หลังจากไมโครซอฟท์ประกาศว่า Windows Live Messenger เปิดให้เชื่อมต่อผ่าน XMPP โปรแกรม IM อย่างเป็นทางการของ GNOME คือ Empathy ก็ประกาศรองรับฟีเจอร์นี้อย่างรวดเร็ว

การพัฒนา Empathy ให้รองรับ MSN/WLM บน XMPP ไม่ใช่เรื่องยากอะไร เพราะตัวโปรแกรม Empathy ก็รองรับ XMPP อยู่แล้ว เพียงแค่เปิดฟีเจอร์ให้ทำงานกับ MSN/WLM ได้ก็เสร็จแล้ว (นี่เป็นตัวอย่างที่แสดงให้เห็นชัดว่าทำไมไมโครซอฟท์จึงเลือกเปิดโพรโตคอลนี้ เพราะปริมาณ IM client ที่จะรองรับ MSN/WLM จะเพิ่มขึ้นอีกมาก)

ตอนนี้ Empathy ใน Ubuntu 12.04 ก็อัพเดตตามเพื่อให้ใช้งานฟีเจอร์นี้ได้แล้วเหมือนกัน

ที่มา - Empathy, OMG! Ubuntu

หลังจากประกาศแนวทางพัฒนาไปแล้ว ในที่สุดทีมงานก็ได้ปล่อย Linux Mint 12 RC โค้ดเนม "Lisa" ออกมา ให้ผู้ที่ติดตามได้ลองใช้ ก่อนที่จะปล่อยเวอร์ชันจริงประมาณวันที่ 20 เดือนนี้

โดยสิ่งที่เพิ่มมาใหม่คือ

• Gnome 3 ที่มาพร้อมกับ Mint Gnome Shell Extensions (MGSE) เพื่อคงความเป็น Gnome 2 ไว้
• MATE ที่เป็นการนำ Gnome 2.32 มาพัฒนาต่อเพื่อให้ติดตั้งร่วมกับ Gnome 3 ได้
• หน้าตาที่ปรับปรุงจากรุ่นเดิม โดยใช้ธีมใหม่ที่มีชื่อว่า Mint-Z
• Duck Duck Go เสิร์ชเอ็นจินที่ทีมงานพัฒนาขึ้นมาเองและตั้งให้เป็นค่าเริ่มต้น

ปัญหาความเปลี่ยนแปลงในโลกลินุกซ์เดสก์ทอปช่วงนี้ค่อนข้างวุ่นวายมากเนื่องจากโครงการ Gnome นั้นกำลังเปลี่ยนรุ่นจาก Gnome 2.32 ไปสู่ Gnome 3 ปัญหาคือความไม่สมบูรณ์ของ Gnome 3 ทำให้คนจำนวนมากไม่ต้องการย้าย ส่วนทางฝั่ง Gnome 2 นั้นก็หยุดพัฒนาลงแล้วอย่างสิ้นเชิง แุถมไม่สามารถติดตั้งทั้งสองรุ่นพร้อมกันได้

โครงการอย่าง Ubuntu นั้นเลือกจะพัฒนา Unity ด้วยตัวเองแล้วแยกสายออกจาก Gnome ไปเลย แต่ Linux Mint นั้นตัดสินใจที่จะอยู่กับ Gnome ต่อไป อย่างไรก็ดีทีมพัฒนายอมรับมีปัญหาหลายอย่างจนอาจจะต้องแยกสองรุ่นเพื่อรองรับ Gnome ทั้งสองรุ่นพร้อมกัน แต่วันนี้ทางสรุปก็ออกมาแล้ว

พบกันทุกหกเดือน หลังจาก GNOME 3.0 เมื่อเดือนเมษายน คราวนี้เป็นคิวของ GNOME 3.2

ใจความหลักของ GNOME 3.2 คือการปรับปรุง GNOME 3.0 ให้เข้ารูปเข้ารอย แก้บั๊กเล็กๆ น้อยๆ หลายจุด เช่น เพิ่มตัวนับการแจ้งเตือน, ปรับขนาดปุ่มควบคุมให้เล็กลง เหมาะสำหรับจอเน็ตบุ๊ก, ปรับปรุงเอฟเฟคต์ในการแสดงผล ฯลฯ

