของคนๆ นั้น คุณก็จะได้รูปที่ดูดีกว่าเดิมเยอะเลย

คนอื่นเอากีตาร์ไป +1 คือทำไมเราไม่ลองหัดเล่นดนตรีบนแท็บเล็ตหรือ Smart Phone ของคุณดูบ้าง .. มีนะครับ เพื่อนผมได้แฟนจากการเล่น Ukulele บนไอโฟนมาแล้ว มันดูเจ๋งกว่าตั้งเยอะเลย

กลับมาจากทะเล แทนที่จะมา check in 4sq ว่าถึงบ้านแล้ว ทำไมไม่ลอง +1 SMS ข้อความน่ารักๆ ไปขอบคุณที่มาเที่ยวกัน หรือโทรไปถามว่ากลับถึงบ้านแล้วรึยัง พอรู้ว่าถึงบ้านแล้วก็วางเลยครับ แค่ถามด้วยความห่วงใย

แทนที่เราจะโพสต์รูปที่ไปเที่ยวทะเลบน Facebook แล้วก็ tag เพื่อนแบบคนอื่น ทำไมเราไม่ลอง +1 นั่งรถเมล์ไปเซ็นทรัลลาดพร้าว 12 บาท ข้ามไปฝั่งตรงข้าม แล้วอัดรูป 4P ใบละ 8 บาท

แล้วก็เลือกเอารูปน่ารักๆ เขียนข้างหลังว่า "ชอบรูปนี้นะ น่ารักดี" แอบเอาแปะไว้ที่จอคอมของคนนั้น หรือแอบใส่ในสมุดเรียนก็ได้

มันดูน่ารักขึ้นเยอะเลยจริงไหมครับ :)

ตัวอย่างสุดท้ายคือเมื่อ 2 ปีก่อน ผมคิดว่าจะซื้อ iPod Nano ให้ @CherryJaja ครับ จริงๆ มันก็ดูดีอยู่แล้ว แต่พอมาคิด +1 ผมก็เลยสั่งซื้อออนไลน์เพื่อให้โรงงานพิมพ์คำอวยพร ไปบนเครื่องด้วย

แล้วก็เพิ่มความพิเศษอีกอย่างคือพอได้เครื่องมา ผมเอาเครื่องมาใส่เพลงรักเข้าไป 1,437 เพลง พอเค้าถามว่าทำไมต้อง 1,437 เพลง ผมก็บอกว่า นั่นคือจำนวนวันที่เราคบกันมา จนถึงวันนี้ครับ .. ซึ่งก็ทำให้เค้าปลื้มมาก แล้วทุกวันนี้ไปไหนก็จะพก iPod เครื่องนี้ไปด้วยตลอดเลยครับ :)

ซึ่งถ้ามองในเชิง Physical แล้วมันไม่มีอะไรยากเลยครับ สั่งออนไลน์ให้พิมพ์คำอวยพรใครๆ ก็ทำได้ อัดเพลงลงไปใครๆ ก็ทำเป็น .. มันอยู่ที่เราจะหยุดคิดซักนิดก่อนจะทำอะไรรึเปล่า แค่นั้นเองครับ

อย่าลืมนะครับ +1

Credit รูปน้องคนนั้น (ฮา) จาก @FordAntiTrust ครับ

สรุปนะครับ ถ้าถามว่าเราควรจะ "Geek อย่างไรให้ไม่โสด" ผมก็จะขอตอบว่า Geek ที่ฉลาดคิดแบบเราคนเดิม แต่ก็ฉลาดที่จะปรับปรุงการพูดการจา การเข้าสังคมให้มากขึ้น

Geek ที่ยิ้มแย้ม น่าคบหา สนใจคนรอบข้าง ไม่มองแต่นางฟ้า มองคนรอบตัวมากขึ้น มั่นใจในตัวเอง และทำอะไร +1

แล้วคุณก็จะเป็น Geek ที่น่ารัก และน่าสนใจสำหรับสาวๆ มากขึ้นเยอะครับ

หวังว่าคงเป็นประโยชน์บ้าง ไม่มากก็น้อยนะครับ ขอบคุณครับ

^______^

Geek อย่างไรให้ไม่โสด [Barcamp Bangkhen 2011] View more presentations from khajochi

ที่มา - Khajochi Blog

รีวิว "All New Facebook Timeline" ... เค้าว่ากันว่า เหมือน Hi5 จริงหรอ??

magnamonkun — Fri, 23 Sep 2011 21:11:04 +0000

เมื่อตอนงาน F8 ที่ผ่านมาเราจะเห็นการเปิดตัวของ Facebook Timeline รูปแบบใหม่ ที่จะมาแทนที่ Wall เดิมของ Facebook หลังจากที่มีการเปลี่ยนแปลงเล็กๆ น้อยๆ หลายต่อหลายครั้งในช่วงเวลาที่ผ่านมาไม่ว่าจะเป็นการเปิดตัว Ticker และปรับหน้า News Feed ใหม่, เปิดตัวปุ่ม Subscribe และ Friends List รูปแบบใหม่ การเปลี่ยนแปลงในครั้งนี้หลายๆ คน คงจะตั้งคำถามว่า.. ทำไมเหมือน Hi5 จัง ทำไมเหมือน Google+ จัง วันนี้ผมก็จะมารีวิวกันให้ดูแบบเผาบุคคลใกล้ชิดกันนิดๆ นั่นแหละครับ ^^

ตอนนี้ Facebook Timeline ยังคงเปิดทดสอบกันในวงจำกัดสำหรับ Developer เท่านั้น ซึ่งเราสามารถเข้าไป Activate โหมด Developer เพื่อเอาหน้า Wall รูปแบบนี้ได้ หรือจะรอสิ้นเดือนนี้ก็ได้ครับ

อย่างที่ทราบกันว่า Timeline คือหน้า Wall ส่วนตัวแบบใหม่ ที่รวบรวมและออกแบบสำหรับการดู "อดีต" ทั้งหมดจากคนที่มีสิทธิ์เข้าดู ซึ่งจะสรุปเรื่องราวจากคนๆ นั้นออกมาเป็นเส้นเวลาตามแบบด้านล่างนี้

(ทำลวกๆ ใน Paint ไม่ค่อยสวยเท่าไหร่นะครับ (. . )...)

เอาง่ายๆ Timeline มันก็เหมือนสมุดบันทึกประจำวันของเรา ซึ่งสมุดเล่มนี้จะบันทึกเหตุการณ์ของเราตั้งแต่ตัวเราเกิด ไปจนถึงปัจจุบัน (นั่นหมายความว่า วันเกิดของคนในครอบครัวที่เกิดหลังจากเราจะถูกบันทึกลงไปใน Timeline ของเราด้วย ถ้าคนๆ นั้น แชร์วันเกิดแบบมีปีเกิดระบุมาด้วย)

โดยขั้นแรกของการใช้งาน Facebook Timeline คือเราต้องใส่ "หน้าปก" ของสมุดบันทึกเล่มนี้เสียก่อน โดยจะมีปุ่มสำหรับการอัพโหลดรูปเข้ามา ซึ่งสามารถใช้รูปอะไรก็ได้ที่มีความละเอียด 851x315 พิกเซล แต่เราจะไม่สามารถกำหนด Privacy สำหรับหน้าปกส่วนนี้ได้ ดังนั้นจะใช้รูปอะไร ก็ระวังคนรอบข้างไว้ด้วยนะครับ ^^"

โดยหลังจากเพิ่มหน้าปกเข้าไปแล้วนั้น Wall ของเราก็จะมีลักษณะโดยรวมดังนี้ครับ

หน้า Timeline จะถูกแบ่งออกเป็นส่วนๆ อย่างชัดเจนมากขึ้นเท่าที่กวาดตาดูด้วยสายตาเปล่า โดยจะมีทั้งหมด 3 ส่วนหลักๆ เลยคือ

ส่วน Timeline แบบสรุปคร่าวๆ (มีให้เลือกย้อนหลัง 3 เดือน/ย้อนหลังแบบทศวรรษ เช่น 2010, 2000, 1990/ย้อนไปตอนเกิด!)

ส่วนข้อมูลของเจ้าของ Wall

ส่วนของ Timeline

โดยในส่วนแรกสุด จะอธิบายเหตุการณ์ในสมุดของเราคร่าวๆ ซึ่งอย่างที่กล่าวไว้ข้างต้น มันสามารถย้อนไปถึงวันที่เราเกิดได้เลย ซึ่งในส่วนนี้จะสามารถใส่รูปได้ด้วย ดังนั้นถ้าใครมีรูปสมัยเอ๊าะๆ หรือตั้งแต่เกิดเลย ก็สามารถนำมาใส่ในส่วนนี้ได้ครับ

ซึ่งจากรูป อย่างที่เห็นว่าเราสามารถย้อนขึ้นมาได้อีก เราก็จะเห็นว่ามีคนในครอบครัวที่เกิดหลังจากเราอีกด้วย

(ขอยืมรูปน้องคนที่สนิทๆ หน่อยละกัน ฮาๆ)

นอกจากสรุปเหตุการณ์วันเกิดของคนในครอบครัวลงใน Timeline ได้แล้วนั้น ใน Timeline จะมีการระบุเพิ่มเติมเข้ามาด้วยว่า เราสมัครเข้า Facebook ตั้งแต่วันไหน และสามารถสรุปเพื่อนคนแรก รวมไปถึงโพสแรกๆ ได้ด้วย

อย่างที่เห็นว่าถ้าเราโหลดมาทั้ง Timeline จริงๆ อาจจะมีปัญหาตรงที่ว่าโปรแกรมบราวเซอร์จะทำงานหนักได้ ดังนั้น Facebook จึงสรุปเหตุการณ์ทั้งหมด ให้เราได้อ่านกัน แต่ในกรณีนี้ต้องขอยกไปส่วนต่อไปนะครับ

ส่วนที่สองก็คือส่วนของข้อมูลผู้ใช้งาน ซึ่งเดิมส่วนนี้ถูกยุบจากสองส่วน ซึ่งก็คือส่วนข้อมูลคร่าวๆ และส่วนของเพื่อน รูปภาพ รวมไปถึง Note ที่เขียนๆ ไว้ ลงมาอยู่ในส่วนเดียวกัน ซึ่งจะแบ่งเป็น About, Friends, Photo, Map (ทำงานร่วมกับ Place), Like, Note และ Subscription

โดยในส่วนแรกสุดก็คือข้อมูล Information ของเราทั้งหมด ในรูปแบบนี้จะถูกแยกออกเป็นกล่องๆ เพื่อให้ง่ายต่อการเข้าใจ นอกจากนั้นยังสรุปข้อมูลรวมๆ ออกมาเป็น History by Years อีกด้วย ไม่ว่าจะเป็นเกิดปีไหน, เรียนจบที่ไหน, ทำงานที่ไหน เป็นต้น

ส่วนต่อมาก็คือ Friends ส่วนนี้ไม่ค่อยมีการเปลี่ยนแปลงมากนัก นอกจากเปลี่ยนเป็นแบบตาราง 3x3 และสามารถโหลดรายชื่อเพื่อนขึ้นมาโดยอัตโนมัติได้

ส่วนต่อไปก็คือ Photo อันนี้จะเป็นการรวมทั้งรูปที่ถูก Tag มา และรูปของเราเองเข้าด้วยกัน นอกจากนั้นยังแบ่งช่วงเวลาของรูปที่ Tag เข้ามาได้ด้วย

ต่อมาก็คือ Map อันนี้จะเป็นการรวมประวัติการ Check-in ผ่าน Facebook Place เข้าเป็นหมวดเดียวกัน โดยใช้บริการของ Bing Map เป็นแผนที่หลัก

ซึ่งนอกจากจะรวมประวัติการเช็คอินแล้วนั้น ยังรวมประวัติของแต่ละสถานที่เข้าด้วยกันอีกด้วย โดยถ้ามีการเช็คซ้ำกันหลายๆ ครั้ง ก็จะรวมเข้าเป็นเหตุการณ์เดียว แล้วสามารถย้อนหลังดูได้ทั้งหมด

