เพียงหนึ่งเดือนหลังบริษัท Citrix เข้าซื้อบริษัท Cloud.com เจ้าของซอฟต์แวร์บริหารจัดการโครงสร้างพื้นฐานกลุ่มเมฆ CloudStack เจ้าของใหม่ก็ประกาศโอเพนซอร์สซอฟต์แวร์ชุด CloudStack ทั้งหมดแล้ว

เดิมที Cloud.com แยกขาย CloudStack เป็นรุ่นโอเพนซอร์สและรุ่นไม่โอเพนซอร์สที่เพิ่มความสามารถอื่นๆ เข้ามา แต่ตอนนี้เปลี่ยนเป็นโอเพนซอร์สหมดทั้งชุด ไม่มีกั๊กส่วนที่ปิดซอร์สไว้ และจะทำรายได้ผ่านบริการหลังขายแทน สัญญาอนุญาตจะเป็น GPLv3

"สัญญาอนุญาต" หรือ license หมายถึงข้อกำหนดที่บอกว่าเราทำอะไรกับซอฟต์แวร์ (รวมถึงงานสร้างสรรค์อื่นๆ) ได้บ้าง

ในโลกของซอฟต์แวร์เสรี/โอเพนซอร์สก็มีสัญญาอนุญาตมาตรฐาน (เป็นแพ็กเกจสำเร็จรูป) ให้เลือกใช้ได้หลายชนิด ตามแต่ความต้องการของนักพัฒนาที่ต่างกันออกไป อย่างไรก็ตาม ปัญหาของการมีสัญญาอนุญาตจำนวนมากทำให้นักพัฒนาหน้าใหม่อาจจะงงว่าควรเลือกแบบไหนอย่างไรดี

Free Software Foundation (FSF) ในฐานะผู้ดูแลสัญญาอนุญาตยอดนิยมหลายตัว ได้ออกเอกสารแนะนำนักพัฒนาว่าควรเลือกใช้สัญญาอนุญาตแบบไหนบ้าง

บริษัทที่ให้บริการด้านโอเพนซอร์ส OpenLogic ได้สแกนไบนารีของแอพบน iPhone App Store และ Android Market จำนวน 635 ตัว และพบโค้ดที่เป็นโอเพนซอร์สจำนวนมาก

จุดสำคัญคือ 71% ของแอพที่มีโค้ดโอเพนซอร์ส ไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ระบุไว้ในสัญญาอนุญาตของโค้ดต้นฉบับ ซึ่งเกือบทั้งหมดเป็น GPL/LGPL และ Apache License เงื่อนไขที่ผิดกันมากมี 4 แบบ ได้แก่

• GPL/LGPL - เผยแพร่ซอร์สโค้ดของตัวแอพ
• GPL/LGPL - แนบสัญญาอนุญาต GPL/LGPL ไปกับตัวไบนารี
• Apache License - แนบสัญญาอนุญาต Apache License ไปกับตัวไบนารี
• Apache License - ระบุว่าใช้โค้ดที่เป็น Apache License

รายละเอียดที่เหลือดูได้จาก OpenLogic และ InfoWorld

มีนักพัฒนารายหนึ่งที่สนใจที่จะพอร์ตซอฟต์แวร์ที่รันบนซิมเบียนไปวินโดวน์โฟน 7 ได้ไปศึกษารายละเอียด Microsoft Application Provider Agreement และได้ตั้งข้อสังเกตที่ข้อที่ 5 ข้อย่อย E ที่กล่าวว่า

e. The Application must not include software, documentation, or other materials that, in whole or in part, are governed by or subject to an Excluded License, or that would otherwise cause the Application to be subject to the terms of an Excluded License.