หลังจากการปรับกำหนดออกรุ่นใหม่มา 2 สัปดาห์ Fedora 15 ก็ออกเวอร์ชั่นสมบูรณ์ โดยมีคุณสมบัติใหม่ๆ เช่น ใช้ GNOME3, ใช้ systemd ในการเริ่มต้นทำให้บูตได้เร็วขึ้น, ระบบความปลอดภัย Dynamic Firewall เป็นต้น สามารถดาวน์โหลดได้ที่นี่ โดยมีให้เลือกทั้งแบบ GNOME (มาตรฐาน), KDE, LXDE, และ Xfce

หลังจากเลื่อนแล้วเลื่อนอีกมาหลายรอบ ในที่สุด GNOME ก็เดินทางมาถึงรุ่น 3.0 จนได้

GNOME 3.0 แตกต่างจาก GNOME 2.x อย่างมาก เพราะเลิกใช้ระบบเดสก์ท็อปแบบเดิมๆ ที่เราคุ้นเคยกันดี เปลี่ยนมาใช้ระบบจัดการงานแบบใหม่ที่เรียกว่า GNOME Shell (ซึ่งจะคล้ายๆ กับ Ubuntu Unity ผมยังไม่ได้ทดลองใช้ทั้งคู่ยังให้ความเห็นไม่ได้)

GNOME 3.0 เป็นการยกเครื่องครั้งใหญ่ ความสามารถเดิมๆ ใน GNOME 2.x อาจจะหายไปบ้าง แต่ปัญหาพวกนี้จะค่อยๆ ถูกแก้ใน GNOME 3.x ที่จะตามมา (สถานการณ์จะคล้ายๆ KDE 4.0 ที่เป็นการยกเครื่องครั้งใหญ่เหมือนกัน)

เป็นเรื่องเป็นราวใหญ่โตในโลกของโอเพนซอร์ส โดยเฉพาะฝั่ง GNOME และ Ubuntu

GNOME และ Ubuntu นั้นเป็นมิตรกันมายาวนานตั้งแต่เริ่มโครงการ Ubuntu เมื่อปี 2004 อย่างไรก็ตามทิศทางของ Ubuntu ในช่วงหลังจะเน้นไปที่ระบบเดสก์ท็อป Unity ของตัวเอง (อ่านดูได้ในข่าวเก่าหมวด Unity) ซึ่งจะชนเข้าอย่างจังกับทิศทางของ GNOME ในรุ่น 3.0 (ออกเมษานี้) ที่มีระบบเดสก์ท็อปของตัวเองชื่อ GNOME Shell

ทั้งสองตัวมีหน้าตาและแนวคิดใกล้เคียงกัน แต่แยกกันพัฒนาไม่เกี่ยวข้องกัน ซึ่งนักพัฒนาจากทั้งสองค่ายก็ไม่พอใจกันอยู่เงียบๆ และตอนนี้ก็ออกมาชนกันตรงๆ แล้ว

GNOME 3.0 ซึ่งจะออกรุ่นจริงเดือนเมษายนนี้ มีแนวคิดการออกแบบวิธีการทำงานที่ต่างไปจากเดสก์ท็อปแบบเดิมๆ มาก (จะคล้ายๆ Ubuntu Unity แต่ไม่เหมือนกันเสียทีเดียว)

ล่าสุดเว็บไซต์ OMG Ubuntu รายงานข่าวว่านักพัฒนาของโครงการ GNOME ได้ทดลองนำปุ่ม Minimize/Maximize ออกไปจากขอบหน้าต่างด้านขวามือแล้ว เหลือเพียงปุ่ม Close เพียงปุ่มเดียว

เหตุผลของการนำทั้งสองปุ่มออกจะต่างกันอยู่บ้าง กรณีของ Minimize เป็นเพราะ GNOME 3.0 ไม่ใช้แนวคิดของเดสก์ท็อป แต่เปลี่ยนเป็น 'workspace' แทน การสั่งให้ "ย่อหน้าต่าง" ซึ่งมีต้นตอมาจากแนวคิดแบบเดิมจึงไม่ค่อยสมเหตุสมผลนัก

GNOME 2.32 ออกรุ่นจริงแล้ว ของใหม่มีไม่เยอะนักเพราะเป็นรุ่นแก้บั๊ก หลังจากที่ต้องเลื่อนการออก GNOME 3.0 มาถึงสองครั้ง รายการของใหม่ได้แก่