ส่วนสุดท้ายของจุด Information ก็คือ Likes นั่นเองครับ อันนี้จะรวมระหว่าง Favorite ของเรา กับหน้าเพจที่ไปกดๆ Like กันมาเข้าเป็นส่วนเดียว นอกจากนี้ในส่วนของการกด Likes จะมีรายชื่อเพื่อนที่กด Like กับเราขึ้นอยู่ด้วย

มาต่อด้วยส่วนสุดท้ายซึ่งนั้นก็คือ Timeline ครับ

อย่างที่กล่าวในตอนต้น Timeline ก็คือ Wall ของเรา ที่ถูกแปลงเป็นสมุดบันทึกเล่มหนึ่ง ที่สามารถบันทึกเหตุการณ์ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันได้ (แต่ไม่สามารถทำนายอนาคตได้นะ ฮ่าๆ) โดยบนสุดก็จะเป็นเหตุการณ์ที่เราทำล่าสุด แล้วค่อยๆ ต่อลงมาเรื่อยๆ จนถึงวันที่เราลืมตาขึ้นมาบนโลกนี้

โดยเหตุการณ์ปกติๆ จะถูกบันทึกอยู่ในตัวบันทึกเหตุการณ์ตามเส้น Timeline นอกจากนี้ เหตุการณ์ไหนๆ ที่เกิดขึ้นติดๆ กันในช่วงเวลาหนึ่ง ก็จะถูกแยกออกมาซึ่งเราสามารถชี้ตัว Event เพื่อดูเหตุการณ์นั้นๆ ของเราได้ด้วย

และอย่างที่เกริ่นเอาไว้ว่า นอกจากจะสามารถย้อนดูอดีตของเราได้ แต่ไม่สามารถโหลดมาได้ทั้งหมด แต่เราต้องการจะดูเหตุการณ์ในช่วงเวลานั้น เราก็สามารถกดดูย้อนหลังได้ ทั้งนี้เพื่อลดภาวะที่บราวเซอร์ต้องทำงานหนักครับ

นอกจากนี้เราสามารถเพิ่มเหตุการณ์อื่นๆ ในอดีตได้อีกด้วย โดยคลิกตามเส้นเวลาเพื่อเพิ่ม Event เข้าไป

จุดสำคัญอีกจุดหนึ่งของ Timeline คือ นอกจากเก็บบันทึกเหตุการณ์ของเราลงในสมุดบันทึกเล่มหนึ่งแล้วนั้น มันยังเก็บบันทึก Activity ของเราทั้งหมดที่ทำใน Facebook ได้อีกด้วย ไม่ว่าจะเป็นการโพสคอมเม้นท์ การเพิ่มรูป การโพสไปยัง Wall หรือ Timeline คนอื่นๆ เป็นต้น

สรุป!

Facebook Timeline ถึงแม้จะทำออกมาเพื่อปรับปรุงสำหรับคนที่อยากย้อนวันวานของตัวเองว่าทำอะไรไปใน Facebook บ้าง แต่ก็ยังมีจุดบอดบางจุดที่ต้องได้รับการแก้ไข แต่บางส่วนก็ถูกยกเครื่องใหม่ให้ดูดีขึ้นตามที่ใจอยากจะเป็น ดังนั้นถึงแม้ว่าจะไม่ได้ตามความคาดหวังของใครหลายๆ คน แต่อย่างน้อยมันก็สามารถลบจุดบอดที่ว่า "เหมือน Hi5" ได้แน่นอน

จากการที่นั่งทดลองเล่นมา 2-3 ชั่วโมง ผมรู้สึกว่า Timeline ตัวนี้ค่อนข้าง OK แล้วเมื่อเทียบกับ Wall ตัวก่อนหน้า เพราะมันสามารถย้อนอดีต หรือหวนรำลึกถึงเหตุการณ์ในสมัยก่อนๆ ได้อีกด้วย (ยิ่งถ้าได้ฟัง Club Friday ของคลื่น GreenWave แล้วนั่งอ่าน Timeline ย้อนหลังนี้ ฟีลนี่เข้ากันแบบสุดๆ เลยล่ะครับ) แบบว่าอยากรำลึกถึงแฟนคนก่อนที่จีบกันแบบกระหนุงกระหนิงกันผ่าน Wall ก็สามารถมานั่งย้อนอ่าน Timeline ที่เกิดขึ้นได้แน่นอนครับ

พาเที่ยวงาน Tokyo Game Show 2011

KnightBaron — Tue, 20 Sep 2011 09:12:56 +0000

บทความนี้จริงๆ แล้วพี่ Master_Vivi วานให้ผมช่วยเขียนเพื่อลงเว็บ GConsole นะครับ แต่ไหนๆ ก็เขียนแล้ว เลยขอเอามาลงนี่ด้วยเลยครับ

สวัสดีครับ วันนี้ผม KnightBaron ขอรับหน้าที่พาเพื่อนๆ ทุกคนไปเที่ยวงาน Tokyo Game Show 2011 แทนพี่ Master_Vivi ที่ปีนี้ติดภารกิจนะครับ ก่อนอื่นต้องออกตัวก่อนว่า ผมเองก็ไม่ใช่เกมเมอร์อาชีพ ไม่ค่อยได้ติดตามข่าวสารในวงการเท่าไหร่ คราวนี้เลยจะมานำเสนอบรรยากาศรวมๆ ในงาน กับบูธของค่ายเกมต่างๆ และความรู้สึกของผมที่ได้ร่วมงาน แล้วกันนะครับ

สำหรับงาน Tokyo Game Show ปีนี้นั้น ก็ยังจัดที่ Makuhari Messe (จังหวัด Chiba แต่งานดันชื่อ Tokyo) ที่เดิมครับ โดยมีงานทั้งสิ้น 4 วันคือวันที่ 15 - 18 กันยายน แต่ 2 วันแรกนั้นจะเปิดให้เฉพาะสื่อเข้าชมงาน จากนั้น 2 วันหลังจึงจะเปิดให้คนทั่วไปเข้าชมงาน ตัวผมได้มีโอกาสไปร่วมงานในวันที่ 17 ซึ่งเป็นวันแรกที่เปิดให้คนทั่วไปเข้าชมงานครับ ภาพทั้งหมดถ่ายด้วยกล้อง Canon PowerShot G12 นะครับ (มีส่วนนึงถ่ายด้วยกล้อง iPhone 4 แต่ไม่ได้เอามาลงในนี้)

ตัวผมไปถึงสถานที่จัดงานเวลา 8 โมงกว่าๆ ครับ งานเปิดให้คนทั่วไปเข้าเวลา 10 โมง (สำหรับสื่อ และคนถือบัตร Supporter ซึ่งแพงกว่าปกติ 3 เท่า จะได้เข้างานก่อน) แต่เราจะประมาทคนญี่ปุ่นไม่ได้ครับ ทันทีที่ผมไปถึงก็พบว่าคนทยอยกันมาเข้าคิวพอสมควรแล้ว คิวค่อนข้างยาว (เป็นเรื่องปกติที่ญี่ปุ่น) แต่ไม่บ้าคลั่งเท่างาน Comic Market ครับ สำหรับผมที่ไปงานนั้นมาแล้วก็ค่อนข้างสบายทีเดียว อากาศเช้านี้ไม่ร้อนมากครับ พอถึงช่วงประตูงานใกล้เปิด ฝนก็เทลงมาอีกครับ โชคดีที่ไม่นานเท่าไหร่

สำหรับไฮไลท์ของงานในปีนี้ คงหนีไม่พ้น PlayStation Vita ครับ ซึ่งทันทีที่ประตูเปิด (และรออีกเกือบ 20 นาที กว่าผมจะได้เข้างานจริงๆ) ผมก็ตรงดิ่งไปที่บูธของ Sony ทันที และก็ต้องพบกับความผิดหวังครับ คิวคนรอเล่น PS Vita นั่นยาวเว่อร์มากๆ จนผมกลัวว่าจะไม่ได้ไปดูส่วนอื่นๆ ของงาน เลยตัดสินใจเดินย้อนกลับมาที่หน้างาน และทยอยดูไปทีละบูธก่อน แล้วค่อยกลับมาดูบูธของ Sony และ PS Vita ทีหลังครับ ดังนั้นรายละเอียดจะขอยกไปพูดถึงทีหลังทีเดียวเลยนะครับ

เริ่มกันที่บูธของ Konami ครับ บริเวณรอบๆ บูธไม่มีอะไรมาก นอกจากเวที (ซึ่งเวทีของทุกบูธห้ามถ่ายภาพ แต่ผมก็แอบถ่ายมาได้บ้างแหละ ;p) และที่เหลือจะเป็นโซนทดลองเล่นเกมต่างๆ ซึ่งปีนี้เกมเด่นๆ ก็เป็นเกมในซีรีส์ Metal Gear Solid และเกมทำลายมนุษยชาติอย่าง New Love Plus สำหรับ Nintendo 3DS ครับ อีกเกมหนึ่งที่น่าสนใจก็คือ Labyrinth no Kanata ครับ นอกจากนั้นก็มีเกมอื่นๆ เช่น Senritsu no Stratus, Ao no Kiseki และ Frontier Gate ซึ่งดูเหมือนคนจะไม่ค่อยสนใจกันสักเท่าไหร่ ทั้งหมดทั้งมวลนี้ผมได้แต่ดูเขาเล่นอยู่ห่างๆ เพราะขี้เกียจไปต่อคิว ขอเอาเวลาไปดูบูธอื่นแทนแล้วกันครับ ก่อนกลับผมแวะผ่านมาที่บูธนี้อีกรอบ เพื่อมาเอาถุง Ao no Kiseki (ที่ตอนเช้าแจกให้เฉพาะคนที่ต่อคิวเล่นเกม) ซึ่งตอนนี้แจกกันเกร่อ ขอกันคนละหลายๆ ใบก็ได้ครับ

ถัดมาข้างๆ กันเป็นบูธของ Arc System Works ครับ ตัวบูธค่อนข้างเล็กเมื่อเทียบกับค่ายอื่นๆ เกมที่เอามาโชว์มีเพียง 2 เกมคือ BlazBlue: Continuum Shift Extend และ Persona 4: The Ultimate in Mayonaka Arena ที่เพิ่งเปิดตัวไปหมาดๆ เท่านั้นครับ ซึ่งก็มีคนเข้าคิวรอเล่น Persona กันเยอะทีเดียว

ต่อไปเป็นบูธของ Microsoft Japan ครับ โดยงานนี้ดูเหมือนว่า Microsoft จะพยายามดัน Kinect เต็มที่ทีเดียว เกมที่นำมาโชว์ ที่เด่นๆ ก็คงเป็น Michael Jackson The Experience และที่ได้รับความสนใจมากที่สุดก็คงหนีไม่พ้น Final Fantasy XIII-2 ครับ ไม่รู้ว่าผมคิดไปเองรึเปล่า แต่ดูเหมือนกราฟฟิคจะสู้ PS3 ไม่ได้จริงๆ นะ -3- (ล่อเป้า)

จากนั้นเป็นบูธของ Bushiroad ครับ ตัวบูธไม่ค่อยมีอะไรมาก มีแต่ Cardgame โชว์เต็มไปหมด ที่เด่นที่สุดก็คงเป็นเกม Monster Collection (ที่ญี่ปุ่นค่อนข้างดัง ผมไม่แน่ใจว่าที่เมืองไทยเป็นอย่างไรบ้าง)

ต่อกันด้วยบูธ Capcom ครับ ซึ่งเรียกได้ว่าจัดเต็มมากๆ เกมที่เด่นที่สุดแน่นอนว่าต้องเป็น Monster Hunter tri-3G ครับ พอดีว่าผมไม่ได้เป็นแฟนเกมซีรีส์นี้สักเท่าไหร่ ก็เลยไม่ได้ไปต่อคิวเล่นกับเขา แม้ว่าพริตตี้ในชุตยูคาตะจะเย้ายวนมากก็ตามที (เอ๊ะ?) นอกจากนี้ก็มีเกม Biohazard Revelations, Sengoku BASARA 3 Utage, Asura's Wraith และ Dragons Dogma ที่จัดบูธได้อลังการสุดๆ ครับ นอกจากนี้ยังมีการแจก Special DVD ซึ่งผมก็ไปรับมาด้วยแผ่นนึง เข้าใจว่าข้างในคงเป็น Trailer เกมต่างๆ ครับ