ซึ่ง "Excluded License" นั้นไมโครซอฟท์นิยามไว้ว่าเป็นไลเซนส์ของซอฟต์แวร์หรือซอฟต์แวร์อื่นที่ถูกรวมหรือถูกแจกจ่ายโดยมีการเปิดเผยหรือแจกจ่ายซอร์สโค้ด หรือซอฟต์แวร์ที่สามารถถูกแจกจ่ายต่อได้โดยไม่มีค่าใช้จ่าย โดย Excluded License รวมถึง GPLv3 (GNU General Public License version 3, GNU Affero General Public License version 3, GNU Lesser General Public License version 3 หรือไลเซนส์ใดๆ ที่จะมีในอนาคต) ด้วย

หลังจากที่โครงการ VideoLAN ได้ยื่นหนังสือต่อแอปเปิลให้ถอด VLC for iPad/iPhone ออกจาก App Store เนื่องจากผิดเงื่อนไข GPL เมื่อราวสองเดือนที่แล้ว (ข่าวเก่า) วันนี้ข้อเรียกร้องก็เป็นผลเมื่อ VLC ได้หายไปจาก App Store เป็นที่เรียบร้อยแล้ว

อย่างไรก็ตามการการถอด VLC ออกนี้ไม่มีผลต่อผู้ที่ดาวน์โหลดไปแล้วก่อนหน้า ส่วนผู้ที่ยังไม่ได้ดาวน์โหลดในจุดนี้ก็คงต้องพึ่งบริการจาก Cydia ด้วยความจำยอมต่อไป

ที่มา: macstories

ผู้ที่ใช้ VLC for iPad และ VLC for iPhone อาจต้องฝันสลาย เพราะโครงการ VideoLAN ผู้พัฒนา VLC ต้นฉบับ ได้ยื่นหนังสือไปยังแอปเปิลให้ถอด VLC for iPad/iPhone ออก เนื่องจากละเมิดเงื่อนไข GPL ของโค้ดต้นฉบับ

VLC รุ่นมาตรฐานใช้สัญญาอนุญาตแบบ GPL แต่เมื่อเป็น VLC for iPad/iPhone ซึ่งพัฒนาโดยบริษัท Applidium (นำโค้ดเดิมมาพัฒนาต่อ) ตกอยู่ภายใต้เงื่อนไข iTunes Terms and Conditions ที่ระบุไม่ให้ติดตั้งโปรแกรมเกิน 5 เครื่อง ซึ่งถือเป็นการทำ DRM

ถือเป็นหนังไตรภาคที่จบลงอย่างสวยงาม สำหรับความขัดแย้งในแวดวง WordPress ว่าธีมควรเป็น GPL หรือไม่ (ภาคแรก, ภาคสอง)

ตอนนี้ได้ข้อสรุปแล้วคือ Chris Pearson เจ้าของธีม Thesis ซึ่งเป็นคู่กรณีกับ Matt Mullenweg ผู้ให้กำเนิด WordPress ได้ประกาศผ่านทวิตเตอร์ว่าเขาจะเปลี่ยนสัญญาอนุญาตของธีม Thesis มาใช้ GPL แล้ว โดยจะครอบคลุมเฉพาะส่วนของโค้ด PHP เท่านั้น รูปภาพ JavaScript และ CSS ยังเป็นลิขสิทธิ์ของเขาเหมือนเดิม ซึ่งในแง่การนำไปใช้ก็แทบไม่ต่างอะไรจากเดิม เพียงแต่ทำให้ถูกต้องตามเงื่อนไข GPL เท่านั้น

ที่มา - Mashable

หลังจากที่มี วิวาทะชาว WordPress: ธีมควรเป็น GPL หรือไม่? ก็มีบทวิเคราะห์นี้เกิดขึ้นว่า Theme นั้นคือการนำโค้ดบางส่วนจาก WordPress มาใช้ (Themes are Derivative of WordPress) ดังนั้นโค้ดทั้งหลายในธีมต้องเป็น GPL ด้วย

เพราะ GPL คือสัญญาอนุญาตที่ระบุว่า คุณมี "อิสรภาพ" ที่จะแก้ไขดัดแปลงแจกจ่าย ฯลฯ แต่ "ต้องให้งานนั้นเป็น GPL เหมือนกัน"

แน่นอนว่ามีความสับสนกันพอสมควรระหว่าง "อิสรภาพ (Freedom)" กับ "ของฟรี (Free lunch)" ในตอนท้ายบทความ คุณมาร์คผู้เขียนเลยอธิบายว่า งั้นควรทำธีมที่เป็น GPL ขายอย่างไร? บทความนี้ได้อ้างอิงด้วยว่า Drupal และ Joomla! ต่างก็บังคับให้ธีมเป็น GPL เช่นกัน

วิวาทะต่อเนื่องได้อีก!