• Empathy สามารถรวม contact ที่ใช้ IM คนละยี่ห้อกัน (เช่น MSN/Gtalk) ให้เป็นคนๆ เดียวกัน ฟีเจอร์นี้เคยมีใน Pidgin นานแล้ว
• Evince เพิ่มความสามารถด้าน annotation และการใช้งานร่วมกับ SyncTeX (การแปลงไปกลับระหว่างไฟล์ TeX กับ PDF)
• Totem สามารถเล่นไฟล์วิดีโอแบบไม่มี interlace ได้ และปรับปรุงการจัดการ playlist
• Glib เริ่มรองรับ GSettings ซึ่งจะมาแทน GConf

รอใช้กันได้ใน Ubuntu 10.10 และ Fedora 14 ส่วน GNOME 3.0 เจอกันเดือนเมษายน 2011

ที่มา - GNOME

Aaron Bockover ผู้พัฒนาโปรแกรมฟังเพลง Banshee เขียนบล็อกว่า Amazon MP3 ได้ให้การสนับสนุนโครงการ GNOME ผ่านโครงการ affiliate ของตัวเอง

พูดง่ายๆ คือถ้าใช้โปรแกรม Banshee แล้วซื้อเพลงจาก Amazon MP3 ในตัวโปรแกรม รายได้ทั้งหมดจะถูกมอบให้ GNOME Foundation เพื่อนำไปเป็นทุนพัฒนาวงการโอเพนซอร์สต่อไป

หรือถ้าอยากสนับสนุน GNOME แต่ไม่ได้ใช้ Banshee ก็สามารถซื้อได้จากหน้าเว็บของ Amazon แบบโยงกับบัญชีของ affiliate ได้เช่นกัน

ข้อเสียเพียงอย่างเดียวของโครงการนี้คือมันใช้ได้เฉพาะในสหรัฐเท่านั้น

ที่มา - Aaron Bockover, OMG Ubuntu

หลังจากเลื่อนมาแล้วครั้งหนึ่ง ทางโครงการ GNOME ได้ประกาศเลื่อนการออก GNOME 3.0 ซึ่งเดิมมีกำหนดจะออกเดือนกันยายนนี้อีกครั้ง โดยจะย้ายไปออกเดือนมีนาคม 2011 แทน และออก GNOME 2.32 มาคั่นรายการแทนในรอบการออกเดือนกันยายนปีนี้

เหตุผลของการเลื่อนคือคุณภาพโค้ดของ GNOME 3.0 นั้นยังไม่พร้อมสำหรับการออกรุ่นจริง แต่ทางโครงการก็จะออก GNOME 3.0 Preview ในรอบการออกเดือนกันยายน เพื่อให้บางดิสโทรนำไปทดสอบเช่นกัน

สำหรับ GNOME 2.32 รุ่นขัดตาทัพจะมีฟีเจอร์เพิ่มไม่มากนัก แต่จะไปเน้นที่การแก้บั๊กและปรับปรุงประสิทธิภาพแทน

ที่มา - GNOME, GNOME ไทย

Mark Shuttleworth ตอบคำถามผู้ใช้ Ubuntu โดยเขาระบุว่าใน Ubuntu 10.10 รุ่นหน้า Maverick Meerkat จะยังไม่เปลี่ยนอินเทอร์เฟซมาใช้ GNOME Shell ตาม GNOME 3.0 อย่างไรก็ตาม ผู้ที่ต้องการสามารถดาวน์โหลดมาติดตั้งเองได้ตามปกติ

ประเด็นอื่นๆ

• Ubuntu จะไม่สนับสนุน Blu-ray ด้วยเหตุผลด้านสิทธิ์การใช้งาน เหมือนอย่างเทคโนโลยีอื่นๆ
• เลิกทำ Ubuntu Netbook Moblin Remix

ที่มา - OMG Ubuntu

GNOME 2.30 ซึ่งน่าจะเป็นรุ่นสุดท้ายของสาย 2.x ออกรุ่นจริงเรียบร้อยแล้ว รอใช้กันได้ในดิสโทรยอดนิยมอย่าง Ubuntu กับ Fedora ในเร็วๆ นี้