มาถึงบูธของ Bandai-Namco กันบ้าง หน้าบูธเป็นเวทีขนาดใหญ่ ถัดมาข้างๆ เป็นจอฉาย Trailer เกมต่างๆ ขนาดยักษ์ (ซึ่งน่าเสียดายที่ห้ามถ่ายภาพครับ) ถัดมาข้างๆ เป็นโซนของ Mobile Suit Gundam: Extreme VS. ครับ ด้านหลังของบูธเป็นโซนโชว์เกมต่างๆ โดยที่เด่นที่สุดดูเหมือนจะเป็น THE IDOLM@STER 2 (PS3) ที่คิวเต็มกันตั้งแต่หัววันเลยทีเดียว นอกจากนี้ก็มี Ace Combat: Assault Horizon และอีกหลายๆ เกมตามในภาพครับ ผมเข้าใจว่าเนื่องจาก Tales of Xillia นั้นวางจำหน่ายไปเรียบร้อยแล้ว คนเลยไม่เห่อกันเท่าไหร่ อ่อ! มีการโชว์ Packaging ของเกม Mahou Shoujo Madoka Magica Portable, Mahou Shoujo Lyrical Nanoha A's Portable: The Gears of Destiny และ Macross F Sayonara No Tsubasa Hybrid Pack ด้วยครับ

ถัดมาเป็นบูธของ SEGA โดยเกมที่เด่นที่สุดแน่นอนว่าต้องเป็นเกมซีรีส์ Hatsune Miku อย่าง Project Mirai และ Project DIVA Extend รวมถึง 7th Dragon 2020 ที่ Miku มาโผล่ได้ยังไงก็ไมรู้ นอกจากนี้ก็เป็น Rhythm Phantom Theif R: Emperror Napoleon's Legacy, Phantasy Star Online 2, Kurohyou 2, Ragnarok Odyssey ที่ส่วนตัวผมตกใจก็คือ Time Leap จะลง PS3 ด้วยครับ

ติดกันเป็นบูทของ EA ซึ่งก็ได้ขนทัพเกมใหม่ๆ ที่มีกำหนดวางจำหน่ายในประเทศญี่ปุ่นโดย SEGA โดยเกมที่เด่นที่สุดก็คือ Battlefield 3 และ Mass Effect 3 ซึ่งนำมาให้ลองเล่นกันทั้งคู่ครับ สังเกตได้ว่าคนที่มาต่อคิวเล่นเกือบทั้งหมดจะเป็นชาวต่างชาติทั้งนั้น ทางบูธก็มีเกมเวอร์ชั่นภาษาอังกฤษเตรียมไว้รองรับเช่นกันครับ ในฐานะแฟนเกมของ Bioware และแฟนซีรีส์ Mass Effect ผมเลยเปิดซิง ไปต่อคิวเล่น Mass Effect 3 เป็นเกมแรกครับ (จะว่าไป นี่มันเป็นงานเกมญี่ปุ่นนะเห้ย!) หลังจากต่อคิวอยู่ร่วมชั่วโมง ผมก็ได้จับเกมนี้เป็นเวลา 15 นาทีครับ โดยในเดโมนี้ เราจะได้เล่น 1 ภารกิจเต็มๆ (ถ้ามีปัญญาเคลียทันใน 15 นาที) โดยทีมของเราประกอบด้วย Shepard, Garrus และ Liara (เธอกลับมาแล้ว!) สกิลต่างๆ ของตัวละครคล้ายกับภาคก่อนๆ ตัวเกมการเล่นก็คล้ายกันครับ ภารกิจที่ได้ลองเล่นยังไม่มีตัวเลือก และบทสนทนาอะไรมาก นอกจากเดินหน้ายิงอย่างเดียว ที่ใหม่หน่อยก็เห็นจะเป็นการใช้มีด Omni-tool เป็นอาวุธระยะประชิดได้ (ซึ่งเท่มาก!) ส่วนเกมที่หลายๆ คนให้ความสนใจกันมากอย่าง Battlefield 3 นั้นผมไม่ได้เล่นครับ เนื่องจากไม่ได้เป็นแฟนเกมแนวนี้สักเท่าไหร่ แต่ก็มีภาพ (แอบ) ถ่ายมาฝากเล็กๆ น้อยๆ ครับ

ต่อมาเป็นค่าย Acquice ซึ่งบูธไม่ใหญ่มาก ค่อนข้างเงียบเหงาครับ เกมที่นำมาโชว์หลักๆ ก็คือ Ken to Mahou to Gakuen Mono Final กับ Gladiator VS ครับ

มาถึงบูธของ Sony รอบที่ 2 คิว PS Vita ยังยาวไม่ปราณีเหมือนเดิมครับ จริงๆ ที่บูธก็ยังมีโซนเกม PSP และ PS3 ให้ลองเล่นอยู่บ้าง แต่เทียบกันไม่ได้เลยกับโซน PS Vita ครับ โดย Sony ขนเกมสำหรับ PS Vita ที่เปิดตัวแล้วมาให้ลองเล่นกันเกือบครบทีเดียว สำหรับตัวบูธจัดมาได้อลังการมากๆ มีจอที่น่าจะใหญ่ที่สุดในงานฉาย Trailer เกมต่างๆ เนื่องจากคนยังเยอะอยู่ ผมเลยตัดสินใจว่าจะเดินงานให้ทั่วก่อน และถ้ามีเวลาเหลือค่อยกลับมาต่อคิวเล่น PS Vita เป็นอย่างสุดท้าย (ซึ่งก็มีเวลาเหลือจริงๆ ติดตามตอนท้ายนะครับ) จริงๆ แล้วที่บูธนั้นห้ามถ่ายภาพ แต่ผมก็แอบยิงๆ คนเล่น PS Vita มาได้นิดหน่อยด้วยความอิจฉาครับ

ถัดมาเป็นค่าย Tecmo Koei ครับ เกมที่เด่นที่สุดก็ืคือ Ninja Gaiden 3 และซีรีส์ Dynasty Warriors แน่นอน โดยส่วนตัวผมรู้สึกว่าจัดบูธได้ไม่ค่อยน่าสนใจเท่าไหร่ เลยไม่ได้เก็บรายละเอียดมามากนักครับ

สุดท้ายเป็นบูธของ Square-Enix ครับ ตัวบูธไม่มีอะไรโชว์มากนัก นอกจากเครื่องเล่นเกมจำนวนมหาศาลรองรับคนที่จะมาลองเล่นเกม ซึ่งแต่ละเกมที่ขนมานั้นเรียกได้ว่าเด็ดทุกเกมครับ ไม่ว่าจะเป็น Final Fantasy XIII-2, Final Fantasy Type-0, Theatrhythm Final Fantasy (ที่โคตรจะน่ารักเลย), Kingdom Hearts 3D: Dream Drop Distance และ Slime MoriMori Dragon Quest 3 ครับ นอกจากนั้นมีอีกเกมที่ดูน่าสนใจก็คือ Bravery Default: Flying Fairy ครับ ด้วยความเป็นแฟนบอย ผมก็ได้ไปต่อคิวเล่น Final Fantasy XIII-2 กับเขามาเหมือนกันครับ ตัวเกมการเล่นไม่มีอะไรแปลกใหม่ไปจากภาคเดิม (แปลว่าตรงดิ่ง) นอกจากระบบ Quick Time Event (QTE) ให้กดเล่นระหว่างฉากสำคัญๆ บ้างช่วง (คล้ายๆ เกม Fahrenheit แต่ง่ายกว่าเยอะ) คราวนี้คงเวลาดูหนังคงหายเบื่อมากขึ้น เท่าที่ได้เล่น ยังไม่เจอเมืองขนาดใหญ่ตามที่สัญญาไว้ครับ มาภาคนี้นี้เราจะได้เล่นเป็นคุณน้องเซร่าสักที (ฮา) แต่ Moogle บินไปบินมา แถมแปลงร่างเป็นอาวุธของเซร่านี่ก็ทำให้บรรยากาศแปลกไปพอสมควร โดยส่วนตัวผมก็ไม่ได้เกลียด Final Fantasy XIII สักเท่าไหร่ เท่าที่ได้ลองเล่นดูก็ค่อนข้างประทับใจครับ ถัดมาที่ได้ลองเล่นเป็น Final Fantasy Type-0 ที่สารภาพว่าผมเล่นไม่ค่อยจะเป็นเลยไม่ประทับใจสักเท่าไหร่ ระบบการต่อสู้ให้ความรู้สึกคล้ายๆ Monster Hunter ปนๆ กับ Crisis Core: Final Fantasy VII แต่เร็วกว่า และมีสมาชิกในทีมเป็นโหลให้เลือกเปลี่ยนตัว (แต่ก็ไม่ได้ทำให้เกมง่ายขึ้นแต่อย่างใด) นอกจากนี้ที่น่าสนใจก็มีเครื่อง PS3 ลาย Final Fantasy XIII-2 มายั่วน้ำลายกันครับ

ที่หลังบูธยังมีเกมจากฝั่งตะวันตกอย่างมาร่วมโชว์ด้วย ที่น่าสนใจก็เห็นจะเป็น Rage และ Assassin's Creed Revelations ซึ่งเกมหลังนี่จริงๆ ผมก็อยากจะเล่นพอสมควร แต่เนื่องด้วยเวลาไม่ค่อยจะมีแล้ว ขอเอาเวลาไปทิ้ง ณ ที่หมายสุดท้าย ที่เป็นเป้าหมายหลักที่ผมมางานนี้ครับ

กลับมาที่บูธของ Sony คราวนี้มีเวลาเหลือเต็มที่แล้วครับ เลยเอาไงเอากัน ต่อคิวยาวนรกเพื่อจะได้สัมผัสกับ PS Vita ที่รอคอยครับ ต้องยืนรอหน้าบูธเกือบชั่วโมง กว่าจะเปิดให้ต่อคิว (เขาเปิดให้ต่อคิวเป็นช่วงๆ ผมก็ไม่เข้าใจว่าทำไม กันคนแน่นล่ะมั้ง) หลังจากนั้นก็รอในคิวประมาณ 30-40 นาที ถึงจะได้จับเครื่องจริงๆ ครับ ก่อนจะได้เล่นเกมนั้น จะมีเจ้าหน้าที่มาอธิบายคุณสมบัติต่างๆ ของเครื่อง และให้ลองเล่นเดโมเล็กๆ ที่โชว์การสัมผัสจอ Accelerometer และการเล่นกับ Touch Panel ด้านหลังครับ จากนั้นก็เป็นการลองเล่นเกม ซึ่งผมเลือกเล่น BlazBlue: Continuum Shift Extend โดยเท่าที่ได้ลองจับตัวเครื่องและเกม ผมก็ขอรีวิวสั้นๆ ดังนี้

ตัวเครื่องประกอบได้แน่นหนา จับแล้วรู้สึกดีกว่า PSP มาก
Touch Screen Responsive ดีเหมือนจอ Capacitive ในมือถือและ Tablet ทั่วไป
D-Pad กับ 4 ปุ่มหลักเล็กลงอย่างชัดเจน ปุ่มกดเด้งดีเหมือนเดิม แต่ไม่รู้สึกเต็มนิ้วเหมือนแต่ก่อน ต้องบอกก่อนว่าผมได้จับเครื่องไม่นานนัก ความรู้สึกอาจเปลี่ยนไปหลังจากที่ได้เล่นนานๆ ครับ
Analog Stick เป็นจอยโยกจริงๆ แล้ว ไม่ใช่แค่แถบเลื่อนๆ เหมือน PSP โยกแล้วให้ความรู้สึกที่ดี ลองใช้เล่น BlazBlue ก็ควบคุมได้ค่อนข้างแม่นยำ เสียที่ไม่ได้พ่วงเป็นปุ่มกดแบบจอย PS3 ด้วย
จอ Touch ข้างหลังไม่ได้ทดสอบอะไรมาก เพราะเกมที่ไปเล่นมันไม่ได้ใช้ แต่จาก Demo ที่ให้ทดสอบซึ่งเท่าที่ดูก็โอเค มันมองไม่เห็นนิ้ว ถ้าทำ Interface ไม่ดี ก็จะใช้ลำบาก เล็งลำบากหน่อยครับ
จอสวยมาก เล่น BlazBlue ได้ระดับเดียวกับ PS3 แต่ไม่รู้ว่าถ้าเล่นเกมที่ใช้ 3D เต็มๆ อย่างพวก Infamous จะเป็นยังไง ดูในวีดีโอที่คนอื่นเล่นอยู่ใกล้ๆ แล้ว ภาพมันก็แตกหน่อยๆ ก็ได้ระดับเดียวกับมือถือและ Tablet ที่ทำภาพมาดีๆ หน่อยละมั้งครับ