ที่มา: Why WordPress Themes are Derivative of WordPress ผ่าน Theme are GPL, 2.0

วงการ WordPress มีประเด็นใหญ่ให้ถกเถียงกันอีกครั้ง เมื่อ Matt Mullenweg ผู้สร้าง WordPress แสดงความเห็นผ่านวิดีโอว่า ธีมของ WordPress ควรใช้สัญญาอนุญาต GPL แบบเดียวกับตัว WordPress เอง (โดยเขาอ้างอิงความเห็นจาก Software Freedom Law Center ทีมกฎหมายที่เชี่ยวชาญด้านโอเพนซอร์สมากเป็นอันดับต้นๆ) และกล่าวว่านักพัฒนาธีมที่ไม่ยอมปล่อยโค้ดออกมาเป็น GPL นั้น "ชั่วร้าย" (evil)

คำพูดของ Matt กลายเป็นประเด็นร้อนอย่างรวดเร็ว โดยผู้นำที่ไม่เห็นด้วยกับเรื่องนี้คือ Chris Pearson นักพัฒนาธีมเชิงพาณิชย์ชื่อดังอีกคน ทั้งสองคนโต้กันผ่าน Twitter ก่อนจะจบลงด้วยการคุยสดผ่านเว็บไซต์ Mixergy แต่ก็ไม่ได้ข้อสรุปใดๆ เว้นเสียแต่ว่า Matt อาจฟ้อง Chris Pearson ผ่านศาลเพื่อบังคับใช้ GPL

เรื่องนี้คงไม่จบง่ายๆ ผู้ใช้ WordPress ควรติดตาม

ที่มา - The Next Web, บล็อกของ Matt

เมื่อปี 2007 เคยมีข่าวว่า บริษัท Monsoon โดนฟ้องข้อหาละเมิด GPL ของซอร์สโค้ด BusyBox เนื่องจากเอา BusyBox ไปใช้ในอุปกรณ์ของตัวเอง แต่ไม่ยอมปล่อยซอร์สโค้ดออกมาตามเงื่อนไขของ GPL (BusyBox คือซอฟต์แวร์ที่รวมคำสั่งและเครื่องมือที่ใช้บ่อยของ UNIX สำหรับอุปกรณ์ฝังตัว)

หลังจากนั้นก็มีบริษัทโดนฟ้องด้วยข้อหานี้อีกเรื่อยๆ (ทั้ง Cisco และ Verizon โดนกันมาหมดแล้ว) ล่าสุดโดนกัน 14 บริษัทซึ่งมีบริษัทใหญ่ๆ อย่าง Best Buy, Samsung, JVC โดยอุปกรณ์ที่โดนฟ้องก็มีตั้งแต่ HDTV ของ Samsung หรือเครื่องเล่น Blu-ray ของ Best Buy

เรื่องละเมิด GPL นี่โดนกันมาเยอะแล้ว ทั้ง Linksys WRT54G รุ่นดัง (เว็บไซต์ของ Linksys กรณี GPL) และกรณีของ D-Link ในเยอรมนี ผมเคยคุยกับคนของ Free Software Foundation เขาโฆษณาว่าคดีฟ้องละเมิด GPL ที่ผ่านมา ผู้ฟ้องยังไม่เคยแพ้คดีแม้แต่ครั้งเดียว