ฟีเจอร์ใหม่

• Nautilus กลับไปใช้อินเทอร์เฟซแบบ browser พร้อมอินเทอร์เฟซแบบแบ่งจอ
• ฟีเจอร์ที่รอกันมานาน ติดตั้งฟอนต์ใหม่แบบง่ายๆ ด้วยการดับเบิลคลิกฟอนต์ใน Nautilus!
• Empathy เพิ่มฟีเจอร์หลายอย่าง เช่น ลากไฟล์เพื่อส่ง, รองรับคำสั่ง IRC
• Tomboy เพิ่มฟีเจอร์ auto sync, รองรับ Windows 7 (สำหรับรุ่นวินโดวส์)
• แอพเพล็ตจับเวลา Time Tracker
• ปรับปรุงเรื่องการพิมพ์ใน Evince โปรแกรมอ่าน PDF
• Epiphany เริ่มได้ฟีเจอร์เก่าๆ กลับคืนมา หลังหายไปเพราะเปลี่ยนไปใช้ WebKit
• โปรแกรมทำงานระยะไกล Vinagre รองรับ SSH tunnelling
• GNOME Keyboard Indicator จะโผล่ขึ้นมาให้เห็นโดยอัตโนมัติถ้าเลือกคีย์บอร์ดมากกว่าหนึ่งภาษา

ที่เหลือเป็นการปรับปรุงเชิงโครงสร้าง เพื่อรองรับ GNOME 3.0 ครับ ฟีเจอร์ของ 3.0 บางอย่าง เช่น GNOME Shell และ Activity Journal เริ่มเข้ามาให้ลองใช้กันแล้ว

ที่มา - GNOME

ถ้าใครยังจำกันได้ เมื่อปี 2004 ข่าวใหญ่มากอันหนึ่งของแวดวงลินุกซ์คือ Nautilus ซึ่งเป็น file manager หลักของ GNOME ตัดสินใจปรับอินเทอร์เฟซให้เป็นแบบ spatial (เปิดโฟลเดอร์ใหม่จะเปิดหน้าตางใหม่ด้วย เหมือนกับ Windows Explorer ใน Windows 95) ซึ่งเป็นที่ถกเถียงกันมาก (อ่าน ข่าวเก่าบน Slashdot, ข่าวเก่าบน OSNews, ข่าวเก่าบน Ars Technica ประกอบ)

อย่างไรก็ตาม อินเทอร์เฟซแบบ browser หรือ navigational ที่เราคุ้นเคยยังคงอยู่ (เพียงแต่ไม่เปิดเป็นค่า default) และดิสโทรหลายรายรวมถึง Ubuntu ก็ได้เปลี่ยนค่ากลับมาเป็นแบบเดิม แต่ดิสโทรบางรายก็ยังใช้โหมด spatial ตาม GNOME

เวลาผ่านมา 5 ปี นักพัฒนาของ Nautilus ได้ตัดสินใจเปลี่ยนมันกลับคืนแล้วครับ

จากข่าวเก่าว่า GNOME 3.0 คือ GNOME 2.30 ซึ่งจะออกตัวจริงช่วงเดือนมีนาคม 2010 ตอนนี้เกิดการเปลี่ยนแปลงขึ้นแล้ว เพราะทางโครงการตัดสินใจเลื่อน GNOME 3.0 ไปออกเดือนกันยายน 2010 แทน

เหตุผลก็ตรงไปตรงมาว่าการเลื่อนไปอีก 6 เดือนจะช่วยให้ GNOME 3.0 สมบูรณ์ขึ้น ส่วนรอบการออกเดือนมีนาคม 2010 (GNOME ออกทุกหกเดือน) ก็ไม่มีปัญหา เพราะว่าจะออก GNOME 2.30 ซึ่งจะเน้นไปที่การแก้บั๊ก และการพัฒนาในจุดเล็กๆ น้อยๆ เสียมากกว่า

GNOME 3.0 มีฟีเจอร์ใหญ่อันหนึ่งคือ GNOME Shell ซึ่งเป็น shell ของระบบปฏิบัติการแบบใหม่ ใครสนใจไปตามอ่านกันได้ที่ Visual Tour of GNOME 3 Shell (in Ubuntu 9.10)

ที่มา - GNOME, Slashdot