เสียดายจริงๆ ที่เขาไม่อนุญาติให้ถ่ายภาพมา แต่ก็คงหาดูภาพจากสื่ออื่นๆ ได้ไม่ยากนักครับ

ก่อนกลับผมเดินเก็บตกบูธเล็กๆ ที่พลาดไปครับ ที่น่าสนใจก็มีบูธของ ASCII Media Works ซึ่งเอาเกมบาสคุกอย่าง Ro-Kyu-Bu! มาโชว์ ตัวเกมเป็น ADV ที่ดูๆ แล้วก็ไม่ค่อยมีอะไรครับ ขายโลลิโมเอะกันลูกเดียว (แต่แหม่ ฮินาตะนี่มันน่า......รักจริงๆ) นอกจากนี้ก็มีเคส PSP จำนวนหนึ่ง แล้วก็ Tantei Opera Milky Holmes ที่เห็นแต่โปสเตอร์ครับ

ก่อนงานจะเลิก ผมเดินผ่านไปโซนขายของที่ระลึก ซึ่งก็น่าสนใจครับ ค่ายเกมนำของมาขายกันเป็นเรื่องเป็นราวหลายอย่างอยู่ แต่ผมไม่ได้เตรียมเงินมาเผื่อส่วนนี้ด้วย เลยได้แต่ดู และเก็บภาพมาฝากกันครับ

ปิดท้ายด้วยภาพบรรยากาศหลังจากที่งานเลิก คนทยอยกันเดินกลับครับ โดยส่วนตัวผมหลังจากที่ได้เดินชมงานอย่างเต็มอิ่มทั้งวัน ตั้งแต่งานเริ่มยันเลิก ขอสรุปว่าเป็นงานที่สนุกมากงานหนึ่งครับ โดยรวมถือว่าเป็นประสบการณ์ที่ดีมากครับ คุ้มค่ากับการเดินทางไกลมาจากโอซาก้า (ค่าเดินทางแพงกว่าค่าตั๋ว 10 กว่าเท่า OTL) ถ้ามีโอกาสมาญี่ปุ่นช่วงที่มีงานก็แนะนำให้ลองมาเดินดูครับ แต่จะให้บินมาญี่ปุ่นเพื่อมางานนี้งานเดียวคงจะไม่ค่อยคุ้มสักเท่าไหร่ เว้นแต่คุณจะเป็นคนที่ชอบเกมมากๆ และอยากลองเล่นเกมใหม่ๆ ก่อนชาวบ้านครับ

สุดท้ายนี้ก่อนจากกันขอจบการรายงานด้วยสิ่งที่ทุกคนรอคอย (รึเปล่า?) ภาพพริตตี้และคอสเพลนั่นเองครับ ปกติผมไม่ใช่คนที่ชอบดูอะไรทำนองนี้เท่าไหร่ แต่ต้องยอมรับว่าพริตตี้และคอสเพลของ TGS นี่มันแจ่มจริงๆ ยิ่งก่อนเลิกงานที่พริตตี้จากแต่ละบูธโชว์ตัวให้ตากล้องยิงรัวกันได้ไม่ยั้งนี่สนุกมากๆ ครับ สำหรับภาพทั้งหมดจากงานสามารถตามไปดูได้ที่ Picasa ของผมนะครับ โดยจะแยกเป็นภาพทั่วไปและภาพพริตตี้กับคอสเพลครับ

สามก๊กไอที ภาคพายุสิงหา

mk — Mon, 12 Sep 2011 03:39:12 +0000

ต้องขอโทษอีกครั้งที่เขียนช้าไปหน่อย ด้วยเหตุผลเดิมๆ ว่างานยุ่งและสถานการณ์มันพลิกเร็วมาก เขียนตามไม่ทัน โดยเฉพาะเดือนสิงหาคมที่ผ่านมา ซึ่งมีการเปลี่ยนแปลงสำคัญมากเกิดขึ้นสองอย่างคือ การซื้อ Motorola และการลงจากตำแหน่งซีอีโอของสตีฟ จ็อบส์

ไหนๆ ช่วงนี้พอมีเวลาก็ขอสรุปสถานการณ์ที่เกิดขึ้นในรอบ 2-3 เดือนนี้ ด้วยกรอบการวิเคราะห์แบบ "สามก๊กไอที" ว่าทั้งสามก๊กมีความเปลี่ยนแปลงอย่างไรบ้าง

กูเกิล

ก๊กของกูเกิลมีการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญมากมาก คือการเข้าซื้อกิจการโมโตโรลา ซึ่งมันอาจจะทำให้เกมของ Android เปลี่ยนโฉมไปอย่างสิ้นเชิง

เดิมทีกูเกิลวางตัวเองไว้เป็นคนทำซอฟต์แวร์ + ให้บริการออนไลน์ แล้วแจกซอฟต์แวร์ให้พันธมิตรฮาร์ดแวร์ไปทำของขาย จะมีบ้างก็คือการออกมือถือตระกูล Nexus ซึ่งอ้างได้ว่า

จ้างคนอื่นผลิต
วางขายในวงแคบๆ คือไม่ขายกับโอเปอเรเตอร์ (กรณีของ Nexus One)
เป็นมือถือที่สร้างขึ้นเพื่อเซ็ตทิศทางของฮาร์ดแวร์

ถึงแม้กูเกิลจะมีความสัมพันธ์ที่ดีเป็นพิเศษกับพันธมิตรฮาร์ดแวร์บางราย (เช่น HTC หรือ Samsung) แต่รวมๆ แล้วสถานะก็ยังอยู่ในระดับที่ "รับได้" คือสร้างซอฟต์แวร์และบริการ ไม่ลงมาแข่งในตลาดฮาร์ดแวร์

แต่การซื้อโมโตโรลาทำให้สถานภาพของกูเกิลเปลี่ยนแปลงไปทันที กูเกิลกลายเป็นเจ้าของบริษัทฮาร์ดแวร์ ซึ่งแปลว่าเปลี่ยนจาก "พันธมิตรในอุตสาหกรรมอื่น" มาเป็น "คู่แข่งร่วมอุตสาหกรรมเดียวกัน" กับบริษัทฮาร์ดแวร์ทั้งหลาย

ถึงแม้กูเกิลจะออกมาบอกว่า การซื้อ Motorola ไม่มีผลต่อการเลือกผู้ผลิต Nexus และมีผลดีคือช่วยคุ้มครองสิทธิบัตรให้กับพันธมิตรของกูเกิลด้วย แต่ถ้าเราเป็นผู้ผลิตฮาร์ดแวร์อย่าง HTC/LG/Samsung เราจะ "เชื่อว่า" กูเกิลจะไม่มาแข่งกับเราไหมล่ะครับ

เป็นผมก็ไม่เชื่อ

อย่างไรก็ตาม Android ตอนนี้ติดลมบนไปแล้ว (ถึงแม้สาวกแอปเปิลบางรายจะไม่ยอมรับก็ตาม) ผู้ผลิตฮาร์ดแวร์ไม่มีทางเลือกมากนัก นอกจากต้องยอมๆ ลู่ตามลมกูเกิลไปก่อน

คนที่ได้เปรียบทันทีหลังจากกูเกิลซื้อโมโตโรลาคือไมโครซอฟท์ เพราะกลายเป็นเจ้าของระบบปฏิบัติการมือถือเพียงรายเดียวที่ยังไม่ลงมาลุยในตลาดฮาร์ดแวร์ จะเห็นว่าตอนนี้ iOS, BlackBerry OS, webOS, Android ล้วนแต่มีธุรกิจฮาร์ดแวร์ในมือทั้งสิ้น

ดังนั้นไม่น่าแปลกใจว่าผู้ผลิตฮาร์ดแวร์ที่ไม่มีระบบปฏิบัติการของตัวเอง เช่น HTC, LG, Sony Ericsson, Acer, Dell จะใช้ยุทธศาสตร์สองขาคือ Android ส่วนหนึ่ง และ Windows Phone อีกส่วนหนึ่ง เพื่อบาลานซ์ความสัมพันธ์กับกูเกิลนั่นเอง

ผู้ผลิตฮาร์ดแวร์ที่น่าสนใจเป็นพิเศษคือ Samsung เหตุเพราะ Samsung เป็นบริษัทที่ใหญ่มากๆ มียอดขายมือถือและแท็บเล็ตเยอะมาก (อันดับสองของโลก) จนอยู่ในฐานะที่คุ้มค่าในเชิงเศรษฐศาสตร์ (economy of scale) ที่จะลงมาทำระบบปฏิบัติการเอง เพื่อเป็นไทแก่ตัวไม่ต้องง้อใคร (เราจึงเห็นข่าวลือว่า Samsung จะซื้อ webOS หรือ MeeGo ด้วยเหตุผลนี้นั่นเอง)

Samsung เองก็รู้เรื่องนี้เป็นอย่างดี เราจึงเห็นผลลัพธ์ออกมาเป็น bada แต่การปลุกปั้นระบบปฏิบัติการ (และ ecosystem) ไม่ใช่เรื่องง่าย ตอนนี้ Samsung ก็คงต้องเกาะ Android ไปก่อน และแบ่งพลังมาดันๆ Windows Phone กับ bada บ้างส่วนหนึ่ง

ผมเชื่อว่า Samsung จะไม่ขยายระบบปฏิบัติการที่ต้องดูแลมากเกินกว่า 3 ตัว ดังนั้นถ้าเราถือว่า Android กับ Windows Phone มีขนาดใหญ่พอที่จะสร้างโมเมนตัมได้ จุดที่น่าสนใจจึงไปอยู่ที่ bada ว่าจะทำต่อไหมในระยะยาว ถ้า Samsung ยังมั่นใจกับ bada (ซึ่งตอนนี้ก็ยังดูเป็นเช่นนั้น) โอกาสจะไปซื้อ webOS/MeeGo คงต่ำมาก

ประเด็นสุดท้ายที่เกี่ยวข้องกับ Android คือการ fork ระบบปฏิบัติการออกไปทำเอง ช่วงหลังเราเริ่มเห็นข่าวการ fork เยอะขึ้น เช่น Amazon Android ที่จะมากับ Kindle Tablet และระบบปฏิบัติการจากฝั่งเมืองจีน ไม่ว่าจะเป็น OPhone ของ Lenovo, MIUI, Aliyun OS ของ Alibaba, Baidu Yi ของ Baidu และ QQService ของ Tencent

จุดนี้เป็นทั้งข้อดีและข้อเสียของกูเกิล ข้อดีก็คือมีคนช่วยเผยแพร่ตัวระบบปฏิบัติการในวงกว้างมากขึ้น ส่วนข้อเสียที่ชัดๆ เลยคือ fragmentation แต่ประเด็นที่อาจมีผลมากกว่าในระยะยาว คือ คนที่ fork เหล่านี้อาจไม่พอใจในทิศทางของ Android (โดยเฉพาะอย่างยิ่งหลังการซื้อโมโตโรลา) และอาจจะ "รวมหัว" กันสร้าง "ระบบปฏิบัติการตัวใหม่ที่อิงจาก Android" โดยไม่ง้อกูเกิลอีกเลยก็เป็นได้ (เช่น China Android Distro)