สรุปว่าใครที่เอาโค้ดไปใช้ก็อย่าลืมปฏิบัติตามเงื่อนไขของโค้ดด้วยนะครับ

ที่มา - ZDNet

จากข่าวเก่า ไมโครซอฟท์ปลด Windows 7 USB/DVD Download Tool ออกเนื่องจากอาจละเมิด GPL! ตอนนี้ไมโครซอฟท์ออกมายอมรับแล้วว่า Windows 7 USB/DVD Download Tool (ตัวย่อคือ WUDT) นั้นมีโค้ดที่เป็น GPL อยู่จริง โดยไมโครซอฟท์บอกว่าเกิดจากความรู้เท่าไม่ถึงการณ์ เพราะไมโครซอฟท์จ้างบริษัทภายนอกพัฒนาโปรแกรมนี้

อย่างไรก็ตาม ไมโครซอฟท์ก็ประกาศว่าจะเปิดซอร์สของ WUDT ตามเงื่อนไขของ GPL ในสัปดาห์หน้า และได้ตรวจสอบโค้ดของโปรแกรมต่างๆ บน Microsoft Store อย่างละเอียด พบว่ามีโปรแกรม WUDT เพียงโปรแกรมเดียวที่เข้าข่ายละเมิด GPL

ที่มา - Port 25, ZDNet

ไมโครซอฟท์ปลด Windows 7 USB/DVD Download Tool (WUDT) เครื่องมือช่วยให้ผู้ที่ซื้อวินโดวส์ 7 จากเว็บไซต์ Microsoft Store สามารถสร้างแผ่นดีวีดีหรือคัดลอกไฟล์ลงธัมป์ไดร์ฟเพื่อใช้ในการติดตั้งได้ เนื่องจากถูกระบุว่าอาจละเมิดอนุสัญญา General Public License (GPL)

โดยผู้ที่เปิดเผยคือเว็บไซต์ Within Windows ซึ่งพบว่าโค้ดโปรแกรมดังกล่าวอาจมาจาก CodePlex ชื่อโปรเจค ImageMaster ที่อยู่ภายใต้อนุสัญญา GPLv2 ทาง Within Windows ได้ระบุว่าไมโครซอฟท์เข้าข่ายที่จะละเมิด GPLv2 ด้วยเหตุผลสองประการ คือ

1. ไมโครซอฟท์ไม่เปิดเผยโค้ดโปรแกรมได้รับการแก้ไขจาก ImageMaster และโค้ดโปรแกรม WUDT ของตน

2. ไมโครซอฟท์เพิ่มเติม licensing terms เอง โดยจำกัดสิทธิ์ในการใช้งานโปรแกรม WUDT (ไฟล์ TermsOfUse.rtf) ซึ่งมีจุดหนึ่งระบุว่าผู้ใช้งานไม่สามารถแจกจ่ายโปรแกรมดังกล่าวต่อได้

ที่มา: Within Windows ผ่าน Ars Technica

"พรรคโจรสลัด" หรือ Pirate Party ที่เริ่มโด่งดังจนได้เก้าอี้ในรัฐสภายุโรป กำลังเริ่มดำเนินการนโยบายหนึ่งที่เคยหาเสียงไว้ นั่นคือการปฏิรูประบบทรัพย์สินทางปัญญา และข้อเสนอจากพรรคโจรสลัดคือลดระยะเวลาคุ้มครองความเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ของผู้สร้างลง จากเดิมที่ขั้นต่ำ 25-50 ปี (ขึ้นกับประเภทของงานและประเทศ) ลงมาเหลือ 5 ปี

ในมุมมองของผู้นิยมเสรีภาพของข้อมูลข่าวสาร ข้อเสนอของพรรคโจรสลัดก็น่าจะดี อย่างไรก็ตามพรรคโจรสลัดกลับโดนคัดค้านโดย Richard Stallman หรือ RMS แห่ง Free Software Foundation ผู้เสนอแนวคิดซอฟต์แวร์เสรีและ GPL

เหตุผลที่ RMS ต้องออกมาคัดค้านเพราะว่าข้อเสนอของพรรคโจรสลัดจะทำให้ GPL มีผลบังคับใช้ได้น้อยลง เพราะเมื่อครบอายุ 5 ปีตามระยะเวลาคุ้มครองแล้ว ซอฟต์แวร์นั้นจะกลายเป็นสมบัติสาธารณะ (public domain) ที่ใครก็สามารถนำไปใช้ได้ ถือเป็นซอฟต์แวร์ที่ไม่มีลิขสิทธิ์