แต่สุดท้ายแล้ว ถึงแม้การซื้อโมโตโรลาจะมีข้อเสียมากมาย แต่ในมุมมองของผม มันเป็นสิ่งที่ต้องทำอยู่ดี เพราะสภาพ "สามก๊กไอที" ที่กำลังก่อตัวขึ้นอย่างรวดเร็ว ทุกก๊กจะต้องมีอาวุธครบมือที่พร้อมใช้งานได้ทันที การที่กูเกิลได้บริษัทฮาร์ดแวร์มีชื่อเสียง มีแบรนด์เข้มแข็งมาไว้ในมือ สั่งได้ดังใจ (หวังว่านะ) ย่อมดีกว่าไม่มีบริษัทฮาร์ดแวร์ของตัวเองอยู่มาก

แอปเปิล

ก๊กของแอปเปิลมีการเปลี่ยนแปลงเยอะที่สุดในบรรดา 3 ก๊กใหญ่ เพราะต้องเปลี่ยนตัวผู้นำจาก สตีฟ จ็อบส์ เป็นทิม คุก ซึ่งมีผลทางจิตใจไม่น้อย

ในแง่การทำงานคงไม่มีอะไรเปลี่ยนแปลงมากนักในระยะสั้น เพราะระบบของแอปเปิลวางไว้ค่อนข้างดีอยู่แล้ว และจ็อบส์ก็วางตัวคุกเอาไว้นานมาก จนไม่มีแรงกระเพื่อมภายในจากการแย่งอำนาจขึ้นเป็นซีอีโอคนใหม่

แต่ในระยะยาวก็ต้องมาดูกันนานๆ ว่าคุกจะสามารถนำพาแอปเปิลฝ่าตะลุยการแข่งขันอันเชี่ยวกรากได้หรือไม่ แอปเปิลในยุคใหม่จะใช้การบริหารเป็นองค์คณะ มากกว่าให้จ็อบส์เด่นคนเดียวแบบที่ผ่านมา

ผมคิดว่าการเปลี่ยนตัวซีอีโอรอบนี้ จะคล้ายๆ กับสถานการณ์ของ "ง่อก๊ก" ช่วงที่แม่ทัพใหญ่ "จิวยี่" ป่วยจนเสียชีวิต (ผมไม่ได้แช่งให้จ็อบส์ตายนะครับ!) และอำนาจถูกส่งผ่านมายัง "ซุนกวน" ซึ่งกระจายอำนาจไปยังแม่ทัพเสนาธิการต่างๆ ให้ทำงานร่วมกัน จนทำให้ง่อก๊กอยู่มาได้นานที่สุดในบรรดาก๊กทั้งสามในตอนหลัง

ยุทธศาสตร์ของแอปเปิลในอีก 3-5 ปีข้างหน้า น่าจะเริ่มตันในเรื่องฮาร์ดแวร์แล้ว (คือ iPod/iPhone/iPad มันพัฒนามามากในหลายปีที่ผ่านมา จนมีที่ว่างให้ไปต่อได้ยาก) สิ่งที่พอเป็นไปได้คือ การมาทำทีวีเพื่อยึดห้องนั่งเล่น โดยอาจใช้ฮาร์ดแวร์จาก Cinema Display ผนวกกับซอฟต์แวร์จาก Apple TV และบริการเนื้อหาออนไลน์ที่แอปเปิลมีอยู่แล้ว

ทิศทางที่แอปเปิลน่าจะมุ่งไปน่าจะเป็นบริการออนไลน์ ซึ่งเป็นจุดอ่อนของแอปเปิลมานาน (ซึ่งก็ไม่น่าแปลกใจเพราะรากเหง้าของบริษัทไม่ได้มาจากออนไลน์) และการที่ iOS จะต้องพึ่งพิงบริการแผนที่หรือการค้นหาจากกูเกิลที่เป็นคู่แข่งตัวฉกาจไปตลอด คงไม่ใช่เรื่องที่ดีต่อบริษัทนัก

แอปเปิลก็รู้เรื่องนี้ดีเช่นกัน แต่ยังทำอะไรไม่ได้มาก ช่วงหลังเราจึงเห็นการขยับตัวมาทำ iCloud ซึ่งก็เป็นพัฒนาการที่ดีแต่ยังไม่พอ เมื่อเทียบกับคู่แข่งอย่างกูเกิลที่ทำออนไลน์มาตั้งแต่เริ่ม และไมโครซอฟท์ที่ลงทุนใน Bing/Windows Live ไปมาก (และยังไม่ได้ทุนคืน แต่ช่วยให้มีอาวุธต่อกรได้ทุกแนวรบ)

สิ่งที่เราน่าจะได้เห็นคือ แอปเปิลจะทยอยเปิดตัวผลิตภัณฑ์ออนไลน์ของตัวเองอย่างช้าๆ ทีละตัวสองตัว สำเร็จบ้างล้มเหลวบ้าง แต่ยุทธศาสตร์ในภาพรวมคือปลดแอกตัวเองออกจากกูเกิล

หรือไม่งั้น ก็ยังมีอีกทางที่ไปได้เร็วกว่า นั่นคือการซื้อ Yahoo! ครับ

ถึงแม้ Yahoo! จะอยู่ในช่วงขาลง แต่ยังมีความเข้มแข็งในโลกออนไลน์อยู่มาก Yahoo! Mail และ IM มีคนใช้เยอะมาก ส่วนเว็บพอร์ทัลและบริการอื่นๆ ก็มีฐานผู้ใช้เข้าขั้นแข็งแกร่ง ตอนนี้แอปเปิลมีเงินสดในมือมากมาย แถม Yahoo! ไม่ได้แพงเหมือนตอนไมโครซอฟท์อยากจะซื้อเมื่อ 2-3 ปีก่อนอีกแล้ว ถ้ามันจะเกิดขึ้น บอร์ดแอปเปิลจะเอาจริง ก็น่าจะเกิดภายใน 1 ปีจากนี้

แน่นอนว่าการซื้อ Yahoo! ไม่ได้มีแต่ข้อดีอย่างเดียว ถ้าซื้อแล้วคงมีปัญหาที่ต้องแก้อีกมาก แต่ลองคิดถึงว่า Yahoo! มีผลิตภัณฑ์-บริการออนไลน์ที่น่าสนใจหลายอย่าง แต่ขาดโมเมนตัมและแบรนด์ที่ดี ถ้าเราเอาแบรนด์แอปเปิลมาแปะเข้าไป อาจพลิกฟื้นโมเมนตัมได้ทันที แค่คิดก็น่าสนุกแล้ว

ไมโครซอฟท์

หลังจากเซ็นสัญญากับโนเกียช่วงต้นปี เรายังไม่เห็นความเปลี่ยนแปลงอะไรในไมโครซอฟท์มากนัก แต่ทุกอย่างจะเปลี่ยนแปลงอีกครั้งเมื่อเปิดตัว Windows 8 ในอีกไม่กี่วันข้างหน้า

ถึงแม้จะไม่ค่อยมีอะไรเปลี่ยน แต่ถ้ามาย้อนมองดีๆ สถานการณ์ของไมโครซอฟท์ตอนนี้ดีกว่าเมื่อ 3-4 ปีก่อนมาก

Windows 7 ยังไร้เทียมทานในตลาดพีซี
Windows Phone เริ่มเข้ารูปเข้ารอยหลังออก Mango
Xbox 360 ยังไปได้สวย ยิ่งมี Kinect มาเสริมทัพยิ่งหาคนมาแข่งยาก
IE กลับมาเป็นเบราว์เซอร์ที่น่าจับตา (ถึงแม้จะไม่ใช่ที่สุด) และ IE10 ก็ต่อสู้กับคู่แข่งได้สูสี
Bing ยังไม่ถึงกับดีมาก แต่ก็ไม่ถูกกูเกิลทิ้งห่างแบบแต่ก่อน และเริ่มแย่งส่วนแบ่งตลาดจากกูเกิลได้บ้างแล้ว
บริการออนไลน์อื่นๆ ก็มีของไว้ชนกับกูเกิลแทบทุกแนวรบ เช่น Hotmail, Office Web Apps, Office 365, Bing Maps
แนวรบด้าน cloud ที่กำลังก่อตัว ก็มี Azure เตรียมรอไว้แล้ว

นอกจากนี้ยังซื้อ Skype และโนเกีย เข้ามาเสริมทัพ และมีพันธมิตรอย่างโนเกียกับ RIM ในโลกมือถือ และ Facebook/Twitter ในโลกออนไลน์

ตอนนี้สภาพการณ์แวดล้อมทุกอย่างพร้อมแล้ว เหลือแค่รอพระเอกคนใหม่เดินเข้าสู่เวที ว่าจะเวิร์คแค่ไหน (ไม่เวิร์คก็จบเหมือนกัน)

ก๊กอื่นๆ

HP ที่เคยถูกประเมินว่าจะเข้ามาเป็นก๊กที่สี่ หลังซื้อ webOS คงไปไม่รอดแล้วในตลาดคอนซูเมอร์ ธุรกิจพีซีคงไปได้เรื่อยๆ แต่ webOS คงแห้งตายไปเอง
RIM มีขนาดบริษัทที่ไม่ใหญ่พอจะเข้ามาต่อกรกับสามก๊กได้สูสี ถึงจะเปิดตัว QNX บนมือถือได้เร็วและดีพอ อาจจะไม่ช่วยอะไรในระยะยาว ถ้าบริษัทหาพื้นที่เฉพาะอันใหม่ของตัวเองไม่ได้ (หลังจากมือถือเพื่อธุรกิจโดนถล่มยับ) ก็อาจจะต้องขายกิจการให้บริษัทอื่น (น่าจะเป็น Dell)
Amazon เป็นค่ายที่น่าสนใจมาก เพราะครอบครองระบบ content ของตัวเองเบ็ดเสร็จ มีฮาร์ดแวร์ของตัวเองที่ขายดีมากมาย มีตลาดเฉพาะเรื่อง E-book ที่หาคนมาเจาะยากมาก ในเบื้องต้นคงเกาะ Android ไปก่อน แต่ถ้าใหญ่พอเมื่อไรก็แยกตัวเป็นอิสระเมื่อนั้น
Sony เป็นค่ายที่มีสถานะแบบเดียวกับ Amazon แถมดีกว่าด้วยซ้ำเพราะมีทั้งค่ายหนัง ค่ายเพลง ค่ายเกมอยู่ในมือ มีฮาร์ดแวร์สารพัดชนิด ตั้งแต่ทีวี เครื่องเกม พีซี มือถือ (ไม่มีใครมีเยอะเท่านี้แล้ว) แต่ยังขาดเรื่องซอฟต์แวร์ เลยต้องเกาะ Android ไปเช่นกัน ปัญหาคือโครงสร้างการบริหารภายในมีปัญหามาก (อันนี้เป็นสิ่งที่ต่างจาก Amazon) คงอยู่สภาพนี้ไปอีกหลายปี แม้จะมีศักยภาพสูงมากก็ตาม
Nokia ในฐานะก๊กอิสระที่ไม่ต้องยืมจมูกคนอื่นหายใจ ก็คงจบสิ้นแค่นี้ ภารกิจของ Nokia ในสองสามปีข้างหน้าต้องมาเน้นที่การกลับมาให้ได้เสียก่อน

การดำเนินทำธุรกิจด้วยโอเพนซอร์ส

bow_der_kleine — Wed, 07 Sep 2011 09:53:49 +0000

เหมือนจะกลายเป็นธรรมเนียมปฏิบัติไปแล้ว เมื่อมีข่าวเกี่ยวกับความขัดแย้งระหว่างซอฟแวร์ที่ฝั่ง โอเพนซอร์ส (ต่อไปจะเรียก OSS) กับฝั่ง Proprietary Software (ต่อไปจะเรียก PS) ก็จะมีการถกเถียง แลกเปลี่ยนประเด็นและความคิดเห็นกันอย่างกว้างขวาง ซึ่งส่วนมากก็มักจะเป็นประเด็นเดิม ๆ หัวข้อเดิม ๆ ที่ผมอ่านมาตั้งแต่เริ่มสนใจพัฒนาซอฟแวร์ใหม่ ๆ (ราว ๆ ปี 2002 เห็นจะได้)

จากการลงข่าว WikiLeaks: ไมโครซอฟท์และ BSA กังวลต่อแนวทางโอเพนซอร์สของไทย ใน blognone และก็เหมือนทุก ๆ ครั้งที่ผ่านมา ก็จะมีการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกันอย่างกว้างขวาง ซึ่งพอจะสรุปเป็นความคิดเห็นมีอยู่ 2 ประเด็นหลัก ๆ ดังนี้

หมายเหตุ บทความนี้ดัดแปลงจากบทความ Business Model for Open Source Software เผยแพร่ที่ XimpleSoft

quality & usability คนที่สนับสนุน PS มักจะตั้งป้อมไว้ว่า OSS ส่วนมากคุณภาพต่ำ ไม่เสถียร ไม่สมบูรณ์ ใช้ยาก มีฟังก์ชันต่าง ๆ ไม่ครบส่วนคนที่สนับสนุน OSS มักยืนยันว่าไม่จริง เพราะเราก็ใช้อยู่ ที่คุณว่าใช้ยาก เพราะคุณไม่คิดจะเรียนรู้ต่างหาก
การทำธุรกิจ คนที่สนับสนุน PS มักจะคิดว่า OSS ไม่เหมาะกับการทำธุรกิจ เพราะพัฒนาซอฟต์แวร์แล้วแจกฟรี บริษัทจะหารายได้จากไหน ส่วนคนที่สนับสนุน OSS ก็จะบอกว่า ไม่จริง เพราะหลาย ๆ บริษัทก็สามารถทำกำไรได้จาก OSS

สำหรับข้อมูลในส่วนของผู้ใช้ ที่น่าสนใจมากอีกแหล่งคือ Romance of the Three (Software) Kingdoms เป็นการนำเสนอภาพรวมของคนใช้ซอฟต์แวร์ 3 กลุ่มคือ OSS, PS และ ละเมิดลิขสิทธิ์

ขอออกตัวไว้ก่อนเลยครับว่า ผมเป็นคนสนับสนุน OSS สำหรับในเรื่อง usability ที่คนที่ใช้งาน PS พูดถึง ผมเห็นด้วยและไม่เห็นด้วยบางส่วน เพราะซอฟต์แวร์หลาย ๆ ตัวที่เป็น OSS แล้วมี usability ที่ต่ำจริง ๆ เช่น GIMP, LibreOffice (ดันสำคัญทั้งสองตัวเสียด้วยสิ) หรือไม่เสถียรจริง ๆ เช่น Inkscape แต่ก็มี OSS อีกจำนวนหนึ่ง ซึ่งมีคุณภาพเทียบเท่า PS หรือบางตัวอาจดีกว่าด้วยซ้ำเช่น FireFox, Chromium, Drupal, Apache, PHP, MySQL, PostgreSQL (ทำไมมันเกี่ยวกับเว็บไซท์หมดเลยหว่า?) เรื่องนี้ผมยืนยันว่า หากจำเป็นต้องใช้งาน PS โดยเฉพาะคนที่ใช้ PS เป็นเครื่องมือทำมาหากิน ก็จำเป็นต้องซื้อ อย่าละเมิดลิขสิทธิ์

มาเข้าถึงประเด็นสำคัญคือ Business Model หรือวิธีการทำธุรกิจด้วย OSS ผมไม่เห็นด้วยแน่นอนว่า OSS ไม่เหมาะกับการทำธุรกิจ โดยดูได้จากตัวอย่างบริษัทไอทีมากมายทั่วโลก ที่ใช้ OSS เป็นส่วนขับเคลื่อน มากบ้าง น้อยบ้าง ตามแต่นโยบายของแต่ละที่ ซึ่งผมขอแยกลักษณะการทำธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับ OSS ดังนี้

OSS ในฐานะเครื่องมือ

บริษัทไอทีจำนวนมากจะรู้ตัวหรือไม่รู้ตัว ได้ใช้ OSS เป็นเครื่องมือในการขับเคลื่อนธุรกิจของบริษัท หากจะให้ยกตัวอย่างยักษ์ใหญ่ก็มี

Facebook ที่ Platform ของ Facebook เกือบทั้งหมดสร้างขึ้นจาก OSS (PHP, Cassandra, HipHop) แล้วมาปรับแต่งบางส่วนให้เหมาะสมกับการใช้งาน
Twitter คล้าย ๆ Facebook
Apple ระบบปฏิบัติการ Mac OS X มีรากฐานมาจาก FreeBSD

และยังนับรวมถึงบริษัทที่ใช้ PHP, Java, MySQL, Linux, Apache, Drupal, Joomla, etc. เป็นเครื่องมือในการทำธุรกิจ หากพิจารณาบริษัทไอทีที่ทำงานเกี่ยวกับ web-based ผมไม่มีตัวเลขที่ชัดเจน แต่เดาว่ามีบริษัทเกินครึ่ง ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับ OSS ในฐานะเครื่องมือ ข้อดีของการใช้ OSS ในฐานะเครื่องมือคือ

ประหยัดงบประมาณ อันนี้ชัดเจนตรงตัว
อิสรภาพในการทำงาน ประเด็นนี้เป็นประเด็นที่สำคัญมาก แต่หลายคนมองข้าม ลองนึกดูว่าเราต้องทำงานด้วย PS ที่ต้องซื้อลิขสิทธิ์ และติดตั้งได้บนจำนวนเครื่องที่จำกัด หากวันหนึ่ง เราต้องทำงานด้วยเครื่องอีกเครื่องหนึ่ง (เช่น ทำงานนอกสถานที่) ซึ่งไม่ได้ลงเครื่องมือที่เราใช้ เราจะทำอย่างไร แต่หากเราใช้ OSS เป็นเครื่องมือ เพียงแค่มีอินเทอร์เนต เราก็สามารถทำงานได้บนทุกเครื่องที่เราต้องการ
การสร้างบุคลากร หากเครื่องมือที่ใช้ในบริษัท เป็นเครื่องมือที่หาง่าย ราคาถูก การสร้างบุคลากรก็ง่ายขึ้นด้วย เพราะเป็นการลดความเสียงในการลงทุนเพื่อการศึกษา ดังนั้น จะเห็นได้ว่าบริษัท PS จำนวนมาก พยายามออกซอฟต์แวร์เวอร์ชันฟรี หรือราคาถูกเพื่อการศึกษา เพื่อที่จะได้สร้างบุคลากรสำหรับซอฟต์แวร์ของตนเอง

ซึ่งแน่นอนว่าหน้าที่ของ OSS ในลักษณะนี้ เราจะคาดหวังให้บริษัทต่าง ๆ contribute หรือมีส่วนร่วมในงานบางอย่าง เพื่อกลับไปสู่โครงการ OSS คงไม่ได้ แต่ส่วนมากแล้วบริษัทต่าง ๆ จะมีส่วนร่วมกับโครงการ OSS เพื่อตอบสนองความต้องการของตัวเอง เพื่อพัฒนา OSS ที่ใช้เป็นเครื่องมือ ในส่วนที่ยังตอบโจทย์ของบริษัทได้ไม่ดีนัก การมีส่วนร่วมลักษณะนี้ถือว่าเป็นการสร้างผลประโยชน์ต่างตอบแทนที่ดีมากวิธีหนึ่ง

OSS ในฐานะสินค้า

การทำธุรกิจลักษณะนี้หากเทียบอัตราส่วนแล้วถือว่าน้อย เมื่อเทียบกับ OSS ในฐานะเครื่องมือ สาเหตุง่าย ๆ ก็เพราะว่า หากมี OSS ที่ฟรีอยู่แล้ว ใครจะมาเสียเงินซื้อซอฟต์แวร์ แต่ก็มี OSS จำนวนหนึ่ง ที่มีสัญญาอนุญาตในลักษณะ Dual Licensing กล่าวคือ จะมีการแยกแยะระหว่าง การนำซอฟต์แวร์ไปใช้งานเชิงพาณิชย์ และการนำซอฟต์แวร์ไปใช้ในลักษณะอื่น ๆ ซึ่งบริษัทผู้ผลิตซอฟต์แวร์ก็จะเก็บเงินจากหน่วยงานที่นำซอฟต์แวร์ไปใช้งานเชิงพาณิชย์

หรืออีกลักษณะที่มีการทำกันค่อนมากคือ การแยกซอฟต์แวร์ออกเป็น 2 เวอร์ชัน คือ เวอร์ชันที่เป็น PS และเวอร์ชันที่เป็น OSS (แตกต่างจาก Dual Licensing ตรงที่ Dual Licensing มีแค่เวอร์ชันเดียว)

คำถามคือ ทำไมพัฒนาซอฟต์แวร์เป็นสินค้าโดยตรง (PS) ทำไมถึงต้องทำควบคู่กัน (OSS + PS) แนวคิดการทำธุรกิจในลักษณะนี้คือ

เป็นการทำการตลาดให้กับซอฟต์แวร์ ด้วยการให้คนได้นำไปใช้ในลักษณะ OSS
เป็นการเพิ่มความน่าเชื่อถือให้กับซอฟต์แวร์ จากปริมาณผู้ใช้ซอฟต์แวร์ผ่าน OSS และเป็นการเพิ่มความมั่นใจให้กับลูกค้าว่า ถึงแม้วันหนึ่งบริษัทผู้ผลิตอาจอยู่ไม่รอด แต่ตัวซอฟต์แวร์ยังคงอยู่รอด ด้วยโมเดลของ OSS
เป็นการนำการมีส่วนร่วมของชุมชนมาใช้ให้เป็นประโยชน์ ในหลาย ๆ โครงการ การมีส่วนร่วมจากชุมชน OSS อาจมากกว่าส่วนที่บริษัทพัฒนาเองด้วยซ้ำ ซึ่งเป็นสิ่งที่ไม่สามารถทำได้เสมอไป ต้องอาศัยการผลักดันเรื่องชุมชน OSS ในหลาย ๆ จุด

OSS ในฐานะการสร้างคู่แข่งทางธุรกิจเพื่อความเชื่อมั่น

อาจฟังดูแปลก ๆ แต่ลองนึกดูครับว่า หากเราสร้างเทคโนโลยีใหม่ขึ้นมาหนึ่งอย่าง และเราเป็นบริษัทหน้าใหม่ สิ่งที่ลูกค้าจะถามคือ "เราจะมั่นใจในเทคโนโลยีของคุณได้อย่างไร?" แน่นอน เราสามารถสร้างความเชื่อมั่นในลักษณะอื่น ๆ ได้ แต่ทั้งนี้ การมีคู่แข่งทางธุรกิจ ที่ทำงานลักษณะเดียวกัน จะเพิ่มความมั่นใจให้กับลูกค้าได้อีกระดับหนึ่ง เพราะการที่มีบริษัทอื่น ๆ นอกเหนือจากบริษัทผู้ผลิตสนใจในเทคโนโลยีดังกล่าว แสดงให้เห็นว่าเทคโนโลยีได้ผ่านการตรวจสอบจากบริษัทที่นำไปใช้แล้วระดับนึง

OSS ในฐานะใบเบิกทาง

ในหลาย ๆ กรณี OSS ไม่สามารถสร้างผลประโยชน์ทางธุรกิจด้วยตัวมันเองได้ แต่สามารถสร้างผลประโยชน์ทางธุรกิจให้กับผู้ผลิต ด้วยสภาพแวดล้อมอื่น ๆ ที่อยู่รอบ ๆ ตัวมันได้ โดยใช้ OSS เป็นตัวเบิกทาง โดยธุรกิจแวดล้อม OSS อาจมีความเป็นไปได้ดังนี้