• ในกรณีของซอฟต์แวร์ที่เป็น GPL อยู่แล้ว (มีซอร์สโค้ด) เมื่อครบ 5 ปี ทั้งไบนารีและซอร์สโค้ดจะเป็นสมบัติสาธารณะ ใครเอาไปใช้อย่างไรก็ได้ และเมื่อไม่มีลิขสิทธิ์แล้ว GPL จะไม่มีผลบังคับใช้ ทำให้ซอฟต์แวร์ปิดสามารถนำโค้ดที่เคยเป็น GPL นี้ไปใช้ได้โดยไม่ถูกบังคับให้เปิดซอร์สออกมา เหมือนที่ต้องทำถ้า GPL ยังทำงานอยู่
• ในกรณีของซอฟต์แวร์ปิด (มีแต่ไบนารี) เมื่อครบ 5 ปี ไบนารีจะกลายเป็นสมบัติสาธารณะ ใครจะนำไปใช้อย่างไรก็ได้ (เช่น ไรท์ Windows XP ใส่แผ่นขาย ตำรวจไม่จับ) แต่ซอร์สโค้ดที่ไม่เคยออกสู่สาธารณะจะไม่เข้าข่ายนี้ ทำให้เจ้าของโค้ดสามารถเลือกปิดโค้ดไปตลอดกาล หรือจะวางยาไว้ในไบนารีให้โปรแกรมหยุดทำงานหลัง 5 ปีก็ได้

RMS เสนอให้บังคับให้เจ้าของซอฟต์แวร์ต้องเปิดซอร์สโค้ดด้วย เมื่อซอฟต์แวร์รุ่นไบนารีเข้าสู่สถานะ public domain ตอนนี้ยังไม่มีคำตอบออกมาจากฝั่งพรรคโจรสลัดว่ามีความเห็นอย่างไร

ที่มา - GNU, Ars Technica

หลังจากฟ้องกันมาครึ่งปี ทางซิสโก้ก็ได้ตกลงนอกศาลกับ Free Software Foundation (FSF) ที่จะเปิดเผยซอร์สโค้ดทั้งหมดตามที่ถูกเรียกร้อง พร้อมกับสนับสนุนทางการเงินอีกจำนวนหนึ่ง

ทาง FSF นั้นระบุว่ายินดีกับการร่วมมือของซิสโก้ในครั้งนี้ แต่อย่างไรก็ตามทาง FSF จะดำเนินการตรวจสอบซิสโก้ต่อไป

ยังไม่มีการยืนยันรายชื่อที่แน่ชัดว่าสินค้าตัวไหนบ้างที่จะมีการเปิดเผยซอร์สโค้ดออกมา แต่สินค้าในตระกูล LinkSys จำนวนมากนั้นใช้ซอฟต์แวร์โอเพนซอร์สที่เป็น GPL

ที่มา - FSF

บริษัท Trolltech จากนอร์เวย์ ผู้พัฒนา Qt toolkit ซึ่งเป็นที่รู้จักกันดีว่าใช้ใน KDE (แต่นอกนั้นยังมี Opera, Skype และ Google Earth) ประกาศว่า Qt ใช้สัญญาอนุญาตแบบ GPLv3 แล้ว

อย่างไรก็ตาม สัญญาอนุญาตเดิมของ Qt ซึ่งมีทั้ง Qt license และ GPLv2 ก็ยังใช้ได้อยู่ โดยผู้ใช้มีสิทธิ์เลือกได้ตามต้องการ

Richard Stallman แสดงความยินดีกับการตัดสินใจครั้งนี้ และแสดงความเห็นว่านี่เป็นสัญญาณที่ดีสำหรับการปรับ KDE ไปใช้ GPLv3 ด้วยในอนาคต

ที่มา - Trolltech