ขายบริการหลังการขาย เป็นการทำธุรกิจที่เป็นที่นิยมใช้พอสมควร เพราะมีบริษัทจำนวนมาก ที่สนใจอยากใช้ OSS แต่ไม่สามารถหาคนให้บริการหลังการขาย หรือการติดตั้งได้ ซึ่งตรงนี้จะมีผลกับการตัดสินใจของผู้ใช้อย่างมาก (โดยเฉพาะหากผู้ใช้สามารถหาคนรับผิดชอบได้ เมื่อซอฟต์แวร์มีปัญหา) และโดยส่วนมากแล้ว ผู้ใช้ยินดีที่จะจ่ายเงินในส่วนนี้ ในฐานะผู้ผลิต เราสามารถขายสินค้าได้ง่ายขึ้น (เพราะราคาเป็น 0) ประหยัดค่าใช้จ่ายในการผลิตลงไปได้ หากสามารถสร้างชุมชนมามีส่วนร่วมในการพัฒนาซอฟต์แวร์ที่เราผลิตได้ การดำเนินการลักษณะนี้ ถือว่าได้ผลประโยชน์ร่วมกันทุกฝ่าย (ผู้ซื้อ ซื้อของถูก, ชุมชนได้ใช้ของฟรี ปรับแต่งซอฟต์แวร์ได้ตามต้องการ) และเป็นแนวทางที่น่าสนใจอย่างมาก
ขายส่วนเสริม การทำธุรกิจนี้เป็นที่นิยมอย่างมากสำหรับงานที่เกี่ยวข้องกับเว็บไซท์ ที่ใช้ CMS เป็นฐานในการสร้างเว็บไซท์ โดยตัว CMS เองเป็น OSS แต่บริษัทสามารถขายส่วนเสริมให้กับลูกค้าได้ หรือพัฒนาส่วนเสริมตามความต้องการของลูกค้า ในส่วนนี้จะสามารถลดค่าใช้จ่ายได้ทั้งฝั่งผู้ซื้อ และผู้ผลิต เพราะไม่ต้องพัฒนาซอฟต์แวร์พื้นฐานใหม่ทั้งหมด
ขายสิ่งแวดล้อมอื่น ๆ ที่อยู่รอบ ๆ ตัวอย่างที่ดีที่สุดของการทำธุรกิจนี้คือ Android ที่ Google ไม่ได้มีรายได้จากการขาย Android แต่ Google มีรายได้จากการโฆษณาผ่านการใช้ Android แน่นอนว่า การทำธุรกิจลักษณะนี้ จะเน้นการโฆษณาเป็นหลัก แต่ทั้งนี้ ก็มีการสร้างรายได้ด้วยวิธีอื่น ๆ ได้เช่นกัน

บทสรุป

จะเห็นได้ว่าการทำธุรกิจด้วย OSS มีให้เลือกใช้มากมายหลายลักษณะ และหลาย ๆ อย่างก็ผ่านการพิสูจน์มานับครั้งไม่ถ้วน ว่าได้ผล แต่ทั้งนี้การทำธุรกิจทุกรูปแบบที่เขียนถึง เป็นรูปแบบการทำธุรกิจที่คนทำธุรกิจโดยทั่วไปไม่คุ้นชิน สิ่งที่คนทำธุรกิจคุ้นชินคือ การมองซอฟต์แวร์เป็นสินค้าตัวหนึ่ง ซื้อมา ขายไป ซึ่งลักษณะการทำธุรกิจของ OSS มีความซับซ้อนกว่านั้น ดังนั้น การทำธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับ OSS ต้องมีการปรับกระบวนการคิดพอสมควร

บทเรียนของ GotoKnow ในการย้ายระบบไปบนกลุ่มเมฆ

mk — Mon, 05 Sep 2011 07:03:47 +0000

หมายเหตุ mk มาถึงตอนนี้เราคงเห็นกันชัดว่า cloud computing คืออนาคตของการประมวลผลขนาดใหญ่ แต่สิ่งที่บ้านเรายังขาดแคลนมากคือประสบการณ์ ความรู้ความเชี่ยวชาญในการสร้างแอพพลิเคชันบนกลุ่มเมฆ (ยังไม่ต้องพูดถึงการสร้าง cloud infrastructure แบบ AWS หรือ Azure ที่ต้องใช้ทรัพยากรเยอะกว่านั้นมาก)

ปัจจัยหนึ่งคงเป็นเพราะบ้านเรายังไม่ค่อยบริการออนไลน์ที่มีโหลดเยอะๆ จนถึงขั้นว่าไปรันบนกลุ่มเมฆแล้วคุ้ม โชคดีว่าบริการบล็อกสำหรับจัดการความรู้ GotoKnow ที่พัฒนาและดูแลโดย Usable Labs ของมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ เพิ่งเปลี่ยนระบบจากการดูแลเซิร์ฟเวอร์เอง มาเป็นรันจากกลุ่มเมฆ (ในที่นี้คือ AWS และ Heroku) เลยขอนำเบื้องหลังการย้ายระบบมาเผยแพร่ต่อครับ

ประสบการณ์ของ GotoKnow ถือว่าล้ำค่ามาก เพราะเป็นระบบขนาดใหญ่ที่มีผู้ใช้เยอะมาก (จาก สถิติ TrueHits อยู่ประมาณอันดับ 60 มี UIP: 59,065, PV:135,706)

ในอดีต GotoKnow เคยพบปัญหาเรื่องผู้ใช้เพิ่มจำนวนขึ้นจนจัดการระบบเซิร์ฟเวอร์ได้ยากขึ้นมาก ประกอบกับแกนหลักคือ ดร.ธวัชชัย ปิยะวัฒน์ (อ่านบทสัมภาษณ์ใน Blognone) ประสบปัญหาด้านสุขภาพ ดังนั้นจึงตัดสินใจย้ายระบบจากการดูเซิร์ฟเวอร์เอง มาเป็นการรันบนกลุ่มเมฆเพื่อลดปัญหาในการดูแล ซึ่งก็ประสบความสำเร็จด้วยดี และบันทึกบทเรียนเอาไว้ที่ AAR: เมื่อ GotoKnow ขึ้นไปอยู่บนก้อนเมฆ

ผมขอบทความนี้มาลงใน Blognone ต่อเพื่อเผยแพร่ความรู้และบทเรียนเรื่องกลุ่มเมฆในวงกว้าง ซึ่งอาจารย์ธวัชชัยก็แนะนำด้วยว่าเพิ่งเปิดบริการ Class.in.th เป็น SaaS ด้านการเรียนการสอนอีกตัว ที่รันอยู่บน AWS/Heroku แบบเดียวกับ GotoKnow ใครสนใจก็เข้าไปลองเล่นกันได้ครับ

AAR: เมื่อ GotoKnow ขึ้นไปอยู่บนก้อนเมฆ

โดย ดร. ธวัชชัย ปิยะวัฒน์ (ต้นฉบับจาก GotoKnow)

ไม่น่าเชื่อว่า GotoKnow ในปีนี้ย่างเข้าปีที่เจ็ดแล้วนะครับ ในทางเทคนิคแล้ว GotoKnow เป็นเว็บไซต์ที่เกิดขึ้นแล้วตกเป็น "the victim of its own success" (เหยื่อของความสำเร็จของตัวเอง) โดยตลอดมาครับ

ในการให้บริการเว็บไซต์ GotoKnow นั้น ปัญหาใหญ่ที่สุดทางเทคนิคคือการให้บริการเครื่องแม่ข่ายของระบบให้ได้เพียงพอต่อการใช้งาน ซึ่งเพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดดอย่างต่อเนื่อง โดยล่าสุด GotoKnow เริ่มเข้าไปแตะสู่อันดับหลักสามสิบกว่าๆ ของประเทศหลายครั้งต่อเดือน จากการจัดอันดับของ TrueHits.net (ซึ่งอันดับเว็บไซต์นี้โดยปกติเปลี่ยนแปลงเพิ่มขึ้นลดลง 10-20 อันดับทุกวัน)

ถ้า GotoKnow เป็นเว็บไซต์ขององค์กรธุรกิจ เรื่องปัญหาทางเทคนิคของความสำเร็จนี้จะไม่มีปัญหาเลย เพราะความสำเร็จคือสิ่งที่องค์กรธุรกิจต้องการ อีกทั้งแหล่งทุนทางธุรกิจนั้นมีมากมหาศาลหลากหลายแหล่ง

แต่ GotoKnow ไม่มีนโยบายเปลี่ยนแปลงตัวเองไปในทิศทางธุรกิจ ที่ผ่านมา พวกเราที่ดูแลเว็บไซต์ยังอยู่ใน research lab เล็กๆ ชื่อ UsableLabs ในสถานศึกษาต่างจังหวัดอย่างมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ และยังมุ่งในทิศทางของการศึกษาเป็นหลัก

ที่ผ่านมาเราพยายามเปลี่ยนแปลงวิกฤตเป็นโอกาส พยายามให้ปัญหาต่างๆ ของ GotoKnow คือโอกาสทางการศึกษาที่เราได้เรียนรู้จากของจริงที่ไม่มีสอนในห้องเรียน พยายามให้การเรียนคือการทำงานที่เกิดประโยชน์แก่สังคมไปในเวลาเดียวกัน ให้การเรียนเกิดขึ้นนอกห้องเรียนและอยู่ในโลกความเป็นจริง ซึ่งเป็นความฝันทางการศึกษาที่เราทุกคนในวิชาชีพนี้เฝ้ารออยากเห็นเกิดขึ้นในประเทศไทยของเรา

แต่การยิงนกสองตัวอย่างนั้นไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะมันคือการเปลี่ยนแปลงทุกอย่างจากสิ่งที่เราคุ้นเคยกันอยู่ ที่สำคัญที่สุดคือการเปลี่ยนวิสัยทัศน์ของทุกคนที่เกี่ยวข้องให้เข้าใจถึงสิ่งที่ทำ ความยากอยู่ที่เราไม่มีต้นแบบในประเทศไทยที่สัมผัสจับต้องได้ ส่วนการอธิบายให้รู้ถึงตัวอย่างจากต่างประเทศก็ไกลตัวเกินกว่าจะเข้าใจหรือเชื่อใจได้

หลังจากผมมีปัญหาสุขภาพ เรื่องนี้ยิ่งยากขึ้นอีก เพราะความสามารถในการทำงานของผมทดลงอย่างมาก ผมคงต้องเลือกทำเฉพาะสิ่งที่ทำได้ไม่ยากนักเท่านั้น

ปัญหาทางเทคนิคในการให้บริการเครื่องแม่ข่ายสำหรับเว็บไซต์ที่มีการใช้งานสูงเช่น GotoKnow ที่ผมวาดฝันว่าวันหนึ่งจะประกาศได้ว่า "คนไทยทำได้" แต่วันนี้ถ้าแค่ "ทำได้" ก็คงเพียงพอ (คำประกาศตั้งใจที่แท้จริงคือ "คนไทยต่างจังหวัดก็ทำได้" สะท้อนถึงความแตกต่างของโอกาสทางการศึกษาระหว่างกรุงเทพฯ กับต่างจังหวัด)

ด้วยเหตุนี้ผมจึงเริ่มย้าย GotoKnow ไปอยู่บน "ก้อนเมฆ"

"ก้อนเมฆ" ในที่นี้คือ Cloud Computing ซึ่งคือรูปแบบการให้บริการ "ทรัพยากร" อันได้แก่กลุ่มเครื่องบริการเว็บ กลุ่มเครื่องบริการการประมวลผล กลุ่มเครื่องบริการไฟล์ กลุ่มเครื่องบริการฐานข้อมูล กลุ่มเครื่องบริการการส่งอีเมล และบริการอื่นๆ สำหรับการให้บริการเว็บไซต์ โดยผู้ให้บริการดูแลจัดการทรัพยากรเหล่านั้นอย่างเบ็ดเสร็จสมบูรณ์ จนในมุมมองผู้ซื้อบริการแล้ว เสมือนว่าทรัพยากรนั้นใช้ได้อย่างไม่มีข้อจำกัด โดยมีวิธีการคิดค่าบริการแบบ "จ่ายตามการใช้งานจริง" (pay-as-you-go) (อ่านรายละเอียด Cloud Computing จาก Wikipedia)

ตัวอย่างเช่น Amazon Simple Storage Service (Amazon S3) ซึ่งเป็นบริการแรกที่ผมใช้ในการเริ่มต้นย้าย GotoKnow ขึ้นก้อนเมฆ

แต่เดิม GotoKnow จัดเก็บไฟล์ในเครื่องแม่ข่ายหลักและสำรองซึ่งการจัดการยุ่งยากไม่น้อย (ก่อนหน้าได้รับทุน Digital KM นั้นจัดเก็บอยู่ในเครื่องความสามารถต่ำและความจุต่ำกว่าสี่เครื่อง ยุ่งยากกว่ามาก) พอย้ายไป Amazon S3 เราสามารถให้บริการไฟล์ "ไม่จำกัดปริมาณ" แก่ผู้ใช้ได้จริงๆ โดยค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นนั้นก็จ่ายตามปริมาณข้อมูลที่เก็บจริงๆ อีกด้วย

ยิ่งกว่านั้นเรายังใช้บริการ Amazon CloudFront ซึ่งเป็นบริการ Content Delivery Network (CDN) อันได้แก่บริการเครือข่ายความเร็วสูงของ Amazon ที่มีอยู่ทั่วโลกเพื่อให้บริการไฟล์ไปยังผู้ใช้ได้เร็วที่สุด อธิบายง่ายๆ CDN คือระบบ "ทางด่วนข้อมูล" นั่นเอง เมื่อมีผู้ใช้ download ไฟล์จาก GotoKnow ไฟล์นั้นจะขึ้นทางด่วนของ Amazon ไปยังเครื่องของผู้ใช้ แทนที่จะไปตามทางอินเทอร์เน็ตสาธารณะธรรมดา แน่นอนว่าไฟล์ย่อมไปถึงได้เร็วกว่า

ปัจจุบันเราจ่ายค่าบริการ Amazon S3 อยู่เดือนละประมาณ $100 ดอลลาร์ แต่จ่ายค่า Amazon CloudFront ประมาณ $1,000 ดอลลาร์ ลองคำนวนปริมาณข้อมูลของ GotoKnow ดูนะครับ

การย้ายไป Amazon S3 และ Amazon CloudFront ประสบความสำเร็จประมาณ 95% เพราะยังมีไฟล์ที่ตั้งชื่อเป็นภาษาไทยหรือตัวอักษรอื่นๆ มีปัญหาในการแสดงผลอยู่บ้าง ไฟล์ทั้งหมดถูกย้ายไปเรียบร้อยไม่มีปัญหาครับ แค่มีปัญหาเรื่องการแสดงผลเท่านั้นเอง หากผู้ใช้ท่านใดเห็นไฟล์เก่าๆ ของตัวเองมีปัญหาการแสดงผลก็แจ้งมาได้นะครับ

ต่อจากนั้นผมย้ายส่วนการให้บริการเนื้อหาของเว็บ ซึ่งประกอบด้วยส่วนหลักๆ คือ ส่วนบริการเว็บ ส่วนบริการการประมวลผล และส่วนบริการฐานข้อมูล

ส่วนบริการเว็บและส่วนบริการการประมวลผลนั้น เนื่องจากซอฟต์แวร์ของ GotoKnow พัฒนาโดยใช้เทคโนโลยี Ruby on Rails ซึ่งมีผู้ให้บริการ "ทับทิมใส่รางบนก้อนเมฆ" (Cloud Computing for Ruby on Rails Applications) รายใหญ่ๆ อยู่สองรายคือ Heroku กับ EngineYard ซึ่งผมตัดสินใจเลือกใช้บริการจาก Heroku ซึ่งมีบริการที่ครบวงจรและสะดวกกว่า ซึ่งเป็นการตัดสินใจที่ไม่ผิดเพราะปัจจุบัน Heroku เติบโตและมีบริการใหม่ๆ เพิ่มเติมอีกมาก อีกทั้งยังสะดวกในการใช้งานมากขึ้นเรื่อยๆ

การย้ายมายัง Heroku นั้นง่ายดายเหมือนปอกกล้วยเข้าปาก จนไม่มีอะไรเป็นประเด็นให้เล่า ของเขาดีจริงๆ ขอบอก และหลังจากย้ายมา Heroku แล้วก็เหมือนยกภูเขาออกจากอกผม (แล้วเอาก้อนเมฆมาใส่แทน) ในตอนนี้ไม่ว่า GotoKnow จะมีการใช้งานมากแค่ไหนผมก็ไม่หวั่น ผมเพิ่มและลด "dyno" (หรือหน่วยให้บริการการประมวลผลเปรียบเสมือนเครื่องแม่ขายหนึ่งเครื่อง) ได้เพียงเสี้ยววินาที

นอกนั้นบริการเสริมอื่นๆ ของ Heroku (และบริษัทพาร์ทเนอร์ของเขา) ก็สะดวกมาก อาทิเช่นระบบการส่งอีเมล ซึ่งก่อนหน้านี้ต้องดูแลเครื่องแม่ข่ายสำหรับส่งเอง ปัจจุบันใช้บริการของบริษัท SendGrid ไม่ต้องกลัวว่าใครจะมาเจาะระบบอีเมลเพื่อส่ง spams อีกแล้ว

ตอนนี้การใช้งาน GotoKnow จะมากแค่ไหนผมก็ไม่น่าห่วงอีกต่อไป ไม่มีต้องตื่นมากลางคืนเพื่อ tune up เครื่องแม่ข่ายอีกแล้ว

แต่สิ่งที่น่าหวั่นคือค่าบริการ แม้เราจะจ่ายตามการใช้งานจริงเป็นรายชั่วโมง แต่การใช้งานรายชั่วโมงของเราก็ไม่ได้น้อย อย่างเดือนที่แล้วเราต้องจ่าย Heroku ประมาณ $3,500 ดอลลาร์

เมื่อคิดเป็นเงินแล้วดูจะปริมาณมาก แต่ในความเป็นจริงแล้วไม่มาก หากคิดในทางเลือกอื่นที่เราต้องซื้อเครื่องแม่ข่ายเองและต้องจ้าง network engineer ที่มาติดตั้งดูแลระบบให้ได้เหมือนของ Heroku ต้นทุนต้องแพงกว่านี้ไม่น้อยกว่าสองสามเท่าแน่ๆ

ก่อนหน้านี้ค่าใช้จ่ายต่างๆ ดูเหมือนถูกกว่านี้ เพราะผมสวมหมวก network engineer เอง ตอนนี้จะให้ทำอย่างนั้นอีกคงไม่ไหวครับ

ส่วนท้ายสุดที่ย้ายขึ้นก้อนเมฆคือส่วนบริการฐานข้อมูลนั้นเป็นส่วนที่ซับซ้อนกว่าเพื่อน

เนื่องจากเราใช้ MySQL มาก่อนทำให้เราไม่สามารถใช้ PostgreSQL ที่ Heroku ให้บริการได้ ทำให้เราต้องใช้ Amazon Relational Database Service (Amazon RDS) ซึ่งคือบริการ MySQL บน Cloud Computing นั่นเอง

ส่วนฐานข้อมูลเป็นปัญหาคอขวดของ GotoKnow มาตลอด แต่เราแก้ไม่ได้เพราะจะยุ่งยากเรื่องการซื้อเครื่องแม่ข่ายใหม่

คราวนี้พอมาใช้ Amazon RDS ผมก็เริ่มต้นทำการขยายศักยภาพฐานข้อมูลทันที เพราะจะเพิ่มหรือลดเครื่องแม่ข่ายทำได้อย่างใจเพราะเครื่องแม่ข่ายเป็นเครื่องแบบเสมือน (virtual machine)

การขยายศักยภาพฐานข้อมูลนั้นมีสองวิธี คือขยายออกด้านข้าง (ใช้เครื่องแม่ข่ายหลายเครื่องช่วยกันประมวลผลเป็น cluster -- อ่านเพิ่มเติม MySQL Cluster ที่ Wikipedia) หรือขยายออกด้านบน หรือการใช้เครื่องแม่ข่ายที่ศักยภาพสูงขึ้น

ในทางทฤษฎีการขยายออกด้านข้างหรือการใช้ MySQL Cluster นั้นดีที่สุด เพราะสามารถขยายได้ไม่จำกัด แล้ว Amazon RDS ก็ออกแบบให้การเพิ่ม ReadReplica ทำได้ง่ายมาก แน่นอนครับ ผมเลือกใช้วิธีนี้ ซึ่งก็ได้ผลดีทีเดียว

จนกระทั่งผู้ใช้เริ่มแจ้งว่า "ข้อมูลหาย!!"

สักพักก็บอกใหม่ว่า "ไม่หาย แต่เมื่อกี้มันไม่เห็นมี..."

ยิ่งใช้บริการ MySQL Cluster ทำงานนานขึ้นเรื่อยๆ ปัญหานี้ก็ยิ่งเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ

ปัญหานี้คือปัญหา "data latency" หรือปัญหาข้อมูลในเครื่องแม่ข่ายใน cluster ปรับปรุงไม่เท่ากัน (non-realtime) ยิ่งใน cluster มีเครื่องหลายเครื่อง ปัญหาก็จะยิ่งควบคุมยาก

ผมหาวิธีแก้อยู่นานก็ยังหาทางออกไม่ได้ ยิ่งหาก็ยิ่งเจอว่าคนอื่นก็เจอปัญหา data latency เยอะเหมือนกัน เป็นจุดบอดของ Amazon RDS ที่ Amazon เองก็หาทางแก้อยู่ ปัญหาเองก็ซับซ้อนทั้งฝั่ง Amazon และฝั่ง MySQL ก็โทษกันไปมา

สุดท้ายไม่มีทางเลือก ผมตัดสินใจ "ขยายออกด้านบน" แทน หรือการใช้บริการเครื่องแม่ข่ายที่มีศักยภาพสูงเพียงเครื่องเดียวให้บริการฐานข้อมูลครับ

หลังจากใช้ database server ศักยภาพสูงตัวเดียวแทน cluster แล้ว ทุกสิ่งทุกอย่างก็คืนสู่ความสงบ GotoKnow ก็สามารถให้บริการได้เต็มที่ไม่ว่าปริมาณการใช้งานจะมากแค่ไหนก็ตาม

ที่น่าเจ็บใจคือ Amazon RDS นั้น เขาให้บริการสองแบบ คือ "จ่ายตามใช้งานจริงรายชั่วโมงทั้งหมด" (On-Demand DB Instances) ซึ่งแพง หรือ "จ่ายค่าจองก่อนเพื่อลดราคารายชั่วโมง" (Reserved DB Instances) ซึ่งแบบหลังนี้คำนวนแล้วจะคุ้มกว่าเยอะมาก และผมก็จ่ายเงินซื้อ reserved instances เพื่อทำ cluster ไปเรียบร้อยแล้ว ก่อนจะเจอปัญหา data latency

แต่นั่นละครับ ไม่มีใครตัดสินใจถูกร้อยเปอร์เซนต์ โดยเฉพาะการตัดสินใจด้านเทคโนโลยี ได้แค่นี้ก็ดีหนักหนาแล้ว และหมายความว่าผมต้องหาทางเอา cluster กลับมาใช้ใหม่หลังจากมีทางออกเรื่อง database latency แล้ว ก็เป็นเรื่องที่ท้าทายให้ทำกันต่อไป

ในวันนี้ Cloud Computing คือเทคโนโลยีการให้บริการ "ทรัพยากรออนไลน์" ที่ดีที่สุดและจะดีขึ้นเรื่อยๆ ในอนาคตครับ เครื่องแม่ข่ายที่เป็นเครื่องจริงๆ นั้นเป็นเทคโนโลยีในอดีตไปแล้วครับ

ในตอนนี้ยังไม่มีผู้ให้บริการ Cloud Computing ในประเทศไทย แต่ผมเชื่อว่าอีกไม่นานก็คงมี และแน่นอนครับ GotoKnow รอคอยที่จะ "กลับเมืองไทย" อีกครั้ง

ส่วนผมในตอนนี้ผมลืมไปแล้วครับว่าการบริหารจัดการเครื่องแม่ข่ายทำอย่างไร ผมปลดตำแหน่ง network engineer ออกจากท้ายชื่อตัวเองได้อย่างมีความสุขครับ

ขอบคุณก้อนเมฆทุกๆ ก้อน ขอบคุณทุกๆ คนที่สร้างเทคโนโลยี Cloud Computing ให้ใช้งานได้สะดวกเช่นนี้ และที่สำคัญที่สุดขอบคุณผู้ใช้ทุกๆ ท่านที่ใช้งาน GotoKnow ตลอดมาไม่ว่าในวันที่ระบบช้าหรือวันที่ระบบเร็วครับ